Соли 2025 барои ҳайати эҷодии рӯзномаи «Ҷаҳони ҳунар» соли пур аз дастовардҳо ва пешрафтҳои назаррас буд. Дар давоми сол 32 шумораи рӯзнома бо муҳтавои ғанӣ, мақолаҳои илмӣ, таҳлилӣ ва эҷодӣ ба табъ расида, хонандагонро бо матолиби хабарӣ ва таҳлилҳои гуногун фаро гирифтанд. Фаъолияти рӯзнома таҳти дастгирӣ ва таваҷҷуҳи бевоситаи Раиси Кумита академик Фарҳод Раҳимӣ ба роҳ монда шуда, барои тарғиби касбомӯзӣ ва ҳунарҳои миллӣ заминаи устувор фароҳам овард.

Муҳтавои нашрия

Дар ҳар шумораи рӯзнома хонандагон бо мақолаҳои арзишманди таҳлилию эҷодӣ, гузоришҳо аз вазъи соҳа ва мусоҳибаҳо бо ҳунармандони варзида ошно шуданд. Рӯйдодҳои муҳими соҳаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, фаъолиятҳои муассисаҳои таълимӣ, хонандагону донишҷӯён ва кормандону устодон пайваста нашр шуданд. Ҳамчунин, дар ин давра рӯзнома рубрикаҳои гуногун дошт, ки дар онҳо масъалаҳои гуногуни таҳсилот, тарбия, омӯзиш, рақамикунонӣ ва касбомӯзӣ баррасӣ шуданд.

Ҳузур дар муҳити фарҳангӣ

Аҳли эҷоди рӯзнома дар ҳамоишу озмунҳои мухталифи ҷумҳуриявӣ фаъолона иштирок намуда, рӯйдодҳои муҳимро тариқи гузориш ва мақолаҳои таҳлилӣ ба хонандагон расониданд. Аз ҷумла, бозтоби озмунҳои ҷумҳуриявӣ ва маҳфилҳои зеҳнӣ аз самтҳои муҳимми фаъолияти рӯзнома буданд.

Фаъолият дар фазои маҷозӣ

Дар соли 2025 рӯзнома фаъолияти худро дар фазои маҷозӣ низ густариш дод. Саҳифаҳои расмии Кумита дар шабакаҳои иҷтимоӣ, ки аз ҷониби ҳайати эҷодии рӯзнома пеш бурда мешаванд, боз ҳам бештар фаъол шуданд ва бо нашри видеороликҳо, гузоришҳои визуалӣ ва маводи ҷолиб ҳадафҳои таблиғи касбомӯзиро амалӣ гардиданд. Наворҳои бахшида ба ҷашнҳои давлатӣ ва рӯйдодҳои фарҳангӣ мавриди истиқболи гарми хонандагон қарор гирифтанд.

Дастовардҳои соли 2025

Соли гузашта рӯзномаи «Ҷаҳони ҳунар» ва ҳайати эҷодии аз ҷониби Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ва роҳбарияти Кумита бо Сипосномаву Ифтихорнома қадрдонӣ гардиданд. Ҳамчунин, дастовардҳои эҷодӣ ва таҳлилӣ нишонаи эътибори рӯзнома дар байни аҳли фарҳанг ва маориф гардид.

Ба соли 2026 бо ҳадафҳои нав

Аҳли эҷоди рӯзнома соли 2026-ро бо ҳисси масъулият ва азми қавӣ оғоз намуда, ният доранд фаъолияти таҳлилӣ ва эҷодии худро боз ҳам бештар тақвият бахшанд. Рӯзнома омода аст хонандагонро бо матолиби ҷолиб, омӯзанда ва фарҳангӣ таъмин намояд ва ҳамкории васеъ бо ҷомеаи эҷодӣ ва хонандагони худро идома диҳад.

Бо эҳтиром,

аҳли эҷоди рӯзномаи «Ҷаҳони ҳунар»

Хизмати ҳарбӣ барои ҳар як ҷавони ватандӯст қарзи муқаддас ва ифтихори бузург мебошад. Ман ҳамчун хатмкардаи Коллеҷи технологии шаҳри Конибодом ва имрӯз омӯзгори ҳамин муассисаи таълимӣ бо ифтихор аз он ёд меорам, ки роҳи зиндагии ман аз курсии донишҷӯӣ то сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва бозгашт ба коллеҷ ҳамчун корманди он гузаштааст.

Хизмат дар сафи Артиши миллӣ ба ман дарси воқеии ватандӯстӣ, интизом ва масъулиятшиносиро омӯзонд. Ин мактаб на танҳо ҷисман, балки маънан низ инсонро қавӣ месозад. Дар ҳамин давра ман дарк кардам, ки ҳифзи сулҳу суботи кишвар вазифаи ҳар як шаҳрванд аст.

Пас аз анҷоми хизмати ҳарбӣ, идомаи фаъолият дар коллеҷ барои ман идомаи хидмат ба Ватан дар шакли дигар гардид — тавассути омӯзишу тарбияи насли наврас.

Имрӯз ман мекӯшам, ки дар баробари дониш, эҳсоси худшиносии миллӣ, муҳаббат ба Ватан ва эҳтиром ба арзишҳои давлатдориро дар қалби донишҷӯён парвариш намоям.

Иди Артиши миллӣ на танҳо иди сарбозону афсарон, балки ҷашни тамоми мардуми Тоҷикистон аст. Зеро амнияту оромии кишвар натиҷаи ҷоннисорӣ ва заҳмати шабонарӯзии фарзандони шуҷои Ватан мебошад.

Ба муносибати Иди Артиши миллӣ ба ҳамаи хизматчиёни ҳарбӣ саломатӣ, сарбаландӣ ва муваффақият орзумандам. Бигзор Артиши миллии Тоҷикистон ҳамеша нерӯманд, Ватан обод ва осмони кишвар софу ором бошад!

Дар раванди таҳкими истиқлолияти давлатӣ Артиши миллӣ ҳамчун ниҳоди стратегии давлатдорӣ на танҳо вазифаҳои дифоъӣ, балки вазифаҳои сиёсӣ ва иҷтимоиро низ иҷро менамояд. Мавҷудияти Артиши пурқудрат ба давлат имконият медиҳад, ки сиёсати мустақили худро дар дохил ва хориҷ амалӣ созад, дар муносибатҳои байналмилалӣ мавқеи устувор дошта бошад ва манфиатҳои миллиро дар сатҳи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ ҳифз намояд. Давлате, ки дорои артиши муназзам ва қобили дифоъ нест, наметавонад истиқлолияти худро пурра таъмин кунад, зеро дар чунин ҳолат ҳамеша зери фишор ва таҳдидҳои беруна қарор мегирад.

Артиши миллӣ ҳамчун ҷузъи муҳими низоми амнияти миллӣ дар таҳкими соҳибихтиёрии сиёсӣ нақши муассир мебозад. Амнияти миллӣ мафҳуми фарох буда, он на танҳо ҳифзи марзҳо, балки таъмини суботи сиёсӣ, ҳифзи арзишҳои конститутсионӣ ва манфиатҳои стратегиро дар бар мегирад. Артиши миллӣ дар иҷрои ин вазифаҳо бо дигар сохторҳои давлатӣ ҳамкории зич дошта, барои пешгирии ҳар гуна хатарҳое, ки метавонанд ба истиқлолияти давлатӣ таъсири манфӣ расонанд, тадбирҳои мушаххас меандешад.

Дар шароити муосир, ки таҳдидҳо хусусияти мураккаб ва гуногунҷанба касб намудаанд, нақши Артиши миллӣ боз ҳам васеъ мегардад. Имрӯз хатарҳо метавонанд на танҳо дар шакли таҷовузи мустақими ҳарбӣ, балки дар шакли фишорҳои иттилоотӣ, таъсирҳои идеологӣ ва кӯшишҳои бесуботсозии дохилӣ зоҳир шаванд. Дар чунин шароит Артиши миллӣ ҳамчун омили боздоранда амал намуда, устувории давлатро таъмин месозад ва ба ҷомеа эҳсоси амният мебахшад.

Яке аз паҳлуҳои муҳими нақши Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ масъалаи ҳифзи сарҳадоти давлатӣ мебошад. Сарҳад нишонаи соҳибихтиёрии давлат буда, ҳифзи он вазифаи муқаддаси Қувваҳои Мусаллаҳ ба ҳисоб меравад. Таъмини амнияти сарҳадҳо на танҳо аз нуқтаи назари ҳарбӣ, балки аз ҷиҳати сиёсӣ ва иқтисодӣ низ аҳамияти калон дорад, зеро суботи марзҳо шарти муҳими рушди минтақаҳо, амнияти шаҳрвандон ва ҳамкориҳои байналмилалӣ мебошад.

Артиши миллӣ ҳамчунин дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ тавассути рушди иқтидори кадрӣ нақши муҳим дорад. Омода намудани афсарони касбӣ, баланд бардоштани сатҳи дониш ва малакаи хизматчиёни ҳарбӣ ва ҷорӣ намудани стандартҳои муосири хизмат ба таҳкими қобилияти дифоъии давлат мусоидат менамояд. Ин раванд нишон медиҳад, ки истиқлолияти давлатӣ на танҳо ба шумораи техника ва силоҳ, балки пеш аз ҳама ба сатҳи омодагии инсонӣ ва касбии муҳофизони Ватан вобаста аст.

Дар заминаи таҳкими Артиши миллӣ масъалаи боло бурдани нуфузи хизматчиёни ҳарбӣ дар ҷомеа низ аҳамияти махсус дорад. Эҳтиром ва эътирофи иҷтимоии сарбозон ва афсарон ҳисси масъулият ва садоқати онҳоро ба давлат тақвият мебахшад. Вақте ҷомеа Артиши худро ҳамчун сипари боэътимоди истиқлолият қабул мекунад, робитаи байни давлат ва мардум мустаҳкам мегардад, ки ин омили муҳим дар пойдории давлатдории миллӣ мебошад.

Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ инчунин ҳамчун омили муттаҳидкунандаи миллат баромад мекунад. Қувваҳои Мусаллаҳ намояндагони қишрҳои гуногуни ҷомеаро муттаҳид намуда, онҳоро дар атрофи арзишҳои умумимиллӣ, аз ҷумла ҳифзи Ватан, соҳибихтиёрӣ ва суботи давлатӣ гирд меоранд. Ин хусусият Артиши Миллиро ба яке аз унсурҳои муҳими ваҳдати миллӣ табдил медиҳад, зеро маҳз ваҳдат ва ҳамдигарфаҳмӣ шарти асосии пойдории истиқлолият ба ҳисоб меравад.

Дар раванди давлатсозӣ Артиши миллӣ ҳамчун такягоҳи боэътимоди ҳокимияти давлатӣ амал мекунад. Қудрати давлат то он замон воқеӣ ҳисобида мешавад, ки он тавонад амният ва тартиботро дар қаламрави худ таъмин намояд. Артиши миллӣ дар иҷрои ин вазифа нақши калидӣ дошта, барои татбиқи қонун, ҳифзи сохти давлатӣ ва пешгирии бесуботӣ заминаи устувор фароҳам меорад.

Ҳамин тариқ, Артиши миллӣ дар тамоми марҳилаҳои ташаккул ва рушди давлати соҳибистиқлол ҳамчун омили асосии ҳифзи истиқлолияти давлатӣ баромад намуда, дар таъмини амният, субот, рушди маънавӣ ва устувории сиёсӣ саҳми назаррас мегузорад. Нақши он дар ҷомеа на танҳо ҳамчун ниҳоди ҳарбӣ, балки ҳамчун пояи муҳимми давлатдорӣ ва кафили пойдории истиқлолият зоҳир мегардад.

Дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ масъалаи амнияти миллӣ мақоми марказӣ дорад, зеро амният шарти асосии мавҷудияти давлат ва рушди устувори он мебошад. Артиши миллӣ ҳамчун ҷузъи таркибии низоми амнияти миллӣ вазифадор аст, ки на танҳо таҳдидҳои ошкоро, балки хатарҳои эҳтимолиро низ пешгирӣ намояд. Ин хусусият нишон медиҳад, ки нақши Артиши миллӣ дар сиёсати давлатӣ хусусияти пешгирикунанда дошта, барои ҳифзи манфиатҳои стратегӣ ва истиқлолияти дарозмуддати кишвар равона гардидааст.

Артиши миллӣ ҳамчун ниҳоди давлатӣ дар ташаккули тафаккури амниятии ҷомеа нақши муҳим мебозад. Вақте шаҳрвандон дарк мекунанд, ки давлат дорои қудрати воқеии дифоъӣ мебошад, эҳсоси эътимод ба ҳокимият ва боварӣ ба фардои амну осуда тақвият меёбад. Ин ҳолат дар ҷомеа суботи равонӣ ба вуҷуд оварда, шароити мусоидро барои рушди иҷтимоӣ ва иқтисодӣ фароҳам месозад. Дар чунин муҳит истиқлолияти давлатӣ на танҳо ҳамчун арзиши сиёсӣ, балки ҳамчун воқеияти рӯзмарраи зиндагии мардум эҳсос мегардад.

Яке аз самтҳои муҳими фаъолияти Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ ҳамгироии он бо сиёсати давлатии рушди устувор мебошад. Давлате, ки амнияти боэътимод дорад, метавонад захираҳои худро ба рушди иқтисоди миллӣ, инфрасохтор, маориф ва тандурустӣ равона созад. Артиши миллӣ бо таъмини амният заминаеро фароҳам меорад, ки дар он ислоҳоти иқтисодӣ ва иҷтимоӣ бе хатарҳои ҷиддӣ амалӣ мегарданд. Аз ин лиҳоз, қудрати ҳарбӣ яке аз омилҳои ғайримустақими рушди иқтисодии давлат низ ба ҳисоб меравад.

Дар раванди таҳкими истиқлолияти давлатӣ масъалаи касбигардонии Артиши миллӣ аҳамияти махсус дорад. Артиши касбӣ бо сатҳи баланди омодагии ҷангӣ ва зеҳнӣ метавонад ба таҳдидҳои муосир самаранок посух диҳад. Омӯзиши пайваста, такмили малакаҳои касбӣ ва ҷорӣ намудани таҷрибаи пешқадами ҳарбӣ ба болоравии иқтидори дифоъии давлат мусоидат менамояд. Ин раванд нишон медиҳад, ки истиқлолияти давлатӣ ба сифати захираҳои инсонӣ зич алоқаманд мебошад.

Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ инчунин дар самти ҳифзи арзишҳои конститутсионӣ ва сохти ҳуқуқии давлат нақши назаррас мебозад. Қувваҳои Мусаллаҳ ҳамчун кафили амнияти сохти конститутсионӣ барои татбиқи қонун ва ҳифзи тартиботи давлатӣ заминаи воқеӣ фароҳам меоранд. Дар ҷомеае, ки қонуншиканӣ ва бесуботӣ роҳ надорад, истиқлолияти давлатӣ устувор гардида, эътимоди шаҳрвандон ба давлат афзоиш меёбад.

Дар шароити ҷаҳони муосир, ки равандҳои ҷаҳонишавӣ таъсири амиқ доранд, истиқлолияти давлатӣ ба сатҳи мутобиқшавии давлат ба тағйироти байналмилалӣ вобаста мегардад. Артиши миллӣ дар ин раванд ҳамчун омили боздоранда ва ҳамзамон мутобиқшаванда амал мекунад. Қобилияти мутобиқ шудан ба таҳдидҳои нав, истифодаи технологияҳои муосир ва рушди неруи зеҳнӣ Артиши Миллиро ба як ниҳоди муассири ҳифзи соҳибихтиёрӣ табдил медиҳад.

Нақши Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ инчунин дар рушди фарҳанги ватандӯстӣ ва худшиносии миллӣ зоҳир мегардад. Артиш ҳамчун мактаби бузурги иҷтимоӣ ҷавононро дар рӯҳияи эҳтиром ба таърих, рамзҳои давлатӣ ва арзишҳои миллӣ тарбия менамояд. Ин раванд ба ташаккули насли огоҳ ва масъул мусоидат карда, пойдории истиқлолияти давлатиро дар дарозмуддат таъмин менамояд. Зеро давлате, ки шаҳрвандони ватандӯст ва огоҳ дорад, ҳамеша қодир ба ҳифзи истиқлолияти худ мебошад.

Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ инчунин нақши муҳими ҳамгироиро иҷро мекунад. Дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ намояндагони минтақаҳо, қишрҳо ва гурӯҳҳои гуногуни иҷтимоӣ муттаҳид мешаванд. Ин раванд ҳисси ҳамдигарфаҳмӣ ва ягонагии миллиро тақвият бахшида, ваҳдати миллиро ҳамчун пояи асосии истиқлолият мустаҳкам менамояд. Ваҳдати миллӣ дар навбати худ омили асосии муқовимат ба ҳар гуна таҳдидҳои дохилӣ ва хориҷӣ ба ҳисоб меравад.

Дар маҷмуъ, Артиши миллӣ ҳамчун ниҳоди стратегӣ дар низоми давлатдорӣ на танҳо вазифаи дифоъӣ, балки вазифаи давлатсозӣ иҷро менамояд. Он бо таъмини амният, таҳкими субот, тарбияи ватандӯстӣ ва ҳифзи манфиатҳои миллӣ ба истиқлолияти давлатӣ мазмуни воқеӣ мебахшад ва онро аз арзиши рамзӣ ба воқеияти устувори сиёсӣ табдил медиҳад.

Шабистон РАҲМОНОВА,

корманди Литсейи касбии техникии ноҳияи Данғара

Нимаи дуюми моҳи ноябри соли равон дар Тоҷикистон байни донишҷӯён ва муҳаққиқони ҷавон Озмуни ҷумҳуриявии «Зеҳни сунъӣ-имконияти рушд» баргузор мешавад, иттилоъ медиҳад Агентии инноватсия ва ва технологияҳои рақамиии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Озмуни ҷумҳуриявии «Зеҳни сунъӣ-имконияти рушд» бо мақсади иҷрои банди 36-и «Ҷадвали баргузории ҷашну солгард, фестивалу намоиш, иду озмунҳои фарҳангию маърифатӣ ва ҳунарҳои мардумӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои соли 2026», ки бо Амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2 январи соли 2026 тасдиқ шудааст, гузаронида мегардад.

Агентии инноватсия ва ва технологияҳои рақамиии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар якҷоягӣ бо вазоратҳои маориф ва илм, саноат ва технологияҳои нав, молия, рушди иқтисод ва савдо, кумитаҳои оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, телевизион ва радио, кор бо ҷавонон ва варзиш, Хадамоти алоқа, Академияи миллии илмҳо, Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ва КВД «Шаҳри ҳушманд» ҷиҳати дар сатҳи баланд ташкил намудани ин озмун вазифадор гардидаанд.

Ёдовар мешавем, ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паём ба Маҷлиси Олӣ 24 декабри соли 2024 барои вусъат бахшидан ба равандҳои инноватсионӣ ва истифодаи ҳамаҷонибаи имконияти технологияҳои рақамӣ дар иқтисодиёт солҳои 2025-2030-ро дар Тоҷикистон Солҳои рушди иқтисоди рақамӣ ва инноватсия эълон намуданд.

Мақсад аз баргузории Озмуни ҷумҳуриявии «Зеҳни сунъӣ-имконияти рушд» дарёфти беҳтарин мутахассисон дар ин самт, ҳавасмандгардонии ҷавонон ба ин соҳа, рушди инноватсия ва технологияҳои рақамӣ дар мамлакат мебошад.

СИЁСАТИ ДОХИЛӢ

Соли 2025 миллати тамаддунофари тоҷик 34-умин солгарди Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо дастовардҳои арзанда таҷлил намуд.

Мардуми шарафманди кишвар давоми солҳои соҳибистиқлолӣ таҳти роҳбарии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо пуштибонӣ аз сиёсати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хоҳишу талошҳои созанда Ватани худро ба як сарзамини пешрафта ва аз ҳар ҷиҳат рушдёфта табдил доданд.

Аз ҷумла, тайи даҳ соли охир, яъне дар давраи татбиқи ду барномаи миёнамуҳлати рушди кишвар, ки марҳалаҳои фосилавии иҷрои Стратегияи миллии рушд то соли 2030-ро дар бар мегиранд, ба хотири расидан ба ҳадафҳои стратегӣ ва баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии аҳолӣ бисёр иқдомоти муҳиму самарабахш амалӣ карда шуданд.

Тибқи иттилои расмӣ, соли 2025, сарфи назар аз мушкилоти мураккаби ҷаҳони имрӯз ва таъсири манфии онҳо ба иқтисоди кишвар, барои мардуми Тоҷикистон соли бобарор ба ҳисоб рафта, дар ҳаёти сиёсӣ ва иҷтимоию иқтисодии мамлакат пешравиҳои назаррас ба амал омаданд.

Ҳаҷми маҷмуи маҳсулоти дохилӣ ба 176,9 миллиард сомонӣ баробар гардида, суръати афзоиши он 8,4 фоиз таъмин карда шуд. Соли 2025 ба қисми даромади буҷети давлатӣ 60,3 миллиард сомонӣ маблағ ворид гардид, ки нисбат ба нақша 7 миллиард сомонӣ зиёд мебошад. Дар давраи ҳисоботӣ ҳаҷми маблағгузорӣ ба сармояи асосӣ ба 28,7 миллиард сомонӣ баробар гардид, ки нисбат ба соли 2024 23 фоиз зиёд аст.

Бо мақсади дастгирии соҳибкорӣ ва беҳсозии фазои сармоягузорӣ тайи солҳои охир аз ҷониби Ҳукумати кишвар бо роҳи пешниҳод намудани имтиёзҳои андозию гумрукӣ дар самти рушди истеҳсолоти дохилӣ як қатор тадбирҳо андешида шуданд.

Дар соли 2025 ба кишвар ба маблағи 59,5 миллиард сомонӣ сармояи хориҷӣ ворид шудааст, ки нисбат ба соли 2024 35 фоиз зиёд мебошад.

Соли 2025 бо як қатор тадбирҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ, минтақавӣ ва байналмилалӣ барои шаҳрвандони кишвар соли бобарор, таърихӣ, хотирмон ва пур аз рӯйдодҳои фараҳбахш буд.

Дар фазои озод, шаффоф ва дар сатҳи баланд баргузор гардидани интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагон, маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ ва аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар моҳи марти соли 2025 яке аз чорабиниҳои муҳими сиёсии соли 2025 ба ҳисоб меравад.

Ҳалли пурраи масъалаҳои сарҳадии тайи беш аз сад соли охир ҳалношудаи миёни ду давлат - Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон бо имзои шартнома дар бораи муайян кардани хатти сарҳади давлатӣ рӯйдоди дигари таърихӣ аст. Ҳамчунин, 31-уми марти соли 2025 сарварони се давлати ҳамсоя - муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, муҳтарам Шавкат Мирзиёев ва муҳтарам Садир Жапаров шартнома миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷумҳурии Ӯзбекистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон дар бораи нуқтаи пайвастшавии сарҳади давлатии се кишвар ва Эъломияи Хуҷанд доир ба дӯстии абадиро ба имзо расонданд, ки аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ гарм истиқбол ёфт.

Дар соли 2025 бо ибтикороти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар кишвар як қатор ҳамоишҳои минтақавию байналмилалӣ дар сатҳи баланди тадорукотӣ доир шуд, ки боиси болоравии нуфуз ва муаррифии тозаи кишвар дар арсаи олам гардид. Аз ҷумла, 30-юми майи соли 2025 дар шаҳри Душанбе нахустин Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳо, вобаста ба ташаббуси Тоҷикистон бо иштироки беш аз 2500 коршиноси сатҳи баланд аз 80 кишвар, роҳбарони ҳайатҳои як қатор ҳукуматҳо, намояндагони воломақоми созмонҳои минтақавию байналмилалӣ, пажӯҳишгоҳҳо ва шарикони рушд баргузор гардид.

Мавриди зикри хос аст, ки 12-уми декабри соли 2025 бо ташаббуси Тоҷикистон дар ҷаласаи 7-уми Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид оид ба муҳити зист қатънома доир ба “Ҳифзи пиряхҳо ва криосфера, бахусус, дар минтақаҳои кӯҳӣ” қабул карда шуд. Инчунин, 12-уми декабр бо иқдоми Тоҷикистон қатъномаи Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид дар хусуси эълон кардани соли 2027 ҳамчун Соли байналмилалии маърифати ҳуқуқӣ қабул гардид.

Бо ташаббуси дигари кишвари мо соли 2025 қатъномаи махсуси Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид зери унвони “Нақши зеҳни сунъӣ дар фароҳам овардани имконоти навин барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ” пазируфта шуд.

Пазируфтани ин ташаббусҳо ифодаи эътироф ва дастгирии ҷомеаи ҷаҳонӣ аз ибтикороти созандаи Тоҷикистон оид ба масъалаҳои мубрами рӯзномаи глобалӣ ба ҳисоб меравад.

Илова бар ин, ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид гардидани ёдгориҳои мероси фарҳангии Хутали Қадим зимни иҷлосияи 47-уми Кумитаи мероси ҷаҳонӣ дар шаҳри Париж баёнгари эътирофи ташаббусҳои Тоҷикистон мебошад.

Соли 2025 боз аз он ҷиҳат хотирмон буд, ки дар қароргоҳи ЮНЕСКО дар шаҳри Парижи Фаронса 700-солагии бузургдошти шоири номвари классики тоҷик - Ҳофизи Шерозӣ бо барномаи бошукӯҳи фарҳангӣ таҷлил гардид.

Зимни ироаи Паём “Дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ” 28-уми декабри соли 2024 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои вусъат бахшидан ба равандҳои инноватсионӣ ва истифодаи ҳамаҷонибаи имкониятҳои технологияҳои рақамӣ дар иқтисодиёт пешниҳод намуданд, ки солҳои 2025-2030 Солҳои рушди иқтисоди рақамӣ ва инноватсия эълон карда шаванд.

Ҳукумати кишвар дар соли 2025 бо роҳандозии сиёсати бунёдкорона дар амалисозии стратегияҳои миллӣ, барномаҳои давлатии соҳавӣ ва дар ҳаёт татбиқ намудани қонунҳои қабулгардида, ба комёбиҳои арзанда ноил шуд.

Соли 2025 таҳти раёсати Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Ҳукумати кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо иштироки аъзои Ҳукумат ва роҳбарони дигар сохторҳои давлатӣ 12 маротиба маҷлиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор шуда, дар он масъалаҳои муҳимтарини ҷомеа муҳокима гардиданд.

Давоми соли 2025 аз тарафи Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 18 маротиба дар соҳаҳои гуногун, вазорату кумитаҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо, мақомоти судӣ, ҳифзи ҳуқуқу тартибот, амният, сарҳадот ва ғайра таъиноти кадрӣ гузаронда шуда, кадрҳои ҷавону корозмуда ва донандагони забонҳои хориҷӣ ба вазифаҳои пурмасъул таъин гардиданд.

Соли 2025 бо мақсади шиносоӣ бо вазъи зиндагии мардум, иштирок дар тантанаҳои идҳои миллӣ ва ҷашнҳои давлатӣ, ифтитоҳи иншооти таъиноти гуногун ва мулоқот бо шаҳрвандони кишвар Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 18 маротиба ба вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо, аз ҷумла ба Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 1 маротиба, вилояти Суғд 3, вилояти Хатлон 8 ва ба шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 7 маротиба сафари корӣ анҷом доданд.

Зимни ин сафарҳо Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баробари ифтитоҳи иншооти таъиноти гуногун бо фаъолону сокинони шаҳру ноҳияҳо суҳбату вохӯриҳои самимию созанда доир намуданд.

Дар доираи сиёсати хирадмандона ва башардӯстона бо хислатҳои наку ва ҳамидаи инсонпарварӣ дар соли 2025 Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳру ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳои Суғду Хатлон ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 7 маротиба бо ятимон мулоқот намуда, ба беш аз 800 ятим ва кӯдакони ниёзманд кумакҳои моддӣ расонданд.

САНОАТ

Эълон намудани солҳои 2022 - 2026 ҳамчун Солҳои рушди саноат барои амалишавии раванди саноатикунонии босуръати кишвар заминаи устувор гузошт.

Соли 2025 дар Тоҷикистон дар маҷмуъ, 400 корхонаи нави саноатӣ бо 17 ҳазор ҷойҳои нави корӣ мавриди истифода қарор дода шуда, нисбат ба соли қаблӣ ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ 22,1 фоиз афзоиш ёфт.

Дар доираи солҳои 2022-2026 Солҳои рушди саноат бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҳудуди кишвар корхонаҳои саноатӣ дар соҳаҳои гуногун, аз ҷумла мошинсозӣ, хӯрокворӣ, саноати сабук, сохтмон ва коркарди маъдан ба истифода дода шуданд.

Аксари корхонаҳои аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ифтитоҳёфта бо таҷҳизоти муосир ва каммасраф ҷиҳозонда шуда, фаъолияти пурсамари истеҳсолӣ доранд. Аз ҷумла, давоми соли 2025 бо мақсади рушди соҳаи саноат ва таъмини яке аз ҳадафҳои стратегии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон - саноатикунонии босуръати кишвар дар шаҳру ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳои Хатлону Суғд ва шаҳри Душанбе корхонаву коргоҳҳои гуногуни истеҳсолӣ ифтитоҳ гардида, ба бунёди 4 корхонаи калони саноатӣ дар шаҳри Душанбе, ноҳияҳои Данғара, Айнӣ ва Бобоҷон Ғафуров барои наздики 1800 ҷойи корӣ санги асос гузошта шуд.

Корхонаҳои калонтарини аз ҷониби Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар соли 2025 ифтитоҳёфта, инҳо мебошанд: - 3 корхонаи калони саноатии ҶСП "Сантайлс (Suntiles)" бо зиёда аз 650 ҷойи корӣ ва марҳалаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Кока-Кола Нӯшокиҳои Тоҷикистон" бо 600 ҷойи корӣ дар шаҳри Душанбе, 3 корхонаи саноатии ҶДММ "Талант", ҶДММ "Зинат Гач" ва корхонаи "Роял Бебӣ Тоҷикистон" бо 165 ҷойи корӣ дар шаҳри Ваҳдат, корхонаи Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Алюминийи аввалин" бо 160 ҷойи корӣ, марҳалаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Алюмин Проф" бо зиёда аз 80 ҷойи корӣ дар шаҳри Турсунзода, корхонаи истеҳсоли асфалту бетон бо 100 ҷойи корӣ дар ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, корхонаи хишти Данғара бо 60 ҷойи корӣ, корхонаи орд дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ бо 150 ҷойи корӣ дар ду баст, Парки саноатӣ дар ноҳияи Ванҷ бо 50 ҷойи корӣ ва корхонаҳои муштараки истеҳсоли профилҳои пластикӣ ва алюминии ҶДММ "Афранг Пластик" бо 150 ҷойи корӣ ва корхонаи коркарди меваю сабзавоти Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "ДороАртФуд" бо 80 ҷойи корӣ дар шаҳри Хуҷанд, корхонаи истеҳсоли газоблоки Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Хишти муосири аълосифат” дар шаҳри Бӯстон бо 60 ҷойи корӣ, корхонаи коркард ва бандубасти меваи хушки Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Донаи алмос" дар Минтақаи озоди иқтисодии "Суғд" бо 80 ҷойи корӣ, корхонаи истеҳсоли обҳои шифобахши "Хаватаг" бо 20 ҷойи корӣ ва корхонаи мебели Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Асри обод" бо 8 коргоҳи истеҳсолӣ ва зиёда аз 50 ҷойи корӣ дар шаҳри Истаравшан.

15-уми май Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Акиа Авесто автоматив индастри” ташриф оварда, баъди шиносоӣ бо фаъолияти корхона 30 электробуси замонавиро бо тамғаи “Акиа неру” мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. То ба имрӯз корхона зиёда аз 500 автобус, электробус ва электротролейбуси гуногуншакл ва гуногунҳаҷм истеҳсол намудааст, ки дар кӯчаю хиёбонҳои шаҳру ноҳияҳои кишварамон ба мусофирон хидмат мерасонанд.

ЭНЕРГЕТИКА

Бо мақсади таъмини рушди устувори соҳаи энергетика ва татбиқи ҳадафи стратегии расидан ба истиқлоли комили энергетикӣ соли 2025 аз ҷониби Ҳукумати кишвар тадбирҳои созанда амалӣ гардиданд.

Дар давраи соҳибистиқлолӣ барои амалисозии ҳадафи стратегии кишвар ва васеъ намудани имкониятҳои содиротӣ то соли 2025 дар соҳаи энергетика 36 лоиҳаи давлатии сармоягузорӣ ба маблағи 2,7 миллиард доллар амалӣ карда шуда, ҳоло 18 лоиҳаи дигар ба маблағи 1,6 миллиард доллари ИМА дар марҳалаи амалисозӣ қарор доранд.

Соли 2025 барои бахши энергетика низ яке аз солҳои муҳим ба ҳисоб меравад, зеро Тоҷикистон дар ин давра ба як қатор дастовардҳои назаррас ва натиҷаҳои муҳими стратегӣ ноил гардид. Аз ҷумла, корҳои сохтмонӣ дар иншооти бузурги аср - Неругоҳи барқи обии "Роғун" қариб 60 фоизи корҳои сохтмонӣ ба анҷом расонда шуд. Барои идомаи босуръати корҳои сохтмон дар Неругоҳ соли 2025 аз ҳисоби буҷети давлатӣ беш аз 10 миллиард сомонӣ маблағгузорӣ шуд. Сарбанди Неругоҳ ба нуқтаи 1110 метр аз сатҳи баҳр расида, баландии он ба 145 метр баробар шуд. Дар ин замина, ду агрегати Неругоҳи барқи обии "Роғун" аз ибтидои фаъолият беш аз 10 миллиард киловатт-соат неруи барқ истеҳсол кардааст.

31-уми марти соли 2025 бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон Садир Жапаров хатти интиқоли барқи 500 кВ-и Датка-Суғд дар доираи лоиҳаи минтақавии интиқоли неруи барқи CASA-1000 мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 26-уми июни соли 2025 дар арафаи Ҷашни Рӯзи Ваҳдати миллӣ дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Неругоҳи обии "Себзор" бо тавоноии 11 МВт, зеристгоҳи барқии 110/35/10 кВ Ҷангал, неругоҳҳои офтобии "Аличур" (2,8 МВт), "Гулзор" (0,45 МВт) ва чор неругоҳи хурди обиро ба кор дароварданд.

Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 20-уми ноябри соли 2025 се агрегати охири Неругоҳи барқи обии "Қайроққум"-ро пас аз таҷдид ба кор андохтанд.

Бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 20-уми ноябр дар шаҳри Гулистони вилояти Суғд ба корҳои сохтмонӣ дар неругоҳҳои офтобӣ дар ноҳияи Ашти вилояти Суғд ва ноҳияи Ҷайҳуни вилояти Хатлон бо иқтидори умумии 500 МВт оғоз бахшида шуд.

Тавре мудом таъкид мегардад, яке аз масъалаҳои ташвишовар талафоти неруи барқ дар кишвар мебошад. Аз рӯи маълумоти оморӣ, талафоти барқ дар кишвар дар 11 моҳи соли 2025 3 миллиард киловатт-соатро ташкил карда, нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 500 миллион киловатт-соат кам шудааст. Аз ин рӯ, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба сохторҳои дахлдор супориш доданд, ки барои пурра аз байн бурдани ин мушкил чораҳои таъхирнопазир андешанд.

Қобили зикри хос аст, ки дар натиҷаи ҷорӣ намудани низоми биллингӣ дар шаҳри Душанбе дар соли 2025 талафоти барқ ба 13 фоиз баробар шуда, нисбат ба соли 2024 7 фоиз кам гардид. Бояд гуфт, ки баъди гузариш ба низоми биллингӣ беш аз 6 ҳазор муштарии нав ба қайд гирифта шуд.

Бо мақсади таъмини рушди устувори соҳаи энергетика ва ноил шудан ба ҳадафҳои гузошташуда соли 2025 13 лоиҳаи сармоягузории давлатии соҳа ба маблағи 14,9 млрд сомонӣ мавриди татбиқ қарор дода шуд. Дар натиҷаи тадбирҳои андешидаи Ҳукумати кишвар дар соли ҳисоботӣ ҳаҷми истеҳсоли неруи барқ нисбат ба соли 2024 7 фоиз зиёд гардида, ба 24 млрд кВт. соат расонда шуд.

Дар соли 2025 Барномаи рушди соҳаи энергетикаи барқӣ барои солҳои 2026-2030 қабул гардид.

РОҲҲО

Бунёди роҳ аҳамияти бузурги иқтисодию иҷтимоӣ дошта, дар беҳдошти сатҳи зиндагии аҳолӣ ва рушди иқтисодиёти кишвар заминаи устувор мегузорад.

Татбиқи 14 лоиҳаи сармоягузорӣ ба маблағи умумии 11,7 миллиард сомонӣ дар соҳаи нақлиёт имкон дод, ки рушди соҳа таъмин гардад ва дар натиҷа соли 2025 тавассути ҳама гуна нақлиёт 155 миллион тонна бор ва 1,1 миллиард мусофир кашонда шуд, ки нисбат ба соли 2024 мутаносибан 15,2 ва 11 фоиз зиёд мебошад.

Баромадан аз бунбасти коммуникатсионӣ яке аз самтҳои асосии стратегии кишвар ба шумор меравад. Барои беҳтар намудани вазъи роҳу шоҳроҳҳои мошингард ҳоло татбиқи 16 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ ба маблағи умумии 11,3 миллиард сомонӣ идома дорад. Соли 2025 дар доираи лоиҳаҳои номбурда ба маблағи умумии зиёда аз 5,4 миллиард сомонӣ 236 километр роҳҳои мошингард ва дигар иншооти роҳу нақлиёт мутобиқ ба талаботи байналмилалӣ ба истифода дода шуданд.

Давоми соли 2025 Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо рафти корҳо дар як қатор иншооти соҳаи нақлиёт шинос шуда, баъди бунёд як қисми роҳҳоро мавриди истифода қарор доданд.

3-юми июн Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ аз ҷараёни марҳалаи дуюми корҳои сохтмонӣ дар роҳи мошингард аз дарвозаи ғарбӣ то маҳаллаи Чортут дидан намуданд.

Масофаи умумии роҳи мошингард аз дарвозаи ғарбӣ то маҳаллаи Чортут дар маҷмуъ, 9,2 километрро ташкил дода, ҷавобгӯйи стандартҳои байналмилалӣ мебошад. Паҳноии роҳ 50 метрро ташкил дода, аз 8 хатти ҳаракат дар ду самт иборат аст.

25-уми июн Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Дарвоз роҳи мошингарди қитъаи Қалъаи Хумб - Ванҷ то дарвозаи Рӯшонро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. Дарозии 2 нақби мошингузар дар ин масир 5200 метр буда, бо баландии 6 метру 90 см ва паҳноии 8 метр бунёд шудааст.

Ин қитъаи шоҳроҳ, ки ҳудуди ноҳияҳои Дарвозу Ванҷро убур мекунад, 109 километрро ташкил намуда, бунёди ду нақби мошингузар масофаи қаблиро 16,5 км кам намуд.

Роҳи мазкур пойтахти кишвар - шаҳри Душанберо бо маркази маъмурии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва Тоҷикистонро бо кишвари Чин пайваст мекунад.

25-уми июн Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Ванҷи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон роҳи маркази ноҳия то нуқтаи пайвастшавӣ ба шоҳроҳи Душанбе-Кулмаро ба истифода доданд. Роҳи мазкур дар доираи татбиқи ҳадафҳо барои ба талаботи байналмилалӣ мутобиқ намудани шароити хидматрасонӣ бунёд шуда, аз ду хатти ҳаракат иборат мебошад ва дар маҷмуъ, 16 километрро ташкил медиҳад.

27-уми июн Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба таври фосилавӣ 3,7 км роҳ, 550 метр долони зидди тарма ва пули мошингузарро бо дарозии 82 метр дар деҳаи Барсеми деҳоти Сучони ноҳияи Шуғнон мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. Ин қитъаи роҳ дорои аҳамияти байналмилалӣ буда, ҷузъи муҳими шоҳроҳи стратегии Душанбе-Кӯлоб-Дарвоз-Хоруғ-Мурғоб-Кулма ба ҳисоб меравад. Он Тоҷикистонро бо Ҷумҳурии Мардумии Чин тавассути гузаргоҳи сарҳадии Кулма мепайвандад.

26-уми август сохтмони пули калонтарин дар кишвар аз болои обанбори Неругоҳи барқи обии "Роғун" ба дарозии 920 метр ва 3 пули дигари мошингузар ба дарозии 368 метр оғоз гардид, ки маблағи умумии онҳо 900 миллион сомониро ташкил медиҳад.

Мавриди зикри хос аст, ки тайи се соли охир дар кишвар беш аз 3 ҳазор километр роҳҳои маҳаллӣ, аз ҷумла 2,6 ҳазор километр аз ҳисоби соҳибкорони ҳимматбаланд ва аҳолӣ бунёду таҷдид гардида, ҳоло ин иқдоми нек бомаром идома дорад.

26-уми август Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Нуробод ба фаъолияти муҳимтарин иншоот дар водии Рашт - роҳи Оби Гарм - Нуробод оғоз бахшиданд. Дарозии роҳ 75 км буда, меъёр ва қоидаҳои сохтмонӣ ба дараҷаи сеюми техникии роҳҳо дохил мешавад ва паҳноии стандартии он 12 метр аст. Бо мақсади бартараф намудани монеаҳои табиӣ дар доираи лоиҳа се нақби мошингузар сохта шудааст. Нақбҳои "35-солагии Истиқлолият" бо дарозии 2605 метр, "Ваҳдат" 1700 метр ва "Ориёно" 1600 метр масофаи роҳро 24 км кӯтоҳ намуда, масрафи вақт ва сӯзишвориро коҳиш медиҳанд.

Барои пешгирӣ аз хатари ҳодисаҳои табиӣ дар як қатор минтақаҳои ҳудуди шаҳри Роғун ва ноҳияи Нуробод 14 пули мошингузар сохта шудааст. Дарозии пулҳо наздик ба 1150 метр буда, интиқоли молу маҳсулот ва рафтуои мардумро бидуни танаффус таъмин мекунанд.

11-уми сентябр Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Балҷувон бо лоиҳаи бунёди роҳи мошингарди дорои аҳамияти ҷумҳуриявии Балҷувон-Сари Хосор бо дарозии 54,1 км шинос шуданд.

20-уми ноябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 3 қитъаи роҳи мошингарди Деҳмой-Конибодом, Деҳмой-Бобоҷон Ғафуров- Хистеварз ва Кучкак-Конибодомро бо буридани лентаи рамзӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. Ин қитъаҳои роҳ дар масофаи 52 км бо арзиши 56 миллион доллар бунёд гардидааст. Дар роҳи мошингарди Деҳмой-Конибодом 11 пули мошингузар ва 17 истгоҳ бунёд ёфтаанд.

КИШОВАРЗӢ

Таъмини амнияти озуқаворӣ яке аз ҳадафҳои стратегии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, татбиқи пурраи он бо роҳи рушди соҳаи кишоварзӣ амалӣ мегардад.

Соли 2025 ҳаҷми умумии маҳсулоти кишоварзӣ 84,6 миллиард сомониро ташкил дода, афзоиши он нисбат ба соли 2024 9,5 фоиз таъмин гардид. Дар доираи барномаҳои давлатӣ ва стратегияҳо дар соли 2025 барои пешрафти ин бахши муҳими иқтисоди миллӣ Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикитон тадбирҳои мушаххас роҳандозӣ намуд.

Давоми сол Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафарҳои корӣ дар шаҳру ноҳияҳои кишвар бо рафти иҷрои барномаҳои давлатӣ дар соҳаи кишоварзӣ, аз ҷумла бо вазъи зироаткорӣ, моҳипарварӣ, боғдорӣ, парвариши занбӯри асал, чорводорӣ ва парандапарварӣ дар як қатор хоҷагиҳои кишоварзӣ шинос шуданд.

Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суҳбатҳо таваҷҷуҳи масъулини соҳаро ба масъалаи обёрии заминҳо, аз ҷумла бунёду ба истифода додани хатҳои нави интиқоли об, аҳамияти кишти такрорӣ, рушди пахтакорӣ ва дигар зироат ҷалб намуданд. Аз ҷумла, 29-уми март Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар боғи интенсивии филиали Институти боғу токпарварӣ ва сабзавоткории Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон дар вилояти Суғд ниҳоли дарахти мевадиҳанда шинонданд. Боғи интенсивӣ дар маҷмуъ, 20 гектарро ташкил дода, асосан дар ҷойи боғоти куҳнаи зардолу, ки бо гузашти бештар аз 30 сол аз самар монда буд, бунёд карда шуд.

30-юми март Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров корхонаи парандапарварии комплекси агросаноатии ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Саховат"-ро ифтитоҳ карданд.

Иқтидори корхонаи мазкур парвариши 80 ҳазор сар мурғи тухмдеҳ буда, дар як шабонарӯз дар он 65 ҳазор дона тухм истеҳсол мешавад. Дар ин фабрикаи парандапарварӣ 25 сокини маҳаллӣ бо кор таъмин шудааст.

17-уми май Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Данғараи вилояти Хатлон дар Семинар-машварати ҷумҳуриявии кишоварзон ва фаъолони кишвар иштирок ва суханронӣ намуданд.

Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вазъи воқеии соҳаҳои иқтисоди миллии Тоҷикистон, аз ҷумла саноату кишоварзӣ ва дигар бахшҳоро мавриди таҳлилу баррасӣ қарор доданд.

Таъкид шуд, ки танҳо бо саъю талоши ҳар як фард ва истифодаи самараноку оқилонаи захираҳои худӣ мо метавонем ба яке аз ҳадафҳои стратегии миллӣ - ҳифзи амнияти озуқаворӣ, дастрасии аҳолӣ ба ғизои хушсифат ва баланд бардоштани сатҳи некуаҳволии мардуми кишвар ноил гардем.

Дастуру супоришҳои дигар вобаста ба пурра ба анҷом расондани кишти баҳории зироатҳо, иҷрои нақшаи кишти такрорӣ ва гирифтани 2-3 ҳосил аз як замин, таъмин намудани хоҷагиҳо бо тухмии аълосифати картошкаву сабзавот ва дигар намуди зироатҳо, инчунин нуриҳои маъданӣ, дода шуданд.

Фаъолияти ғайриқаноатбахши хоҷагиҳои махсуси тухмипарварӣ, зотпарварӣ, ниҳолпарварӣ ва растанипарварӣ аз масъалаҳои дигари ташвишовар номида шуд, ки ба рушди соҳаи кишоварзӣ таъсири бевосита дорад.

16-уми май Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Данғара бо ҷараёни парвариш ва нашъунамои зироатҳои кишоварзӣ дар Кооперативи истеҳсолии "Сомонҷон" ва хоҷагии деҳқонии "Эмоми Аъзам" шинос шуданд.

Аҳли заҳмати хоҷагӣ дар парвариш ва нигоҳубини боғҳо таҷрибаи ғанӣ андӯхта, то пурра ба ҳосил даромадани ниҳолҳо миёни қаторҳои онҳоро самаранок истифода мебаранд. Дар баробари пешниҳод ба бозорҳои дохиливу хориҷӣ, ҳамзамон, ба миқдори зиёд дар сардхона низ маҳсулот захира мекунанд.

20-уми июн муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе аз гармхонаи замонавии Кооперативи тиҷоратии "Донаҳои Умед" боздид намуданд.

Гармхона дар масоҳати 1,5 гектар замин бунёд гардида, таҷҳизоту дастгоҳҳо барои парвариши сабзавот тибқи таҷрибаи нав аз хориҷи кишвар ворид карда шудаанд.

Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни шиносоӣ бо натиҷаҳои заҳмати сабзавотпарварон ва намоиши маҳсулот аз гармхонаи Кооперативи тиҷоратии "Донаҳои Умед" бо кормандон суҳбати самимӣ ороста, барои истеҳсоли навъҳои гуногуни сабзавот, ҷорӣ намудани усулҳои нави парвариш, марҳала ба марҳала васеъ намудани масоҳати гармхона, таъсиси ҷойҳои иловагии корӣ ва таъмини бозорҳои шаҳри Душанбе бо маҳсулоти хушсифат дастуру тавсияҳои муфид доданд.

Ҳамчунин, давоми сол Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар дигар шаҳру ноҳияҳо бо фаъолияти хоҷагидорону боғпарварон шинос шуда, барои рушди ин соҳаҳо ва истифодаи самараноки заминҳо дастуру супоришҳои мушаххас доданд.

Аз ҷумла, 25-уми июн дар ноҳияи Дарвоз хоҷагии моҳипарварии "Тоҷ-Корея" ифтитоҳ гардид. Бояд гуфт, ки дар натиҷаи заҳмати софдилонаи мардум дар хоҷагии моҳипарварӣ бори аввал дар кишвар парвариш ва истеҳсоли моҳии нодир бо номи “Озодмоҳӣ” ба роҳ монда шуд.

Дар ноҳияи Дарвоз, ҳамчунин, Комплекси агросаноатии фермаи чорвопарварӣ, аз ҷумла бузи ширдеҳ, харгӯшпарварӣ ва коргоҳи коркарди маҳсулоти ширӣ, 26-уми июн дар ноҳияи Рӯшон корхонаи коркарди шир ва маҳсулоти ширӣ ва нону маҳсулоти нонии Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Ганҷи Рӯшон", 11-уми июл бо фаъолияти гармхонаи "Моғиён-Агро" дар деҳоти Халифа Ҳасани шаҳри Панҷакент шинос шуда, 12-уми июл дар деҳаи Басмандаи ноҳияи Деваштич хатти оби полизиро бо се чоҳи амудӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.

20-уми июл Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба деҳоти Панҷоби ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ ташриф оварда, бо истифодаи мақсадноки замин дар Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "ТОҶ АГРО" шинос шуданд.

Ҳадафи боздид аз хоҷагӣ шиносоӣ бо рафти иҷрои дастуру супоришҳои Пешвои миллат бобати рушди соҳаи боғу токпарварӣ, таъмини амнияти озуқаворӣ, таъсиси ҷойҳои корӣ ва афзоиши содироти маҳсулот ба хориҷ мебошад.

6-уми август Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар шаҳри Турсунзода аз заминҳои шолӣ, боғоти хоҷагии деҳқонии "Ангури Сомон" ва хоҷагии деҳқонии Ҳоҷӣ Неъмат боздид намуданд.

30-юми сентябр Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар деҳоти Чашмасори ноҳияи Файзобод аз боғи хоҷагии деҳқонии "Солеҳҷон" дидан намуданд.

Майдони умумии хоҷагии деҳқонии "Солеҳҷон" 1 гектар буда, дар шафати он 23 гектар замини чунин боғҳои серҳосил мавҷуд аст. Ҳосили пурбори себҳои "Зарринтоб", "Ситораи кӯҳсор" ва ноки "Нозанин", ки навъҳои асосии меваҳои боғро дар ин минтақа ташкил медиҳанд, натиҷаи заҳмати садоқатмандонаи боғдорон арзёбӣ гардид.

24-уми октябр Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар деҳоти Пушинги ноҳияи Данғара корхонаи парандапарварии Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Парандаи Пушинг"-ро ифтитоҳ намуданд.

Барои парвариш ва нигоҳдории мурғ шароити мусоид фароҳам оварда шуда, иқтидори умумии парандапарварӣ 40 ҳазор сар чӯҷаро дар бар мегирад. Дар маҷмуъ, дар корхонаи "Парандаи Пушинг" 15 сокини маҳаллӣ, аз ҷумла занони хонашин, бо кори доимӣ ва музди хуб таъмин шудаанд.

24-уми октябр Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҷараёни сафари корӣ ба ноҳияи Данғара дар деҳоти Пушинг чор гармхонаи наву муосири хоҷагии деҳқонии "Восеъ"-ро мавриди истифода қарор доданд.

18-уми ноябр Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар вилояти Суғд ба таври фосилавӣ 1 хатти тақсимоти оби нӯшоӣ ва 2 хатти оби полизӣ дар ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.

Гуфта шуд, ки хатти тақсимоти оби нӯшоӣ дар деҳаи Оббурдони ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ барои таъмини 1500 сокини маҳаллӣ бунёд карда шудааст. Баробари ба кор даромадани ин хатти муҳими тақсимоти об ҳазорон кас ба оби тозаи ошомиданӣ дастрасӣ пайдо карданд.

Бо супориши Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Агентии хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ татбиқи як лоиҳаи муҳими соҳаи обёрӣ ва беҳдошти заминҳоро иҷро намуд. Дар доираи ин амал 300 гектар заминҳои беоб ва бекорхобида пурра шодоб шуда, ба гардиши кишоварзӣ ворид гардид.

Дар баробари рушду пешрафти соҳа, соли 2025 сокинони кишвар ба дастовардҳои арзандаи кишоварзӣ дар арсаи ҷаҳон низ ноил гардиданд.

8-уми июли соли рафта дар шаҳри Рими Ҷумҳурии Италия дар ҷаласаи гурӯҳи илмиву машваратии FAO дараи Алмосии шаҳри Ҳисор, гӯсфанди зоти ҳисорӣ ва ангури тоифии гулобӣ аз ҷониби Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии Созмони Милали Муттаҳид (FAO) расман ба феҳристи “Низоми мероси кишоварзии дорои аҳамияти ҷаҳонӣ” ворид карда шуданд. Ин рӯйдоди таърихӣ барои кишвари мо шарафи бузург буда, Тоҷикистонро ба қатори давлатҳое шомил намуд, ки дорои низомҳои нодири аграрӣ бо арзиши ҷаҳонӣ мебошанд.

Ҳоло беҳтарин рамаҳои гӯсфанди зоти ҳисорӣ дар хоҷагиҳои зотпарварии кишвар, аз ҷумла корхонаҳои зотпарварии "Ҳисор"-и ноҳияи Фархор, "Зотпарвар"-и шаҳри Ҳисор ва ноҳияи Шаҳринав, кооперативҳои истеҳсолии "Сомонҷон" ва "Раҳмонҷон"-и Данғара, "Дилшод-Б"-и ноҳияи Варзоб ва дигар хоҷагиҳо нигоҳдорӣ ва афзоиш дода мешаванд. Ин муассисаҳо дар ҳифз ва такмили зоти зебои гӯсфанди ҳисорӣ нақши калидӣ доранд.

Ҳамаи дастовардҳои соли 2025 дар соҳаи кишоварзӣ дар роҳи расидан ба ҳадафҳои созандаи Ҳукумати кишвар, баҳри таъмини амнияти озуқаворӣ, таъсиси ҷойҳои нави корӣ, афзоиши маҳсулоти ватании ивазкунандаи воридот ва содироти бештари маҳсулот ба хориҷ равона гардидаанд.

МАОРИФ

Маориф бахши муҳими пешбарандаи ҷомеа буда, дар сиёсати иҷтимоии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба рушду пешрафти ин соҳа таваҷҷуҳи хос зоҳир мегардад.

Афзоиши ҳаҷми маблағгузории соҳа, бунёди даҳҳо муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, макотиби олӣ, муассисаҳои томактабӣ дар сартосари кишвар, тайёр кардани кадрҳои баландихтисос ва ҷудо намудани квотаҳо барои духтарону писарони лаёқатманди ноҳияҳои дурдаст баҳри идомаи таҳсил дар донишгоҳу донишкадаҳои ҷумҳурӣ аз тадбирҳои мушаххаси дар ин самт амалишуда мебошанд.

Зимни сафарҳои кории Сарвари давлат дар якчанд шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ муассисаҳои томактабӣ, коллеҷҳо, гимназияҳо, мактабҳо ва биноҳои иловагии таълимии донишгоҳу донишкадаҳо ба истифода дода шуда, ба хотири шиносоӣ бо вазъи соҳа, шароити таҳсили хонандагон ва фаъолияти омӯзгорон мулоқоту вохӯриҳои судманди Пешвои миллат бо аҳли маорифи кишвар баргузор гардиданд.

Давоми соли равон аз тарафи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бинои наздики 140 иншооти соҳаи маориф тариқи ҳузурию маҷозӣ мавриди истифода қарор дода шуд.

Калонтарини ин иншоот, ки аз ҷониби Сарвари давлат ифтитоҳ гардид, Маркази ташхису табобат ва таълими Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе (20.06.2025), Донишкадаи исломии Тоҷикистон ба номи Имоми Аъзам - Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит (21.08.2025), Маркази рушди малакаҳо, касбомӯзӣ ва хидматрасонӣ дар соҳаи сайёҳӣ ва хобгоҳу ошхонаи донишҷӯёни Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон (30.08.2025) ва ду бинои нави таълимии Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон дар ноҳияи Данғара (23.10.2025) мебошанд.

Ба ҳолати соли 2025 шумораи муассисаҳои томактабӣ дар кишвар ба 795 адад расид, ки нисбат ба соли 2024 38-то зиёд мебошад. Дар маҷмуъ, фарогирии кӯдакон дар зинаи таҳсилоти томактабӣ ба 312 703 кас расидааст, 30,3 фоизи онҳоро ташкил медиҳад. Вобаста ба фарогирии бештари кӯдакон ба таҳсилоти томактабӣ дар назди муассисаҳои таҳсилоти умумӣ 3 ҳазору 154 маркази инкишофи кӯдакон бо фарогирии 182,7 ҳазор кӯдак таъсис дода шудааст.

Соли 2025 дар мамлакат 214 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ ва бинову синфхонаҳои иловагӣ барои 99 ҳазор хонанда сохта, ба истифода дода шуд. Ҳоло дар кишвар 4 ҳазору 56 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ фаъолият дорад.

Мавриди зикр аст, ки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамасола чун анъанаи наку дар Рӯзи дониш ва дарси сулҳ иштирок карда, дар бораи сиёсати сулҳовар ва маорифпарваронаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон андешаронӣ мекунанд. Ин навбат чунин мулоқот 30-юми августи соли 2025 дар Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон баргузор гардид.

Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамаи устодону донишҷӯёни пойтахт ва аҳли маорифи кишварро бо фарорасии соли нави таҳсил ва Рӯзи дониш, ки бо дарси сулҳ оғоз мегардад, ҳамчунин ба муносибати ифтитоҳи Маркази рушди малакаҳо, касбомӯзӣ ва хидматрасонӣ дар соҳаи сайёҳӣ ва хобгоҳу ошхонаи донишҷӯёни Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон самимона табрику таҳният гуфтанд.

ТАНДУРУСТӢ

Фароҳам овардани шароити зиндагии арзанда ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ, хусусан гурӯҳҳои осебпазири ҷомеа, самти афзалиятноки сиёсати Ҳукумати кишвар мебошад.

Бо мақсади рушди соҳаи тандурустӣ ва сари вақт бартараф намудани мушкилоти мавҷуда соли 2025 аз ҳисоби буҷети давлатӣ барои рушди соҳа 4,3 миллиард сомонӣ равона карда шуд, ки нисбат ба соли 2024 24,1 фоиз зиёд мебошад. Агар маблағгузории соҳаи тандурустӣ аз ҳисоби буҷети давлатӣ дар соли 2015 1 миллиарду 37 миллион сомониро ташкил дода бошад, пас он то соли 2025 ба беш аз 4,2 баробар зиёд гардида, дар даҳ соли охир 26 миллиарду 300 миллион сомониро ташкил додааст.

Дар ин давра 113 муассисаи соҳаи тандурустӣ сохта, ба истифода дода шуда, 301 муассиса таъмиру навсозӣ карда шуд. Солимӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ ҳамеша дар мадди назари Пешвои миллат қарор дорад.

Соли 2025 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба хотири рушду пешрафти соҳа, дастрасӣ ва баланд бардоштани сатҳи хидматрасонии тиббӣ ба аҳолӣ дар як қатор шаҳру ноҳияҳо иншооти муҳими ин бахшро, ки аз ҷониби Ҳукумати кишвар ва саҳми соҳибкорони боҳиммат бунёд шуда буданд, мавриди истифода қарор доданд.

Аз ҷумла, 10-уми апрел Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар ноҳияи Фирдавсӣ пойгоҳи №1-и Муассисаи давлатии "Маркази шаҳрии ёрии таъҷилии тиббӣ"-ро бо 20 ҷойи корӣ, 21-уми август бинои нави беморхонаи клиникии шаҳрии бемориҳои заҳролудшавӣ ва осебҳои сӯхтаро мавриди истифода қарор доданд.

Рӯзҳои 26 ва 27-уми июн Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар маркази ноҳияи Роштқалъа бинои беморхонаи сироятӣ ва дар маркази ноҳияи Шуғнон - шаҳраки Ваҳдат бинои нави беморхонаи марказии ноҳияро мавриди истифода қарор дода, бо шароити кор ва хидматрасонӣ дар он шинос шуданд.

11-уми июл Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар деҳоти Лоиқ Шералии шаҳри Панҷакент бо бардоштани парда аз рӯи лавҳаи рамзӣ беморхонаи минтақавиро барои хидматрасонӣ ба аҳолии иборат аз 25 ҳазор кас мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.

26-уми сентябр Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Ваҳдат бинои нави Беморхонаи кӯдаконаи зидди сил дар назди Муассисаи давлатии “Маркази миллии бемориҳои сил, шуш ва ҷарроҳии қафаси сина”-ро мавриди истифода қарор дода, бо шароити кору хизматрасонӣ дар он шинос шуданд.

2-юми октябр Роҳбари давлат ба таври фосилавӣ шуъбаҳои таваллуд, бачагона, эҳё ва ҷарроҳии Маркази саломатии ноҳияи Темурмаликро баъди навсозӣ ифтитоҳ намуданд.

22-юми октябр дар ноҳияи Восеъ Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бинои нави Маркази ташхисии "Тибби Ҳулбук" бо 20 ҷои кор, 23-юми октябр дар ноҳияи Данғара бинои Маркази саломатии деҳаи Рахшонзамини деҳоти Корез барои хизматрасонӣ ба 7 ҳазор аҳолӣ, дар деҳаи Корез Маркази нави саломатӣ ва ду бинои нави таълимии Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлонро дар ноҳияи Данғара мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. Биноҳои таълимии рақамҳои 2 ва 3 барои 2600 донишҷӯ бо тарҳу услуби зебои меъморӣ бунёд ёфтааст.

18-уми ноябр аснои сафари кории Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба вилояти Суғд дар шаҳри Хуҷанд Беморхонаи клиникии рақами 1 бо 200 ҷои кор, Маркази клиникавии эндокринологии вилоятӣ бо 200 кат, Маркази саратоншиносии вилояти Суғд бо 200 кат ва 60 ҷои кор, 19-уми ноябр дар шаҳри Хуҷанд Маркази нейро-кардио ва эндоҷарроҳии Луқмони Ҳаким бо 60 ҷои кор, дар шаҳри Истаравшан Маркази ташхисию табобатии хусусии "Салоҳиддин", Маркази офиятбахшӣ ва солимгардонии "Хушвахт", 20-уми ноябр бинои Муассисаи кӯмаки аввалияи тиббию санитарии шаҳри Гулистон бо 116 ҳуҷра баъди навсозӣ ифтитоҳ ёфтанд.

25-уми декабр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бохтар бинои иловагии таълимии Коллеҷи тиббии инноватсионӣ ва Маркази ташхису табобати "Шифобахши Аср"-ро мавриди истифода қарор доданд.

Бунёди марказҳои муосири тандурустӣ, бунгоҳҳои тиббӣ ва дастрасии таҷҳизоти муосири соҳа дар соли 2025 барои рушду пешрафти соҳаи тандурустӣ дар кишвар ва дастрасии аҳолӣ ба хизматрасонии тиббӣ боис гардид.

Ҳаминро хулоса кардан мумкин аст, ки дастгирию таваҷҷуҳи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба ин соҳаи иҷтимоӣ имкон додааст, то дар муассисаҳои тандурустии кишвар мутобиқ ба талабот барои ташхису табобат шароит фароҳам оварда шавад ва беморон дар сатҳи зарурӣ муолиҷа гиранд.

ФАРҲАНГ

Роҳбарияти давлат ҳанӯз аз оғози солҳои соҳибистиқлолӣ пешрафти бомароми соҳаҳои муҳими ҳаёти ҷомеа: ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, илму маориф, тандурустӣ ва фарҳангро яке аз самтҳои асоситарин ва афзалиятноки сиёсати худ қарор дода, барои расидан ба ин ҳадафҳо ҳамаи тадбирҳои заруриро амалӣ карда истодааст.

Давоми соли 2025 бо амрҳои махсуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар кишвар озмунҳои ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст”, “Илм – фурӯғи маърифат” ва “Тоҷикистон – Ватани азиз ман” гузаронида шуд.

Барои ғолибон аз ҷониби Роҳбари фарҳангпарвари кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар соли 2025 маблағҳои зарурӣ ҷудо шуд, аз ҷумла 6 миллиону 670 ҳазор сомонӣ ба озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ”, 7,6 миллион сомонӣ барои озмуни “Тоҷикистон – Ватани азизи ман” ва 9,2 миллион сомонӣ барои озмуни “Илм – фурӯғи маърифат”.

Падидаи дигари фарҳангӣ чоп ва ба мардуми кишвар дастрас намудани шоҳасари безаволи Абулқосим Фирдавсӣ "Шоҳнома" дар ду ҷилд бо теъдоди 1 миллиону 700 ҳазор нусха мебошад.

Ҳамчунин, бо амри дигари Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар соли 2026 озмуни ҷумҳуриявии "Шоҳномахонӣ" миёни аҳолӣ эълон гардид. Бояд гуфт, ки барои баргузории он ва ҳавасманд кардани ғолибон аз Фонди захиравии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 2 миллиону 600 ҳазор сомонӣ ҷудо мешавад.

Ҳадафи асосии баргузории озмунҳо ва тақдими "Шоҳнома" ба ҳар як оилаи кишвар баланд бардоштани завқи китобхонӣ, тақвияти ҳофизаи фарҳангӣ, дарёфти чеҳраҳои нави суханвару сухандон, арҷ гузоштан ба арзишҳои миллию фарҳангӣ, таҳкими эҳсоси худогоҳию худшиносӣ ва тақвияти ҷаҳони маънавӣ миёни қишрҳои мухталифи ҷомеа мебошад.

Соли 2025 бо иштироки Сарвари давлат дар якчанд шаҳру ноҳияҳо дар доираи сафарҳои корӣ даҳҳо иншооти фарҳангӣ, аз қабили боғҳои фарҳангию фароғатӣ, қасрҳои фарҳанг, китобхонаҳо, майдони Нишони давлатӣ ва Парчами давлатӣ бо гулгашту хиёбонҳои зебо, ба истифода дода шуд.

Боғи фарҳангию фароғатии Шохдара дар деҳаи Анҷини ноҳияи Роштқалъаи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, Китобхонаи кӯдаконаи вилоятӣ, китобхонаи шаҳрии ба номи Ҳофизи Шерозӣ (26.06.2025), дар ноҳияи Балҷувони вилояти Хатлон Қалъаи Балҷувон (09.2025), бинои Қасри фарҳанг дар деҳаи Пушинги ноҳияи Данғара (10.2025), Муассисаи давлатии “Мактаби бачагонаи мусиқии №3 ба номи Абдуфаттоҳ Одинаев” дар шаҳри Душанбе (3.12.2025), аз ҷумлаи онҳоанд.

Ҳамчунин, давоми соли 2025 дар як қатор шаҳру ноҳияҳо даҳҳо иншооти муосири соҳаи фарҳанг бунёд ёфта, даҳҳои дигар аз таъмири асосӣ бароварда шуд.

Дар пойтахти кишвар – шаҳри Душанбе бузургтарин иншооти соҳа – Театри миллӣ бо шароиту имкониятҳои муосир бунёд гардида истодааст, ки туҳфаи Ҳукумати кишвар ба шаҳрвандони ҷумҳурӣ ва аҳли фарҳангу ҳунар ба ифтихори Ҷашни 35-солагии Истиқлоли давлатӣ мебошад.

Соли 2025 бо саъю талошҳои Ҳукумати кишвар 11 ёдгории мероси фарҳангии Хутали қадим (дар ноҳияҳои Ҷалолиддини Балхӣ, Данғара, Восеъ, Фархор ва Ховалинги вилояти Хатлон) ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид шуд.

Дар ин радиф, аз ҷониби ЮНЕСКО қабул шудани қатъномаҳо дар мавриди эътирофи шаҳри Панҷакент ҳамчун “Шаҳри ҷаҳонии ҳунарҳои дастӣ барои сӯзанидӯзӣ” ва бузургдошти 1050-солагии Робияи Балхӣ дар солҳои 2026 – 2027 далели ҷойгоҳи хоссаи меросу арзишҳои фарҳангиву маънавии тоҷикон дар тамаддуни умумибашарӣ мебошад.

Ҳамчунин, танзими ҳамоишҳо зери унвони “Устувонаи Куруш: Эъломияи ибтидоии ҳуқуқи гуногунрангии фарҳангӣ” (аввалин эъломияи ҳуқуқи башар дар таърихи инсоният) боиси ифтихору сарбаландии миллати ориёии мо мебошад.

4-уми декабри соли 2025 дар шаҳри Москваи Федератсияи Русия маросими ҷоизасупории ғолибони 22-юмин Озмуни байналмилалии “Санъати китоб” миёни давлатҳои иштирокдори Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил баргузор гардид.

Китоби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон “Мавлоно ва тамаддуни инсонӣ” дар номинатсияи “Гуфтугӯи фарҳангҳо” сазовори ҷойи якум гардид, ки бозгӯи баҳои баланди ҷомеаи байналмилалӣ ба андешаҳои инсонгароёна ва тамаддунофари Сарвари давлат мебошад.

Соли 2025 дар саросари кишвар ва хориҷ аз он идҳои миллию давлатӣ – Истиқлоли давлатӣ, Ваҳдати миллӣ, Сада, Меҳргон, Тиргон, Рӯзи Парчами давлатӣ, Рӯзи Конститутсия ва ғайра дар сатҳи баланди тадорукотӣ ташкил ва баргузор шуданд.

Таҷлили бошукӯҳи Ҷашни байналмилалии Наврӯз бо иштироки сарварони давлатҳои Тоҷикистон, Ӯзбекистон ва Қирғизистон дар шаҳри Хуҷанд, Фестивали пиряхҳо дар ҳошияи Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба “Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо” дар шаҳри Душанбе, бузургдошти 700-солагии Ҳофизи Шерозӣ ва шоми “Шашмақом” дар қароргоҳи ЮНЕСКО дар шаҳри Парижи Ҷумҳурии Фаронса аз руйдодҳои муҳими фарҳангии Тоҷикистон дар соли 2025 мебошад.

Наврӯз, ки имрӯз мақоми байналмилалӣ гирифтааст, Меҳргон, Сада ва Тиргон, ки таҷассумгари андешаҳои инсондӯстӣ ва муносибати накуи инсон бо табиат мебошанд ва анъанаҳои давлатдории гузаштагони ориёии мо, ки дар таърихи башарият нақши мондагору таъсиргузор бозидаанд, аз ҷумлаи асосҳои ҳувият ва асолати мо – тоҷикон мебошанд.

Зимни ироаи Паём Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иқдоми волои навбатӣ нишон дода, ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе дастур доданд, ки барои дар пойтахти кишвар бунёд намудани Конун, яъне Маркази тамаддуни ориёӣ ва Маркази байналмилалии Наврӯз чораандешӣ намоянд. Бешак, татбиқи ин иқдоми Пешвои фарҳангпарвари миллат ба таҳкиму тақвияти ҳисси худшиносию худогоҳӣ ва ифтихору сарфарозии наслҳои имрӯзу ояндаи тоҷикон ва форсизабонону ориётаборони олам нақши мондагор хоҳад гузошт.

МЕҲНАТ

Соли 2025 дар самтҳои шуғл ва таълими касбӣ корҳои назаррас анҷом ёфт. Бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ин сол 65 ҳазор шаҳрванд дар курсҳои кӯтоҳмуддати таълимӣ бо касбомӯзӣ фаро гирифта шуда, малака ва донишҳои зарурӣ аз худ намуданд.

Барои ҳавасмандгардонии ҳунармандон ва соҳибкасб намудани бонувон ва ҷавонон грантҳои президентӣ ҷудо шудааст, ки имкониятҳои нав барои рушди малака ва дарёфти шуғл мебошанд. Давоми соли 2025 20 ҳунарманд ба дарёфти гранти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои дастгирии ҳунармандон ва рушди ҳунармандӣ мушарраф гардид.

Соли 2025 дар шаҳри Душанбе ва ноҳияи Восеи вилояти Хатлон Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон марказҳои нави рушди малакаҳо ва касбомӯзиро мавриди истифода қарор доданд. Марказҳои нави рушди малакаҳо бо таҷҳизоти муосир, коргоҳҳои таҷрибавӣ ва синфхонаҳои омӯзишӣ муҷаҳҳаз шудаанд.

Ҳоло дар кишвар 52 филиали маркази рушди ҳунармандӣ ва малакаҳои касбии муосир фаъолият дорад.

Соли 2025 тавассути ярмаркаи ҷойҳои холии кор 8 ҳазор шаҳрванди дар бозори меҳнат осебпазир бо ҷойи кор таъмин шуд.

Тавассути барномаи давлатии “Рушди касбомӯзӣ ва дастгирии соҳибкорӣ” бошад, 1590 кас аз ҷавонону бонувон соҳиби касбу ҳунар шуданд.

Баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии мардуми кишвар ҳадафи олии давлат ба ҳисоб меравад.

Бо дарназардошти имкониятҳои имрӯзаи иқтисодӣ ва зарурати боз ҳам беҳтар намудани сатҳи зиндагии аҳолӣ, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни ироаи Паём супориш доданд, ки аз 1-уми сентябри соли 2026 маоши вазифавии кормандони муассисаҳои маориф, аз ҷумла муассисаҳои томактабӣ ва миёнаи умумӣ, 25 фоиз, дигар муассисаҳои соҳаи маориф, соҳаҳои илм, фарҳанг, варзиш, тандурустӣ, муассисаҳои соҳаи ҳифзи иҷтимоӣ, мақомоти ҳокимият ва идоракунии давлатӣ ва дигар муассисаҳои буҷетӣ, инчунин, стипендияҳо 20 фоиз, музди меҳнати амалкунандаи кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, хизматчиёни ҳарбӣ ва дигар кормандони ин мақомот 20 фоиз зиёд карда шуда, ҳадди ақалли музди меҳнат барои тамоми соҳаҳои иқтисодиву иҷтимоии кишвар ба андозаи 1300 сомонӣ дар як моҳ муқаррар гардад.

Ҳамчунин, супориш дода шуд, ки бо мақсади беҳтар намудани вазъи иҷтимоии табақаҳои осебпазири аҳолӣ аз 1-уми сентябри соли 2026 нафақаҳои суғуртавӣ, меҳнатӣ ва иҷтимоӣ, инчунин, иловапулӣ ба онҳо на кам аз 15 фоиз аз андозаи муқарраршудаашон индексатсия (зиёд) шаванд.

ЗАНОН

Ҳукумати кишвар дар сиёсати иҷтимоии худ масъалаҳои марбут ба занонро дар меҳвари фаъолияти рӯзмарра қарор дода, барои рушди ин самти муҳим мунтазам тадбирҳои судманд меандешад.

7-уми март Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ дар ҷамъомади тантанавӣ ба муносибати Рӯзи Модар дар Маҷмааи давлатии "Кохи Борбад", аз ҷумла нақши зан-модари тоҷикро дар ҳифзи музаффариятҳои даврони соҳибистиқлолӣ ва таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ бузургу беназир арзёбӣ намуданд.

Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба бузургии модар, мақому манзалати занон дар ҷомеа ва дигар хислатҳои нодири ин олиҳаи зиндагӣ андешаронӣ карда, нақши модари тоҷикро дар тарбияи фарзандони соҳибмаърифату соҳибҳунар, рушди маънавии оила ва ҷомеа, инчунин, сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва ободиву пешрафти давлати тоҷикон бисёр арзишманд унвон намуданд.

Барномаи консертии хотирнишин, ки ба ифтихори Рӯзи Модар баргузор гардид, саршор аз васфу тараннуми истиқлолу озодӣ, Ватану ватандорӣ ва мақому манзалати зан-модар буд.

Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша нақши бонувону духтарони бонангу номуси Ватанро дар ҳамаи соҳаҳои ҳаёти давлат ва ҷомеа қадр мекунанд.

Бо дастгирии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 3 бону аъзои Ҳукумат, 5 кас ба ҳайси роҳбарони мақомоти марказии назди Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 3 тан аз онҳо дар вазифаи раисони шаҳру ноҳияҳо фаъолият доранд.

Зимни ироаи паёми имсола Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид доштанд, ки масъалаи баланд бардоштани мақоми бонувону духтарон ва тарбия кардану ба вазифаҳои роҳбарикунанда таъин намудани лаёқатмандони онҳо дар маркази диққати Ҳукумати кишвар қарор дорад ва мо ин сиёсатро дар оянда низ идома медиҳем.

Дар ҷумҳурӣ 116 доктори илм ва 1124 номзади илм аз ҳисоби занон мебошанд. Аз ин шумора 15 доктор ва 133 номзади илмҳои дақиқ ҳастанд.

70 фоизи кормандони соҳаи маориф аз ҳисоби занон ва қариб 40 фоизи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии ҷумҳуриро духтарон ташкил медиҳанд.

Дар кишвар Стратегияи миллии фаъолгардонии нақши занон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2021 – 2030 ва нақшаи амали он, қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи таъсис ва ҷудо намудани грантҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба дастгирӣ ва рушди фаъолияти соҳибкории занон барои солҳои 2021 – 2025” ва қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи “Барномаи давлатии тарбия, интихоб ва ҷобаҷогузории кадрҳои роҳбарикунанда аз ҳисоби занону духтарони лаёқатманд дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2023 – 2028” ва нақшаи он амал мекунад.

ҶАВОНОН

Ҷавонони Тоҷикистони соҳибистиқлол неруи созандаи Ватан буда, нақши онҳо дар тараққиёти ҳамаи соҳаҳои ҳаёти давлат ва ҷомеа бисёр арзишманд ва назаррас мебошад.

Бо дастгириву ғамхорӣ фаро гирифтани ҷавонон, ҳалли мушкилоти ҳаёти онҳо ва истифодаи дурусту оқилона аз ин захираи стратегии миллӣ ба хотири ободиву пешрафти Ватан ва таъмини амнияту суботи ҷомеа аз ҷумлаи масъалаҳои муҳимтарине мебошанд, ки таҳти таваҷҷуҳи хосаи Ҳукумати кишвар қарор доранд.

Ҳукумати кишвар ба хотири таъмини шароити созгор барои таҳсилу зиндагӣ ва кори ҷавонон Барномаи миллии рушди иҷтимоии ҷавонон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2022 – 2026 ва Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонони Тоҷикистон барои солҳои 2023 – 2027ро қабул намуда, амалӣ месозад.

Давоми моҳи майи соли 2025 дар саросари ҷумҳурӣ, бахусус дар пойтахти кишвар, чорабиниҳои мухталифи идона ба ифтихори Рӯзи ҷавонон бо шукӯҳу шаҳомати хос баргузор шуд.

22-юми майи соли 2025 дар арафаи иди ҷавонон Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Паёми худ ҷавонони кишварро бо Рӯзи ҷавонон табрик намуданд. Дар Паёми Роҳбари давлат омадааст: “Ҷавонони мо имрӯзҳо дар тамоми соҳаҳои ҳаёти давлат ва ҷомеа: илму маориф, тандурустиву фарҳанг, омӯхтан ва истифодаи техникаву технологияҳои пешрафта, соҳибкориву саноат, кишоварзиву энергетика ва хизмати давлатӣ фаъолияти назаррас доранд”.

ВАРЗИШ

Соҳаи варзиш ба таҳким бахшидани тарзи ҳаёти солим ва омодасозии варзишгарони касбии тоҷик барои иштирок дар мусобиқаҳои дохилию байналмилалӣ равона гардидааст.

Давоми солҳои соҳибистиқлолӣ бо дарназардошти муҳим будани рушди инфрасохтори соҳа бунёду навсозии даҳҳо иншооти варзишӣ амалӣ гардид.

Соли 2025 низ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафарҳои корӣ дар як қатор шаҳру ноҳияҳои кишвар иншооти муҳими варзиширо мавриди истифода қарор доданд.

Аз ҷумла, 3-юми июн Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ бо корҳои сохтмон дар Варзишгоҳи миллии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе шинос шуданд.

Иншооти муҳташами варзишӣ дар майдони 9,5 гектар таҳррезӣ гардида, дар он зиёда аз 30 ҳазор ҷойи нишаст пешбинӣ шудааст. Бунёди калонтарин иншооти варзишии Тоҷикистон дар идомаи тадбирҳо ба фароҳамсозии инфрасохтори кору хизматрасонии сатҳи баланд дар пойтахти кишвар равона гардидааст.

25-уми июн Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Ванҷ як толори варзиш ифтитоҳ намуданд, ки дар он инфрасохтор барои ба машқу тамрин фаро гирифтани дӯстдорони варзиш муҳайё гардидааст.

22-юми октябр Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон варзишгоҳи марказии ноҳияи Восеъро бо 21 ҳазор ҷойи нишаст ва дар деҳаи Заркамари деҳоти Миралиобод бинои Маҷмааи варзишии ба номи Лолахон Қаҳҳоровро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.

Варзишгоҳи марказӣ барои тамрин ва бозии дастаҳои футболи ноҳия, баргузории мусобиқаҳо, тарғиби варзиш ва ҷалби ҷавонону наврасон ба футбол бунёд ёфтааст.

Мавриди зикри хос аст, ки ҳоло дар доираи Барномаи давлатии рушди футболи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2022 – 2026 дар вилояти Хатлон сохтмони 130 иншооти дигар идома дорад, ки барои амалисозии ҳадафҳои ташаббуси ҷаҳонии Тоҷикистон доир ба тарғиби футбол замина мегузорад.

Дар соли 2025 варзишгарони тоҷик тавонистанд ба як қатор дастовардҳое ноил шаванд, ки дар таърихи соҳибистиқлолии Тоҷикистон бесобиқа мебошанд. Аз ҷумла, бори нахуст дар радабандии кишварҳои иштирокдор дар Мусобиқаи бонуфузи байналмилалии Гранд-слами Душанбе – 2025, ки бо иштироки 226 варзишгар аз 27 давлати ҷаҳон баргузор гардид, варзишгарони тоҷик бо ба даст овардани 11 медал, аз ҷумла 4 тилло, 3 нуқра ва 4 биринҷӣ, дар зинаи якум қарор гирифтанд. 3 варзишгари тоҷик, аз ҷумла Нуралӣ Эмомалӣ, Темур Раҳимов ва Обид Ҷебов дар Чемпионати ҷаҳон оид ба ҷудо иштирок намуда, се медал ба хазинаи варзишии кишвар ворид намуданд; 2 варзишгари тоҷик Хусравхон Раҳимов ва Акмал Убайдов аз риштаи бокс дар Чемпионати ҷаҳон иштирок карда, ду медал ба хазинаи варзишии кишвар ворид намуданд ва нахустин маротиба варзишгардухтари тоҷик Мадина Қурбонзода дар Чемпионати осиё оид ба ҷудо миёни наврасон ва ҷавонон, Гранд- слами Душанбе иштирок карда, ба хазинаи варзишии кишвар якуякбора 3 медал, аз ҷумла 1 тилло ва 2 биринҷиро ворид намуд.

Ҳамчунин, бори нахуст варзишгарони дорои имконияташон маҳдуд аз рӯи намуди вазнбардорӣ ва дастхобонӣ дар Бозиҳои осиёӣ дар шаҳри Дубайи АМА миёни наврасон иштирок карда, сазовори 4 медал, аз ҷумла 1 тилло, 1 нуқра ва 2 биринҷӣ, гардиданд. Ҳамзамон, бо ин ғалаба варзишгари тоҷик Фатҳиддин Аҳмадӣ дар вазнбардории 63 кг рекорди нави ҷаҳонӣ гузошт.

10-уми феврали соли 2025 амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи ҳавасмандгардонии ғолибон ва ҷоизадорони мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ ва мураббиёни онҳо ба имзо расид, ки тибқи он барои қадршиносии 46 ғолибу ҷоизадори мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ ва мураббиёни онҳо 1 787 500 (як миллиону ҳафтсаду ҳаштоду ҳафт ҳазору панҷсад) сомонӣ маблағ ҷудо гардид.

Ин иқдом идомаи қадршиносиҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба хотири рушди варзиш ва ҳавасмандгардонии варзишгарони баору номуси Тоҷикистон буда, бори дигар собит менамояд, ки рушди тарбияи ҷисмонӣ ва варзиш ҳамеша дар мадди назари Роҳбари давлат ва Ҳукумати кишвар қарор дорад.

САЙЁҲӢ

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба хотири рушди бахши сайёҳӣ дар кишвар заминаҳои мусоиди моддӣ фароҳам овардааст.

Давоми соли 2025 беш аз 1,8 миллион сайёҳ ба кишвар, аз ҷумла 1,1 миллион кас ё 61 фоизи онҳо ба шаҳри Душанбе, ташриф оварда, аз хизматрасониҳои пойтахт баҳра бурдаанд.

Соли 2025 аз ҷониби Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар як қатор шаҳру ноҳияҳо иншооти соҳаи сайёҳӣ ифтитоҳ гардид.

Аз ҷумла, 25-уми июн дар ноҳияи Дарвоз комплекси сайёҳии “ЗЕВ.С” бо деҳаи этнографии комплекси сайёҳии “ЗЕВ.С”, 27-уми июн дар маркази шаҳри Хоруғ чойхонаи Хатлон ва меҳмонхонаи он бо 25 ҷои хоб ва 15 ҷои кор, 13-уми июл дар ҶСК "Фурудгоҳи байналмилалии Хуҷанд" маҷмааи навбунёди меҳмонхонаи панҷошёнаи Кайҳон бо 90 ҳуҷра барои 190 меҳмон, 16-уми сентябр дар шаҳри Душанбе меҳмонхонаи 5-ситорадори “Кровн Плаза Душанбе” барои 150 мизоҷ бо 150 ҷои корӣ ва 23-юми октябр дар ноҳияи Данғара Маркази хизматрасонии сайёҳӣ мавриди истифода қарор дода шуд.

Бо ташаббуси мақомоти шаҳрдорӣ соли 2025 бахшида ба Рӯзи ҷаҳонии сайёҳӣ дуюмин Намоишгоҳи "Душанбе интернешнл туризм эксибишн" 2025 (Dushande International Tourism Exhibition 2025) баргузор гардид, ки дар он зиёда аз 200 ширкати хизматрасонии сайёҳӣ аз хориҷи дуру наздик иштирок намуд.

СОХТОРҲОИ НИЗОМӢ ВА МАҚОМОТИ ҲИФЗИ ҲУҚУҚУ ТАРТИБОТ

Давоми солҳои соҳибистиқлолӣ Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба масъалаи баланд бардоштани иқтидори мудофиавии кишвар, таъминоти моддию техникӣ ва кадрии Қувваҳои Мусаллаҳ таваҷҷуҳи хос зоҳир менамояд.

Натиҷаи ҳамин аст, ки ҳоло Артиши миллии Тоҷикистон муҷаҳҳаз бо техникаҳои муосири низомӣ ва кадрҳои ботаҷрибаю соҳибкасби ҳарбӣ ба як ниҳоди пурқувват ва сипари боэътимоди Ватан мубаддал гардидааст.

Таҷлили хотирмони 32-солагии таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар ва 30-солагии таъсисёбии Гвардияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз руйдодҳои муҳими соли 2025 буд.

Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар таҷлили ин санаҳои таърихӣ иштирок намуда, як қатор иншооти нав, аз ҷумла биноҳои маъмурии сохторҳои низомӣ, қисмҳои ҳарбӣ ва манзилҳои истиқоматӣ барои хизматчиёни низомиро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.

22-юми феврал дар шаҳри Душанбе Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар паради ҳарбӣ ба ифтихори 32-солагии таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳи Тоҷикистон иштирок намуданд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо арзи салом ба ҳайати шахсӣ онҳоро бо 32-солагии таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳ табрик намуда, доир ба ҳифзи дастовардҳои давлати соҳибистиқлол ва фазои орому осудаи кишвари биҳиштосо андешаҳои худро баён доштанд.

Баъди суханронии Президенти кишвар, Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 32-юмин солгарди таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳ паради ҳарбӣ бо иштироки 10 ҳазор хизматчии низомӣ баргузор шуд.

5-уми сентябр дар шаҳри Душанбе Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар паради ҳарбӣ ба ифтихори 30-солагии таъсисёбии Гвардияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон иштирок намуданд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо арзи салом ба ҳайати шахсӣ онҳоро бо ҷашни таърихии 30-солагии таъсисёбии Гвардияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон табрик намуданд.

Баъди суханронии Президенти кишвар, Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон паради ҳарбӣ баргузор шуд, ки дар он 5 ҳазор хизматчии низомӣ иштирок намуданд.

Дар майдони сафороӣ дар баробари ҳайати шахсӣ шумораи зиёди техникаи гуногуни зиреҳпӯши ҷангӣ ва навъҳои мухталифи мошинҳои ҷангию хизматӣ гузошта шуда буд. Парвози тайёраҳои ҷангӣ аз болои маҳалли баргузории чорабинӣ, иҷрои бомаҳорати амалҳои мухталифи сарнишин ва ғурриши муҳаррики тайёра дар осмон ба паради низомӣ шукӯҳи дигар бахшид.

13-уми июл бо иштироки Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бинои факултети №4-и Академияи Вазорати корҳои дохилӣ дар шаҳри Хуҷанд ифтитоҳ ёфт.

19-уми август Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар пойтахти кишвар бинои нави Дастаи алоҳидаи таъиноти махсуси милитсия – "Шоҳин"-и Раёсати Вазорати корҳои дохилӣ дар шаҳри Душанбе ва бинои нави Раёсати Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Душанберо мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.

Ҳамон рӯз ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон лоиҳаи сохтмони литсеи "Дурахшандагон"-и Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои 640 хонанда бо хобгоҳи муосир барои 260 кас муаррифӣ гардид.

10-уми ноябр Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар шаҳри Душанбе бинои нави шуъбаи Вазорати корҳои дохилӣ 1 дар ноҳияи Сино ва дар қисми ҳарбии 3502-и Қӯшунҳои дохилӣ, маркази инноватсионӣ бо маҷмуи бинову иншооти хизматиро ифтитоҳ намуданд.

Ҳамчунин, ба таври фосилавӣ биноҳои нави истиқоматӣ барои кормандони мақомоти корҳои дохилӣ дар ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе ва шаҳри Хуҷанд ва ду бинои нави Хадамоти давлатии оташнишонӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд ва ноҳияи Вахши вилояти Хатлон ифтитоҳ ёфт.

24-уми декабр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба Вазорати мудофиаи кишвар ташриф оварда, майдони танкронии машқгоҳи Ҳарбмайдон ва 4 дидбонгоҳи сарҳадиро дар марзи Тоҷикистону Афғонистон ба таври фосилавӣ мавриди истифода қарор доданд.

Дар натиҷаи таваҷҷуҳ ва дастгириҳои пайвастаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон давоми 31 соли фаъолияти худ Қӯшунҳои сарҳадӣ мукаммалу пуриқтидор гардида, рӯз то рӯз шароити хизматию маишии афсарону сарбозони он хубтару беҳтар мешавад. Ин раванд, бахусус давоми 2 – 3 соли охир, хеле авҷ гирифта, дар ин муҳлати кӯтоҳ, аллакай, 80 дидбонгоҳи нави сарҳадӣ бунёд ёфт ва бо техникаю таҷҳизот ва ҳама лавозимоти ҳарбӣ ва хизматию маишӣ таъмин гардид.

25-уми декабр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бохтари вилояти Хатлон бинои нави маъмурӣ ва хобгоҳи қисми ҳарбии 3503-и Қӯшунҳои дохилии Вазорати корҳои дохилиро мавриди истифода қарор доданд.

26-уми июн Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Рӯшон бинои замонавии прокуратураи ноҳияро мавриди истифода қарор доданд.

Сарвари давлат аз кормандони прокуратура талаб намуданд, ки ба волоияти қонун арҷ гузошта, вазифаҳои хизматии хешро содиқонаву софдилона дар назди Ватан ва мардуми кишвар анҷом диҳанд.

11-уми июл Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Панҷакент ба таври фосилавӣ бинои раёсати Кумитаи давлатии амнияти миллӣ дар деҳоти Саразм ифтитоҳ намуданд. Давоми сол, ҳамчунин, шуъбаҳои Кумитаи давлатии амнияти миллӣ дар шаҳри Ваҳдат ва ноҳияи Балҷувон бо иштироки Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соҳиби биноҳои наву муҷаҳҳаз шуданд.

19-уми ноябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бинои нави прокуратураи шаҳри Истаравшанро ифтитоҳ намуданд.

Бинои хизматӣ туҳфаи арзишманди Ҳукумати кишвар ба истиқболи сазовори Ҷашни бузургу пуршукуҳи миллӣ – 35-солагии Истиқлоли давлатӣ арзёбӣ гардид.

9-уми декабр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафари корӣ ба шаҳри Турсунзода бинои нави Раёсати минтақавии Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар гурӯҳи ноҳияҳои водии Ҳисорро ифтитоҳ намуданд.

Бинои мазкур дар доираи дастуру ҳидоятҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бобати фароҳам овардани шароити мусоиди корӣ барои кормандони Агентӣ бунёд шудааст.

ШАҲРИ ДУШАНБЕ

Солҳои истиқлоли давлатӣ Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба масъалаи рушду пешрафти пойтахти кишвар – шаҳри Душанбе таваҷҷуҳи хос зоҳир мекунад.

Роҳбарияти Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе низ дар пайравӣ аз сиёсати созандаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон давоми солҳои охир баҳри таъмини рушди иқтисодию иҷтимоӣ, дигаргунсозиҳо дар соҳаҳои инфрасохтору хизматрасонӣ, дастгирии соҳибкории хурду миёна, бахусус соҳибкории истеҳсолӣ ва дар ин замина, таъсис додани ҷойҳои нави кор, инчунин, дарёфти манбаъҳои иловагии андозу пардохтҳо чорабиниҳои судбахш амалӣ менамояд.

Соли 2025 бо комёбию дастовардҳои назаррасаш барои сокинони пойтахт соли фаромушнопазир аст. Агар ба рақамҳои оморӣ назар созем, ин пешравиҳо бармало мушоҳида мегарданд.

Соли 2025 аз тарафи мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ҷиҳати амалӣ намудани ҳадафҳои стратегии кишвар ва дар ин замина, баланд бардоштани некуаҳволии сокинони пойтахт, инчунин, ба марҳалаи нави рушд ворид намудани шаҳри Душанбе як қатор иқдомоти созанда татбиқ гардида, 46 ҳазор ҷойи нави кор таъсис ёфт.

Рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе бо нишондиҳандаҳои устувор таъмин шуда, суръати афзоиши маҷмуи маҳсулоти минтақавӣ 8,3 фоизро ташкил дод ва буҷети шаҳр 22,2 фоиз барзиёд иҷро гардид.

Дар доираи ҳадафи стратегии саноатикунонии босуръати кишвар, раванди бунёди корхонаҳои саноатӣ дар ин давра вусъати тоза касб намуда, 62 корхонаву коргоҳи нави истеҳсолӣ ба истифода дода шуд ва суръати рушди истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ 26 фоиз таъмин гардид.

Дар баробари ин, суръати рушди маблағгузорӣ ба сармояи асосӣ нисбат ба соли 2024 31 фоиз зиёд гардида, ба масоҳати 713 ҳазор метри мураббаъ хонаҳои истиқоматӣ ва дигар иншооти иҷтимоию хизматрасонӣ ба истифода супорида шуд.

Аз ҷумла, дар соли 2025 дар шаҳри Душанбе 6 муассисаи таълимӣ барои 19 ҳазор хонанда ва 16 муассисаи томактабӣ барои 3640 тарбиягиранда ба истифода дода шуд.

Дар шаҳр сохтмони 39 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ бо 70 ҳазор ҷойи нишаст дар ду баст ва 97 муассисаи томактабӣ барои 24 ҳазор тарбиятгиранда бомаром идома дорад.

Аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо дар шаҳр дар маҷмуъ, 60 километр роҳ ба маблағи 406 миллион сомонӣ навсозӣ ва асфалтпӯш гардид.

Зимни сафари расмии Роҳбари давлат ба Федератсияи Русия Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Федератсияи Россия муҳтарам Владимир Путин дар маросими ботантана ба Театри давлатии драмавии русии ба номи Владимир Маяковский ва Маркази байналмилалии таълимӣ барои омузиши кӯдакони болаёқат дар шаҳри Душанбе ба таври фосилавӣ санги асос гузоштанд, ки дар он раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ иштирок ва суханронӣ намуданд.

Давоми соли 2025 аз тарафи Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба хотири рушду пешрафти пойтахт шумораи зиёди иншооти таъиноти гуногун ифтитоҳ гардид.

Мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани 30 электробус дар ҶДММ “Акиа Авесто автоматив индастри” ва ифтитоҳи коргоҳҳои истеҳсоли кошин, серанит, хишти сабук ва оҳаки корхонаҳои "Сантайлс" бо 650 ҷои кор, ҶДММ "Гардӣ" оид ба истеҳсоли сарулибоси мардонаву занона ва кӯдакона бо 210 ҷои корӣ, ҶДММ "Кока-Кола" бо 100 ҷои корӣ, ҶДММ “Покиза М” оид ба истеҳсоли маҳсулоти гӯштӣ бо 80 ҷои кор ва корхонаи заргарии ҶДММ "Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Чин" дар шаҳри Душанбе барои истеҳсоли маҳсулоти заргарӣ бо 60 ҷои кор, бинои шуъбаи маориф дар ноҳияи Фирдавсӣ, бинои КВД “Шаҳри ҳушманд (Smart city)”-и Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе бо 200 ҷои кор, муассисаи таҳсилоти томактабии “Дурахшон” барои 300 кӯдак, муассисаи таҳсилоти томактабии хусусии "Марям" барои 200 кӯдак, марҳалаи дуюми муассисаи таълимии хусусии “Ҳоризон” барои ба таҳсил фаро гирифтани 820 хонанда дар як баст, муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №129 дар маҳаллаи Сомони ноҳияи Фирдавсӣ барои 3400 хонанда дар ду баст, бинои нави Дастаи алоҳидаи таъиноти махсуси милитсия “Шоҳин”-и Раёсати Вазорати корҳои дохилӣ дар шаҳри Душанбе, бинои нави Раёсати Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе, Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №4 дар шаҳраки 192-и ноҳияи Шоҳмансур барои 2900 хонанда дар ду баст, кӯдакистони №59 дар кӯчаи Саид Носири ноҳияи Исмоили Сомонӣ барои 450 кӯдак, меҳмонхонаи 5-ситорадори “Кровн Плаза Душанбе” (Crowne Plaza Dushanbe) дар ноҳияи Сино, бинои нави маъмурии Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, бинои шуъбаи Вазорати корҳои дохилӣ 1 дар ноҳияи Сино, маркази инноватсионии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар қисми ҳарбии 3502-и Қӯшунҳои дохилӣ, Муассисаи таҳсилоти томактабии хусусии "Ватанпарвар" дар ноҳияи Шоҳмансур барои 12 гурӯҳ, муассисаи таҳсилоти томактабии хусусии кӯдакистони байналмилалии инноватсионии "Басбӣ" барои 600 кӯдак, муассисаи таҳсилоти томактабии "Гулистон" дар ноҳияи Сино, бинои нави муассисаи давлатии Телевизиони Душанбе ва Муассисаи давлатии "Рекламаи берунӣ ва ороиши шаҳри Душанбе" аз ҷумлаи натиҷаҳои фаъолияти созандагию бунёдкорӣ дар шаҳри Душанбе дар соли 2025 мебошад.

Давоми соли 2025 раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ бинои нозироти андози ноҳияи Шоҳмансур, бинои шуъбаи ВКД дар ноҳияи Исмоили Сомонӣ, роҳи мошингарди кӯчаи Бухоро ва Муассисаи таҳсилоти томактабии "Афрӯза" барои 120 ҷой дар ноҳияи Исмоили Сомониро ифтитоҳ намуданд.

Амалинамоии тадбирҳои судманди роҳбарияти шаҳрдорӣ барои бунёди “Душанбе – шаҳри сабз” натиҷаи мусбат нишон дода, шинохт ва мавқеи пойтахтро дар минтақа ва ҷаҳон бамаротиб боло бардошт, ки ин дастовард Душанберо ҳамчун пешоҳанг дар минтақа эътироф намуд.

Яке аз руйдодҳои муҳим эълон гардидани шаҳри Душанбе ҳамчун “Пойтахти фарҳангии Осиё дар соли 2026” мебошад, ки қарор дар ин бора аз ҷониби Шурои иҷроияи фарҳангии Осиё 28-уми ноябри соли 2025 қабул гардид.

СИЁСАТИ ХОРИҶӢ

Соли 2025 Тоҷикистон таҳти роҳбарии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти сиёсати хориҷӣ ба як қатор дастовардҳои назаррас ноил гардид, ки дар меҳвари онҳо, пеш аз ҳама, баланд бардоштани обрӯву нуфузи кишвар дар минтақа ва ҷаҳон қарор дорад.

Воқеаи басо фараҳбахши ин сол ҳал шудани масъалаҳои сарҳадӣ миёни кишвари мо бо Ҷумҳурии Қирғизистон ба шумор меравад, ки тайи беш аз сад соли охир баҳсталаб буд.

Баимзорасии шартнома миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷумҳурии Қирғизистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи нуқтаи пайвастшавии сарҳади давлатии се кишвар ва Эъломияи Хуҷанд доир ба дӯстии абадӣ аз дигар падидаҳои неки сол ба шумор мераванд, ки барои дӯстии ҷовидонаи кишварҳои минтақа муҳри тасдиқ заданд.

Ҳамчунин, Тоҷикистон барои амалисозии қатъномаи Созмони Милали Муттаҳид оид ба «Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо», ки бо ташаббуси кишвари мо қабул шуда буд, нахустин Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳоро мизбонӣ намуд. Дар он намояндагони кишварҳои зиёд ва бонуфузтарин созмонҳо меҳмони Ватани азизи мо буданд.

Тавассути қатъномаи махсуси Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид ташаббуси дигари кишвари мо – «Нақши зеҳни сунъӣ дар фароҳам овардани имконоти навин барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ» қабул гардид, ки барои ба технологияҳои навин пайвастани минтақа қадами устувор аст.

Қабул гардидани ташаббуси нави Тоҷикистон зери унвони «Ҳифзи пиряхҳо ва криосфера, бахусус, дар минтақаҳои кӯҳӣ», агар барои ҳифзи ҳаёт дар рӯи Замин нигаронда шуда бошад, ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид гардидани ёдгориҳои мероси фарҳангии Хутали қадим зимни иҷлосияи 47-уми Кумитаи мероси ҷаҳонӣ дар шаҳри Париж баёнгари эътирофи Тоҷикистон ҳамчун яке аз гаҳвораҳои фарҳангу тамаддун аз сӯи ҷомеаи ҷаҳонӣ мебошад.

Гузашта аз ин, моҳи декабр бо иқдоми кишвари мо аз ҷониби СММ соли 2027 ҳамчун Соли байналмилалии маърифати ҳуқуқӣ эълон шуд, ки ин ташаббус низ барои тақвияти ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои тамоми сокинони рӯи Замин нигаронида шудааст. Ин чанд далел ифодаи эътироф ва дастгирии ҷомеаи ҷаҳонӣ аз ибтикороти созандаи Тоҷикистон ва ҳамзамон, дар фикри беҳбуди ҳаёти башар будани сарзамини мост.

Дар ин баробар, сафарҳо ва иштироку суханрониҳои Пешвои миллат дар конфронсу ҳамоишҳои сатҳи баланд барои шиносоии шоистаи Тоҷикистони соҳибистиқлол ва боло бурдани нуфузу эътибори он ҳамчун кишвари ташаббускор ва сулҳпарвари ҷаҳон нақши бориз гузоштанд.

Сафарҳои роҳбарони кишварҳои хориҷӣ, созмонҳои минтақавию байналмилалӣ ва баргузории ҳамоишу конфронсҳои сатҳи баланд дар шаҳри Душанбе бошад, ҳамоно Тоҷикистонро ҳамчун кишвари амну осоишта ва пешрафтаву мутараққӣ муаррифӣ менамояд.

Дар маҷмуъ, соли гузашта Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба 11 кишвари дунё 20 сафари пурмаҳсули давлативу расмӣ ва корӣ анҷом доданд.

ТАНТАНАИ НАВРӮЗ

Ё саҳми боризи Пешвои миллат дар тақвияти дӯстӣ миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ

Тавре дар боло зикр кардем, муҳимтарин дастоварди сиёсати хориҷии кишвар дар соли 2025 ин имзои Шартнома миёни ҷумҳуриҳои Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистон дар бораи нуқтаи пайвастшавии сарҳадҳои давлатии се кишвар ва Эъломияи Хуҷанд доир ба дӯстии абадӣ дар шаҳри Хуҷанд буд, ки дар айёми Наврӯз мужда аз ҳамдилии миллатҳо дод. Ба ин муносибат, 31-уми март сарварони давлатҳои Қирғизистону Ӯзбекистон муҳтарам Садир Жапаров ва муҳтарам Шавкат Мирзиёев бо сафари корӣ барои мулоқоту музокироти сеҷониба, иштирок дар тантанаҳои идонаи Наврӯзи байналмилалӣ ва дигар чорабиниҳои муштарак ба шаҳри Хуҷанди вилояти Суғд ташриф оварданд.

Билохира, Тоҷикистон бо хиради волои Сарвари ботадбираш ба баҳси 100-солаи марзӣ бо ҳамсояи наздикаш Қирғизистон на танҳо нуқта гузошт, балки Аҳдномаи дӯстии ҳамешагиро бо ин кишвар ва ҳамсояи дигарамон Ӯзбекистон ба имзо расонд, ки саҳифаи тозаву ибратомӯзи китоби сулҳи дунёст.

Зимни мулоқотҳои дуҷониба бо роҳбарони кишварҳои дӯсту бародар вазъ ва дурнамои муносибатҳои дуҷониба мавриди баррасӣ қарор гирифта, боз ҳам таҳким бахшидани ҳамкории тиҷоратию иқтисодиро бо таваҷҷуҳ ба афзун намудани ҳаҷми гардиши мол ба манфиати тарафҳо донистанд.

Дар мулоқоти сеҷонибаи сарварони давлатҳои Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистон Сарвари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баимзорасии Шартнома миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷумҳурии Қирғизистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи нуқтаи пайвастшавии сарҳадҳои давлатии се кишварро рӯйдоди басо муҳим унвон намуданд. Изҳори итминон гардид, ки бо имзо шудани ин санади таърихӣ дар муносибатҳои Тоҷикистон бо Қирғизистону Ӯзбекистон марҳалаи сифатан нави рушд оғоз меёбад.

Ифтитоҳи фосилавии сутуни рамзӣ дар нуқтаи пайванди сарҳадҳои давлатии Тоҷикистон ва Қирғизистону Ӯзбекистон, ки дар доираи мулоқоти сеҷониба доир гашт, ифодагари дӯстии ҷовидонаи мо бо ҳамсоягон аст.

Ғайр аз ин, яке аз воқеаҳои фараҳбахши дигар, ки зимни ташрифи Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон муҳтарам Садир Жапаров ба кишвари мо рух дод, дар фазои тантанавӣ ба истифода додани қитъаи Датка – Суғди хатти 500 кВ-и интиқоли барқи CASA – 1000 буд.

Имзои Протоколи мубодилаи тасдиқномаҳои Аҳднома миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи муносибатҳои ҳампаймонӣ, ки баъди мулоқоти хоса дар фазои мутантан сурат гирифт, аз сатҳи нави ҳамкорӣ бо ин кишвари дӯсту бародар дарак медиҳад.

Ҳамин аст, ки тантанаи Наврӯзи байналмилалӣ беш аз ҳар вақти дигар ғулғула андохт ва аз қалби Тоҷикистон то ба гӯши аҳли олам расиду номи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори дигар дар саросари дунё чун раҳбари сулҳҷӯву сулҳхоҳ вирди забонҳо гашт. Чеҳраҳои саршиноси олами сиёсату фарҳанги ҷаҳон аз таҷрибаи сулҳоварии Сарвари давлати мо ва ҳусни ҳамсоягии се кишвари Осиёи Марказӣ ибрози андеша карданду аз Созмони Милали Муттаҳид сар карда, то соири кишварҳо шодбош гуфтанд.

Бояд таъкид сохт, ки ин руйдодҳои таърихӣ ба таъмини амну субот, рушди устувор ва болоравии нуфузу эътибори байналмилалии Тоҷикистон ва Осиёи Марказӣ мусоидат намуд.

Ин буд, ки, аз ҷумла, моҳи сентябри соли 2025 ба президентҳои Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистон Ҷоизаи байналмилалии сулҳи ба номи Лев Толстой дода шуд. 21-уми декабр Ҷоиза дар Консерваторияи давлатии Сант-Петербург дар вазъияти тантанавӣ ба роҳбарони ин кишварҳо барои саҳми бузургашон дар таҳкими сулҳу амнияти минтақаи Осиёи Марказӣ тақдим карда шуд.

ОСИЁИ МАРКАЗӢ

Имкониятҳои нав барои рушди устувор ва шукуфоӣ

Соли 2025 кишварҳои Осиёи Марказӣ ба марҳалаи нави рушд ворид шуданд. Дар минтақа фазои эътимод, ҳамсоягии нек ва эҳтироми мутақобила заминаи пешрафти муштаракро фароҳам овард, ки ин раванд дар натиҷаи фаъолияти мақсаднок ва идораи дурусти сиёсии роҳбарони давлатҳо ба даст омадааст.

Ин нукта моҳи ноябри соли 2025 дар пойтахти Ӯзбекистон - шаҳри Тошкент дар вохӯрии ҳафтуми машваратии сарварони давлатҳои Осиёи Марказӣ, ки дар он Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иштирок ва суханронӣ намуданд, махсусан таъкид гардид. Бояд гуфт, ки вохӯрии навбатӣ аз ҳамоишҳои қаблӣ ба куллӣ фарқ дошт. Яке аз афзалиятҳои асосии вохӯрӣ ҳамчун узви комилҳуқуқ ба ҷаласаҳои машваратӣ ҳамроҳ шудани Ҷумҳурии Озарбойҷон маҳсуб меёбад. Дар он сарварони кишварҳои аъзо созишномаҳои ҳамкориро дар бахшҳои гуногун ба имзо расонданд, ки рушди минбаъдаи кишварҳои Осиёи Марказиро дар оянда муайян мекунанд. Ҳамчунин, дар ҳамоиш доираи васеи масъалаҳои мубрами робитаҳои кишварҳои минтақа, дурнамои тавсеаи ҳамкорӣ дар самти таъмини рушди устувори иқтисодӣ, таҳкими заминаи муносибатҳои дӯстӣ ва накуҳамсоягӣ, масъалаҳои рушди минбаъдаи фазои фарҳангӣ ва гуманитарӣ баррасӣ гардиданд.

Бояд махсус таъкид кард, ки баъд аз ҳалли пурраи масоили сарҳадӣ миёни Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистон ва имзои Эъломияи Хуҷанд доир ба дӯстии абадӣ таваҷҷуҳи кишварҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ба Осиёи Марказӣ бештар гардида, ҳамоишу вохӯриҳо бо кишварҳои минтақа дар қолабҳои нав рӯйи кор омаданд, ки формати “Осиёи Марказӣ плюс” аз ҷумлаи онҳост. Ғайр аз ин, мавқеи ҷуғрофӣ, захираҳои энергетикӣ ва сарватҳои табиию зеҳнии кишварҳои минтақа уфуқҳои навро барои густариши ҳамкории тиҷоратӣ, иқтисодӣ, сармоягузорӣ ва фарҳангию гуманитарӣ бо кишварҳои олам мекушояд.

Соли 2025 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҳамоишҳои сарварони кишварҳои аъзои қолабҳои “Осиёи Марказӣ - Иттиҳоди Аврупо”, “Осиёи Марказӣ - Италия”, “Осиёи Марказӣ - Чин”, “Осиёи Марказӣ - Русия”, “Осиёи Марказӣ - Иёлоти Муттаҳидаи Амрико” ва “Осиёи Марказӣ - Ҷопон” иштирок намуданд.

Аз ҷумла, 3-юми апрел дар шаҳри Самарқанди Ҷумҳурии Ӯзбекистон ҳамоиши “Осиёи Марказӣ - Иттиҳоди Аврупо” доир гашт.

Зимни суханронӣ Президенти кишвари мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон рушди муносибатҳо бо Иттиҳоди Аврупоро дар сатҳи дуҷониба ва бисёрҷониба аз самтҳои афзалиятноки сиёсати хориҷии Тоҷикистон номида, таъкид карданд, ки густариши ҳамкорӣ ба тақвияти бахши хусусӣ ва сармоягузорӣ, омодасозии кадрҳои баландихтисос ва тавсеаи робитаҳои фарҳангию гуманитарӣ мусоидат менамояд.

Дар мулоқотҳо бо президенти Шурои Иттиҳоди Аврупо Антониу Кошта, президенти Комиссияи Иттиҳоди Аврупо хонум Урсула фон дер Ляйен ва президенти Бонки аврупоии таҷдид ва рушд хонум Одил Рено-Бассо, ки дар доираи ин ҳамоиш баргузор гардид, масоили ҳамкории Тоҷикистон ва Иттиҳоди Аврупо баррасӣ шуданд. Ҳамзамон, Сарвари давлати мо дар ҳошияи ин ҳамоиш бо Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон мулоқот карда, дар Форуми сатҳи баланд таҳти унвони “Осиёи Марказӣ пешорӯи мушкилоти ҷаҳонии иқлим: муттаҳидшавӣ барои шукуфоии умумӣ” иштирок намуданд.

Ҳолати кунунӣ, густариши ҳамкорӣ ва дурнамои муносибатҳои кишварҳои Осиёи Марказӣ 30-юми май дар шаҳри Остонаи Ҷумҳурии Қазоқистон дар ҳамоиши нахустини “Осиёи Марказӣ ва Италия”, ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар он иштирок намуданд, матраҳ гардид. Таъкид шуд, ки натиҷаҳои ин нишаст барои тақвияти робитаҳои Осиёи Марказӣ ва Италия такон хоҳанд бахшид.

Зимни мулоқоти хоса бо Сарвазири Ҷумҳурии Италия Ҷорҷа Мелони тавсеаи робитаҳо дар бахшҳои фарҳангиву гуманитарӣ, тандурустӣ, сайёҳӣ ва варзиш, маориф, ҷудо кардани бурсияҳои донишҷӯӣ барои шаҳрвандони Тоҷикистон, инчунин, кушодани филиалҳои мактабҳои таҳсилоти олии Италия дар кишвари мо аз мавзуъҳои муҳими суҳбат буд.

Ҷаласаи дигари дар ин қолаб баргузоршуда Ҳамоиши дуюми сарони давлатҳои “Осиёи Марказӣ - Чин” буд, ки ба ин муносибат 16-уми июн Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вориди шаҳри Остонаи Ҷумҳурии Қазоқистон шуданд.

Нахуст, 17-уми июн дар шаҳри Остона Сарвари кишвар бо Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин муҳтарам Си Ҷинпин мулоқот намуданд. Дар вохӯрӣ вазъ ва дурнамои рушди муносибатҳои Тоҷикистону Чин баррасӣ гардида, як қатор санадҳои нави ҳамкорӣ ба имзо расид.

Зимни суханронӣ Пешвои миллат таъкид доштанд, ки таҳкими минбаъдаи муколамаи сиёсӣ дар чаҳорчӯби ҳамоиши имрӯза метавонад дар расидан ба тамоми ҳадафҳои созандаи мо дар сатҳи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ нақши муассир гузорад. Дар навбати худ, Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин омодагӣ ва алоқамандии кишварашро ба рушди ҳамаҷонибаи ҳамкорӣ бо давлатҳои Осиёи Марказӣ таъкид намуда, изҳор дошт, ки ҳамкорӣ бо кишварҳои Осиёи Марказӣ яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати хориҷии Чин мебошад.

Ҳамоиши "Осиёи Марказӣ - Русия", ки 9-уми октябр кишвари мо онро мизбонӣ кард, дар Бӯстонсарои шаҳрии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти раёсати Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баргузор гардид.

Дар ин ҳамоиш сарварони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Русия ширкат варзида, густариши робитаҳои тиҷоративу иқтисодӣ, мусоидат ба афзоиши сармоягузорӣ, рушди ҳамкории гуманитарӣ ва таҳкими амнияти минтақавиро баррасӣ намуданд.

Дар ин баробар, ба масъалаҳои таҳкими робитаҳои тиҷоративу иқтисодӣ, сармоягузорӣ ва гуманитарӣ, инчунин, саъю кӯшишҳои муштарак баҳри таъмини субот ва амнияти минтақавӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир карда шуд.

Аз рӯйи натиҷаи кори ҳамоиш Эъломияи ҷамъбастии ҳамоиши "Осиёи Марказӣ - Русия" ва Нақшаи амали якҷоя барои солҳои 2025 - 2027 қабул гардид.

Баргузории ҳамоиши дуюми “Осиёи Марказӣ - Иёлоти Муттаҳидаи Амрико” (С5+1) аз рӯйдодҳои дигари муҳими соли 2025 ба шумор меравад.

Барои иштирок дар ин ҳамоиш 5-уми ноябр Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо даъвати Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико муҳтарам Доналд Трамп ба шаҳри Вашингтон сафар намуданд.

Сарвари давлати мо бо Президенти Амрико муҳтарам Доналд Трамп мулоқот намуда, масоили вобаста ба таҳким ва густариши робитаҳои ду кишварро баррасӣ намуданд.

Дар зиёфати кории ҳамоиши дуюми “Осиёи Марказӣ - Иёлоти Муттаҳидаи Амрико” Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон доир ба аҳамият ва роҳҳои рушди ҳамкории Тоҷикистон ва минтақаи Осиёи Марказӣ бо Иёлоти Муттаҳидаи Амрико андешаронӣ намуданд.

Зимнан, ба тавсеаи ҳамкории иқтисодӣ, афзоиши гардиши мол миёни кишварҳо ва ҷалби сармоя ба соҳаҳои ояндадори Тоҷикистон таваҷҷуҳи хос зоҳир гардид.

Бояд ёдовар шуд, ки дар ҳошияи ин дар шаҳри Вашингтон мизи мудаввари сатҳи баланди соҳибкорӣ байни Тоҷикистон ва Амрико баргузор гардид, ки дар он роҳбарони як қатор вазорату идораҳои Тоҷикистон ва доираҳои соҳибкорӣ, аз ҷониби Амрико бошад, намояндагони Конгресс ва Вазорати тиҷорати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, инчунин, сардорони ширкатҳои маъруфи байналмилалӣ ширкат намуданд. Мизи мудаввар минбари муҳим барои тақвияти ҳамкории иқтисодии ду кишвар номида шуда, дар он имкониятҳои нави ҷалби сармоя, густариши савдо ва татбиқи навгониҳо миёни давлатҳо баррасӣ гардиданд. Аз рӯйи натиҷаи кори мизи мудаввар байни ширкатҳои амрикоӣ ва доираҳои соҳибкории Тоҷикистону Амрико як қатор созишномаҳо ва ёддоштҳои ҳамкорӣ дар соҳаи нақлиёт, сармоягузорӣ, мубодилаи технологияҳо ва дигар бахшҳои иқтисод, аз ҷумла байни ширкати ватании «Сомон Эйр» ва ширкати амрикоии «Боинг», шартномаи дарозмуҳлат оид ба хариди 14 ҳавопаймои муосир ба имзо расид.

Охирин ҷаласаи ин қолаб дар соли 2025 ҳамоиши муколамаи “Осиёи Марказӣ+Ҷопон” буд, ки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои иштирок дар он 18-уми декабр ба кишвари Ҷопон сафар намуданд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Токио дар Ҳамоиши муколамаи "Осиёи Марказӣ + Ҷопон" иштирок ва суханронӣ намуда, дар Форуми тиҷоратии "Осиёи Марказӣ + Ҷопон" низ иштирок карданд.

Дар ҳамоиши муколамаи "Осиёи Марказӣ + Ҷопон" ба густариши робитаҳои тиҷоратӣ, иқтисодӣ, рушди ҳамкории гуманитарӣ ва мусоидат ба афзоиши сармоягузорӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир карда шуд. Ҳамзамон, дар Форуми тиҷоратии "Осиёи Марказӣ + Ҷопон" таъкид гардид, ки ҳадафи баргузории он таҳкими минбаъдаи муносиботи иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва сармоягузории кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Ҷопон, хусусан бо таваҷҷуҳ ба самтҳои "рушди сабз" ва устуворӣ, рақамикунонӣ, молия, зарфияти инсонӣ ва рушди низоми иҷтимоӣ барои тиҷорат мебошад.

Аз эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Пешвои миллат то ҳамгироии миллатҳо

Рӯзҳои 29-31-уми май Ҷумҳурии Тоҷикистон мизбони Конфронси аввали байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳо буд. Зиёда аз 2500 кас аз 80 кишвари олам дар ин ҳамоиши муҳими сатҳи ҷаҳонӣ иштирок намуд. Зимни 8 форуми сатҳи баланд ва 17 чорабинии канории дар доираи Конфронс роҳандозишуда паҳлуҳои муҳими масъалаҳо мавриди таҳлилу баррасӣ қарор гирифтанд. Бояд гуфт, ки барои инъикоси Конфронс беш аз 450 хабарнигори васоити ахбори оммаи дохилу хориҷ, аз ҷумла 150 рӯзноманигор аз расонаҳои хориҷӣ, номнавис шуда буд.

30-юми май Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар нахустин Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳо иштирок ва суханронӣ намуданд.

Зимни суханронӣ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ёдоварӣ аз обшавии босуръати пиряхҳо тайи даҳсолаи охир, бесобиқа будани ин равандро дар таърихи инсоният таъкид намуданд ва иттилоъ доданд, ки тибқи арзёбии коршиносон соли 2023 бузургтарин коҳиши солонаи ҳаҷми пирях ба қайд гирифта шуд. Дар натиҷа 600 гигатонна оби ошомиданӣ талаф ёфт, ки сабаби баландшавии сатҳи миёнаи уқёнуси ҷаҳонӣ гардид. Ғайр аз ин, тағйирёбии иқлим, аллакай, тақрибан сеяки пиряхҳои кӯҳиро дар саросари ҷаҳон аз байн бурд. Яъне, ин танҳо мушкилоти экологӣ нест, балки ба бисёр соҳаҳои ҳаёти инсоният алоқамандии зич дорад. Аз ин рӯ, ҳифзи онҳо барои расидан ба ҳадафҳои рушди устувор замина мегузорад.

Баъди суханронии Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Сарвазири Ҷумҳурии Исломии Покистон Шаҳбоз Шариф ва як қатор масъулону коршиносони сатҳи баланд, роҳбарони ҳайатҳои ҳукуматҳои кишварҳо ва ташкилоту созмонҳои байналмилалию минтақавӣ сухан гуфта, ба ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон дар самти ҳалли мушкилоти пиряхҳо ва ҳифзи онҳо баҳои баланд доданд. Аз рӯйи натиҷаи кори нахустин Конфронс Эъломияи Душанбе оид ба ҳифзи пиряхҳо ва Даъвати Душанбе қабул гардид.

Бояд зикр намуд, ки дар ҳошияи Конфронс Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо як қатор намояндагони воломақоми кишварҳо ва созмонҳои байналмилалӣ мулоқот намуданд. Аз ҷумла, бо Сарвазири Ҷумҳурии Исломии Покистон Шаҳбоз Шариф, ноиби Президенти Ҷумҳурии Гамбия Муҳаммад Яллоу, муовини якуми Президенти Ҷумҳурии Зимбабве Константино Чивенга, муовини аввали Президенти Ҷумҳурии Исломии Эрон Муҳаммадризо Ориф, муовини раиси Шурои машваратии сиёсии Ҷумҳурии Мардумии Чин, раиси Кумитаи Созмони ҳамкории Шанхай оид ба ҳамсоягии нек, дӯстӣ ва ҳамкорӣ хонум Шэн Юэюэ, Дабири кулли Созмони ҷаҳонии метеорология Селеста Сауло, ноиби президенти Бонки осиёии рушд Ингминг Янг, директори иҷроияи Хазинаи кӯдакони СММ (ЮНИСЕФ) Кетрин Мери Рассел, муовини аввали Дабири кулли СММ Амина Муҳаммад, муовини Дабири кулли СММ, котиби иҷроияи ЭСКАТО Армида Салсиаҳ Алишаҳбана, директори генералии Созмони ҷаҳонии исломӣ оид ба масъалаҳои маориф, илм ва фарҳанг (ИСЕСКО) Салим ал-Молик ва директори иҷроияи Фонди иқлимии сабз Мафалда Дуарте вохӯриҳои Сарвари давлат доир гардид.

Воқеан, ҳоло ҷомеаи башарӣ дар ҳалли масоили обу иқлим ба ваҳдати сартосарӣ ниёз дорад, то фардои ҳаёт дар рӯйи замин ҳифз шавад. Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон бошад, тайи беш аз 20 сол аст, ки ба масъалаи мазкур нигаронда шудааст ва Сарвари давлат аз меҳмонҳои ифтихории чорабиниҳои дар ин самт баргузоршаванда дар саросари ҷаҳон мебошанд.

Ҳамин аст, ки баъди Конфронси аввали байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳо Пешвои миллат барои иштирок дар маросими ифтитоҳи Даҳсолаи байналмилалии амал оид ба илмҳои криосферӣ, солҳои 2025 - 2034 ва Конфронси сеюми СММ оид ба уқёнус (UNOC-3) ба шаҳри Нитсаи Фаронса сафар намуданд.

Сарвари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ин чорабиниҳои байналмилалӣ ба ҳайси роҳбари давлати ташаббускор ва пешоҳанг дар умури ҷаҳонии обу иқлим аз ҷониби роҳбарияти давлати Фаронса ва созмони ЮНЕСКО даъват шуданд.

Хотиррасон бояд намуд, ки Даҳсолаи байналмилалии амал оид ба илмҳои яхшиносӣ (криосферӣ), солҳои 2025 - 2034 аз ҷониби СММ бо пешниҳоди якҷояи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Фаронса қабул шудааст.

Нахуст, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Нитсаи Фаронса дар чорабинии сатҳи баланди оғози Даҳсолаи байналмилалии амал оид ба илмҳои яхшиносӣ (криосферӣ), солҳои 2025 - 2034 иштирок ва дар Конфронси Созмони Милали Муттаҳид оид ба уқёнус суханронӣ намуданд. Дар кори Конфронс 15 ҳазор иштирокдор аз 120 давлати ҷаҳон ва зиёда аз 70 созмони байналмилалию минтақавӣ, сарварони давлатҳо ва ҳукуматҳои 50 кишвар ширкат варзиданд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Нитсаи Ҷумҳурии Фаронса дар ҳошияи Конфронси Созмони Милали Муттаҳид оид ба уқёнус бо Президенти Ҷумҳурии Фаронса муҳтарам Эммануэл Макрон ва Сарвазири Шоҳигарии Камбоҷа Ҳун Манет мулоқот анҷом доданд. Дар вохӯриҳо масоили густариши муносибатҳои Тоҷикистон бо ин кишварҳо баррасӣ гардиданд. Ғайр аз ин, Роҳбари давлат бо як қатор иштирокдорони ин ҳамоиши байналмилалии сатҳи баланд суҳбатҳои судбахш анҷом доданд.

Иштирок дар ин чорабиниҳои муҳим бори дигар нишон дод, ки Пешвои тоҷикон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон на танҳо яке аз шахсиятҳои калидии минтақа мебошанд, балки дар кулли ҷомеаи башарӣ эътибори хос доранд. Бахусус, ба хотири талошҳои пайваста ва ташаббусҳои ҷаҳонӣ дар роҳи тарғиби сулҳу субот ва пешбурди босамари дипломатияи глобалии обу иқлим, ки бо номҳои “Раванди зиддитеррористии Душанбе” ва “Раванди оби Душанбе” аз минбарҳои ҷаҳонӣ зикр мегарданд.

Ин аст, ки ҳамакнун ҷомеаи байналмилалӣ ба ҳарфи Тоҷикистон гӯш медиҳад, пешниҳодҳояшро қабул менамояд ва мутобиқи он барномарезиҳои ҷаҳонӣ сурат мегирад.

ИТТИҲОДИ ДАВЛАТҲОИ МУСТАҚИЛ

Раёсати босамари Тоҷикистон дар соли 2025

Моҳи октябр шаҳри Душанбе мизбони ду ҳамоиши байналмилалӣ - ҷаласаи Шурои сарварони давлатҳои иштирокдори Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ва ҳамоиши "Осиёи Марказӣ - Русия" буд. Ба ин муносибат сарварони кишварҳои иштирокдори ИДМ ба шаҳри Душанбе ташриф оварданд.

Президенти Федератсияи Русия муҳтарам Владимир Путин дар Душанбе, ҳамчунин, сафари давлатӣ дошт. Дар доираи сафари давлатии Президенти Федератсияи Русия ба Тоҷикистон аз рӯйи натиҷаи мулоқоту музокироти сатҳи олӣ 16 санади нави ҳамкории байнидавлатию байниҳукуматӣ ба имзо расид.

Дар ҷаласаи Шурои сарварони давлатҳои иштирокдори Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил таваҷҷуҳи асосӣ ба такмили фаъолияти Созмон, тавсеаи ҳамкории тиҷоратию иқтисодӣ, нақлиётиву логистикӣ, ҳамгироии рақамӣ, ҳамчунин, таъмини суботи энергетикӣ ва пешбурди фаъолонаи ҳамкории башардӯстона равона гардид. Ҳамзамон, ба рушди ҳамкорӣ дар соҳаи амният ва муқовимат ба хатару таҳдидҳои муосир аҳамияти хоса дода шуд. Пас аз суханронии сарварони давлатҳо ва гузориши Дабири кулли Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил санадҳои дахлдор қабул шуданд.

Қобили зикр аст, ки дар доираи ин ҳамоиш бо қарори раёсати Хазинаи байнидавлатии ҳамкории башардӯстонаи кишварҳои иштирокдори ИДМ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо медали Барои хизматҳо дар рушди ҳамкории башардӯстона сарфароз гардонда шуданд.

Сарвари давлати мо ин ҷоизаро эътирофи баланди саҳми тамоми мардуми Тоҷикистон дар рушди робитаҳои фарҳангӣ ва гуманитарӣ дар доираи ИДМ маънӣ доданд.

Мавриди зикр аст, ки дар ин рӯзҳо Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон Қосим-Жомарт Токаев, Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон Садир Жапаров, Президенти Ҷумҳурии Туркманистон Сердар Бердимуҳамедов, Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Шавкат Мирзиёев, Сарвазири Ҷумҳурии Арманистон Никол Пашинян, Президенти Ҷумҳурии Озарбойҷон Илҳом Алиев ва Президенти Ҷумҳурии Беларус Александр Лукашенко мулоқотҳои судманди дуҷониба анҷом доданд.

Мулоқоти дуюми роҳбарони кишварҳои иштирокдори Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил дар вохӯрии ғайрирасмӣ дар шаҳри Санкт-Петербург доир гардид, ки дар он маҷмуи масоили ҳамкории байнидавлатӣ дар соҳаҳои тиҷоратию иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангию башарӣ баррасӣ шуданд.

Раёсати босамари Тоҷикистон дар Иттиҳод дар соли 2025 махсусан таъкид гардид. Зимни вохӯрӣ таъкид шуд, ки дар давраи раёсати Тоҷикистон дар ИДМ беш аз сад чорабинӣ баргузор гашт.

Ҳамчунин, дар ҳошияи нишаст мулоқоти Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Федератсияи Русия муҳтарам Владимир Путин баргузор гардида, ҷанбаҳои муҳими ҳамкории дуҷониба ва бисёрҷониба миёни Тоҷикистон ва Русия баррасӣ шуданд.

Сарварони давлатҳо куштори бераҳмонаи шаҳрванди 10-солаи Тоҷикистон Қобилҷон Алиевро шадидан маҳкум карда, зарурати тафтиши беғаразонаи ин ҷиноят ва ба ҷавобгарӣ кашидани ҳамаи гунаҳкоронро таъкид намуданд.

Президенти Федератсияи Русия муҳтарам Владимир Путин ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва наздикону пайвандони Қобилҷон Алиеви фавтида ҳамдардии амиқ баён намуда, таъкид дошт, ки чунин амалкардҳои террористӣ, бахусус нисбати кӯдакон, аз доираи фаҳмиши инсонӣ берун аст. Сарварони давлатҳо тасмим гирифтанд, ки ба мақомоти дахлдори ҳар ду ҷониб дастур диҳанд, ки ҳамкорӣ дар мубориза бо чунин амалҳои зӯроваронаро тақвият диҳанд ва дар ин самт чораҳои фаврӣ андешида шаванд.

АЗ ПАЗИРОИИ МЕҲМОНОНИ ВОЛОМАҚОМ ТО ҲАМОИШҲОИ САТҲИ БАЛАНД

Мавриди зикр аст, ки соли 2025 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон як қатор сарварони давлатҳо ва меҳмонони воломақоми хориҷиро, ки бо сафарҳои давлатӣ ва расмиву корӣ ба кишвари мо ташриф оварданд, пазироӣ намуданд. Дар ин мулоқоту вохӯриҳо масоили мутақобилан судманди тарафҳо матраҳ гардида, ба ин васила ба рушди минбаъдаи ҳамкорӣ дар арсаи минтақа ва ҷаҳон мусоидати фаъол сурат гирифт.

Дар соли 2025 нахустин шуда, Президенти Ҷумҳурии Исломии Эрон муҳтарам Масъуд Пизишкиён 15-уми январ бо сафари давлатӣ ба Ҷумҳурии Тоҷикистон ташриф оварданд.

Дар доираи ин сафар мулоқоту музокироти сатҳи олии ду кишвар сурат гирифта, муносибатҳои байнидавлатӣ дар ҳама самтҳо баррасӣ гардиданд. Атрофи масъалаҳои мубрами рӯзномаи байналмилалӣ ва минтақавӣ низ табодули афкор сурат гирифт. Зимни музокирот вобаста ба тавсеаи ҳамкорӣ дар бахшҳои сиёсат, иқтисоду тиҷорат, сармоягузорию гардишгарӣ, амният, илму фарҳанг, тандурустӣ ва дигар ҷанбаҳои мавриди таваҷҷуҳи ду ҷониб гуфтугӯйи судбахш сурат гирифт.

Аз рӯйи натиҷаҳои музокироти сатҳи олии Тоҷикистону Эрон 23 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид.

Мавриди зикр аст, ки дар доираи ин сафар дар шаҳри Душанбе бо иштироки сарварони ҳар ду давлат ҳамоиши тиҷоратӣ, сармоягузорӣ ва гардишгарии ду кишвар баргузор гардид, ки аз рӯйи натиҷаҳои он 13 санади ҳамкорӣ байни соҳибкорону сармоягузорони Тоҷикистон ва Эрон ба маблағи зиёда аз 450 миллион доллари амрикоӣ ба имзо расид.

Сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон муҳтарам Садир Жапаров ба Ҷумҳурии Тоҷикистон аз рӯйдодҳои муҳими моҳи июл буд.

8-уми июл дар вохӯрии ҳайатҳои ду давлат дар Қасри миллат доираи васеи масъалаҳои мавриди таваҷҷуҳи ду ҷониб, аз ҷумла густариши ҳамкорӣ дар соҳаҳои сиёсӣ, тиҷоративу иқтисодӣ ва фарҳангию гуманитарӣ, баррасӣ гардиданд.

Рушди робитаҳои парлумонӣ, тавсеаи робитаҳо дар сатҳи минтақавӣ, аз ҷумла миёни ноҳияҳои наздисарҳадӣ, татбиқи лоиҳаҳои муштарак дар соҳаҳои кишоварзӣ ва саноати сабуку хӯрокворӣ, сармоягузорӣ дар ҳудуди минтақаҳои озоди иқтисодӣ, рушди ҳамкорӣ дар бахшҳои логистика, энергетика ва тандурустӣ, аз мавзуъҳои дигари музокироти ду кишвар буданд.

Дар рафти ин сафар 13 санади нави ҳамкорӣ имзо шуда, сарварони давлатҳо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва муҳтарам Садир Жапаров дар маросими маҷозии бозкушоии гузаргоҳи сарҳадии "Тоҷварон" - "Қарамиқ" дар сарҳади давлатии Тоҷикистону Қирғизистон иштирок намуданд, ки барои густариши минбаъдаи робитаҳо миёни ду кишвар нақши бориз хоҳад гузошт.

Баргузории Форуми иқтисодӣ ва сармоягузории Тоҷикистону Қирғизистон дар маркази ЭКСПО-и шаҳри Душанбе аз чорабиниҳои муҳими ин сафар буд, ки роҳбарони давлатҳо дар он ширкат варзиданд.

24-уми июл Президенти Ҷумҳурии Муғулистон муҳтарам Ухнаагийн Хурэлсух бо сафари давлатӣ ба Ҷумҳурии Тоҷикистон ташриф овард.

Дар мулоқоту музокироти Тоҷикистону Муғулистон ҳолати кунунӣ ва дурнамои муносибатҳои дуҷониба ва масоили мубрами рӯзномаи байналмилалию минтақавӣ баррасӣ гардиданд.

Сарвари давлати мо изҳори бовар намуданд, ки табодули афкори судманди имрӯза ба раванди таҳкиму тавсеаи ҳамкорӣ дар тамоми соҳаҳои мавриди таваҷҷуҳи ду кишвар такони мусбат хоҳад бахшид. Пас аз анҷоми музокироти сатҳи олӣ 10 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид, ки муносибатҳои кишварҳоро ба сатҳи нав мебардорад.

14-уми октябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Кохи Ваҳдати пойтахт дар Форуми байналмилалии сармоягузории Душанбе Инвест- 2025 иштирок ва суханронӣ намуданд.

Бояд гуфт, ки дар ҳошияи Форум Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон котиби иҷроияи Комиссияи иқтисодии СММ барои Аврупо Татяна Молчан, вазири иқтисод ва дороии Ҷумҳурии Исломии Эрон Сайид Алӣ Маданизода, вазири давлатӣ оид ба корҳои савдои хориҷии Вазорати тиҷорат ва савдои Давлати Қатар Аҳмад ибни Муҳаммад ас-Сайид ва вазири сармоягузории Подшоҳии Арабистони Саудӣ Холид ал-Фолеҳро ба ҳузур пазируфтанд.

Соли 2025 Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо сарварони ҳукуматҳо ва роҳбарони ҳайатҳои парлумонии кишварҳои иштирокдори Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, ки ба Душанбе ташриф оварда буданд, мулоқот намуданд.

Мулоқотҳои мазкур яке дар моҳи июн ва дигаре дар моҳи ноябр доир гаштанд. Дар вохӯриҳо масоили ҳамкории кишварҳо дар чаҳорчӯби Иттиҳод ва рӯзномаи раёсати Тоҷикистон дар ИДМ баррасӣ гардиданд.

Қабули сафирону дигар намояндагони баландпояи хориҷӣ ҷузъи дигари фаъолияти Пешвои миллат дар самти сиёсати хориҷӣ ба ҳисоб меравад. Давоми соли 2025 дар Қасри миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон эътимодномаҳои сафирони навтаъини 27 кишвари хориҷиро қабул намуданд.

Сарвари кишвар дар суханрониии худ аз сиёсати хориҷии “дарҳои боз”-и Тоҷикистон ёдовар шуда, зикр карданд, ки кишвари мо бо такя ба Консепсияи сиёсати хориҷӣ бо кишварҳои олам робитаҳои дӯстонаро тақвият медиҳад.

Давоми соли 2025 Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон як қатор намояндагони воломақоми кишварҳои хориҷӣ, созмонҳои минтақавию байналмилалӣ, бонкҳо ва ташкилотҳои молиявиро низ ба ҳузур пазируфтанд.

АЗ ОСИЁ ТО АМРИКО

Соли 2025 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои анҷом додани боздидҳои давлатию расмӣ ва иштирок дар конфронсу ҳамоишҳо ва чорабиниҳои муҳими байналмилалӣ ба як қатор кишварҳои хориҷ сафар намуданд. Аз ҷумла, 12-уми март Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо сафари давлатӣ вориди шаҳри Бишкеки Ҷумҳурии Қирғизистон шуданд, ки ин яке аз се сафари давоми ин сол ба ин кишвари ҳамсоя анҷомдодаи Сарвари давлати мо буд.

Дар музокироти сатҳи олӣ, маҷмуи масъалаҳои таҳким ва густариши муносибатҳои ду кишвари ҳамсоя баррасӣ шуданд. Дар доираи ин сафар таваҷҷуҳи асосӣ ба бештар намудани равобити иқтисодиву тиҷоратӣ ва истифодаи имкониятҳои ҳар ду кишвар дар ин самт, барқарор кардани хатсайрҳои ҳавоӣ, инчунин, нақлиётии мусофиркаш миёни кишварҳо равона гардид.

Ҳамкорӣ дар бахшҳои фарҳанг, илму маориф, кишоварзӣ, саноат, энергетика, сайёҳӣ, истифодаи самараноки захираҳои об, роҳу нақлиёт аз масъалаҳои муҳими музокироти сатҳи олии ду кишвар буд.

Аз рӯйи натиҷаҳои гуфтушунидҳо сарварони давлатҳои Тоҷикистону Қирғизистон зери Изҳороти муштарак доир ба таҳкими минбаъдаи дӯстӣ ва ҳамсоягии наку ва Шартнома миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон дар бораи сарҳади давлатӣ имзо гузоштанд. Инчунин, 16 санади дигари ҳамкорӣ ба имзо расид.

Сарварони кишварҳо дар маросими бозкушоии ду гузаргоҳ дар сарҳади давлатии Тоҷикистону Қирғизистон иштирок намуданд.

Мавриди зикр аст, ки дар доираи ин сафар Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ҳамчунин, бо Раиси Жогорку Кенеши (Парлумони) Ҷумҳурии Қирғизистон Нурланбек Шакиев ва Раиси Девони вазирони кишвар Адилбек Касималиев мулоқот намуданд, ки дар ин вохӯриҳо масоили мубрами рушди муносибатҳои Тоҷикистону Қирғизистон бо таваҷҷуҳ ба иҷрои тавофуқоти дар ҷараёни сафари давлатӣ ҳосилшуда, баррасӣ гардиданд.

Дар доираи сафари дуюми Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Ҷумҳурии Қирғизистон дар шаҳри Чолпон-Ота мулоқоти кории Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон муҳтарам Садир Жапаров доир гардид.

Дар ҷараёни суҳбат ҳолати кунунӣ ва дурнамои муносибатҳои дӯстӣ, ҳусни ҳамсоягӣ ва ҳамкории Тоҷикистону Қирғизистон ҳамаҷониба муҳокима гардида, натиҷаҳои самараноки сафарҳои давлатии чанде пеши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Ҷумҳурии Қирғизистон ва Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон ба Ҷумҳурии Тоҷикистон мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.

Дар ин замина, сарварони давлатҳо муҳимияти рушди минбаъдаи ҳамкории тиҷоративу иқтисодӣ ва дигар ҷанбаҳои робитаҳои дуҷонибаро таъкид карда, ба масъалаҳои пешбурди раванди демаркатсияи хатти Сарҳади давлатӣ миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон таваҷҷуҳи хосса зоҳир намуданд.

Боздиди сеюми Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар соли 2025 ба Ҷумҳурии Қирғизистон барои иштирок дар ҷаласаи навбатии Шурои амнияти дастҷамъии Созмони Аҳдномаи амнияти дастҷамъӣ ба 26-уми ноябр рост омад.

Дар ин нишаст ҳолати кунунӣ ва дурнамои ҳамкорӣ дар доираи СААД мавриди таҳлилу баррасӣ қарор гирифта, таъкид гардид, ки Созмони Аҳдномаи амнияти дастҷамъӣ дар низоми амнияти минтақавӣ нақши муҳим бозида, кафили амну субот ва тақвияти имкониятҳои мудофиавии кишварҳои минтақа мебошад.

Дар рафти сафар, ҳамчунин, вохӯрии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Федератсияи Русия муҳтарам Владимир Путин доир гашт, ки масоили вобаста ба ҳамкории гуногунҷанбаи ду кишвар дар меҳвари суҳбат қарор гирифт.

16-уми март Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо сафари расмӣ вориди шаҳри Москваи Федератсияи Русия шуданд.

Масоили ҳамкории Тоҷикистону Русия дар мулоқоти хоссаи сарварони давлатҳо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва муҳтарам Владимир Путин ва дар вохӯрии васеи ҳайатҳои расмии ду кишвар матраҳ гардиданд. Ҷонибҳо рушди босуръати ҳамкории тиҷоратию иқтисодиро дар солҳои охир таъкид карда, ба масъалаҳои тақвияти ҳамкорӣ дар бахшҳои саноат, энергетика, кишоварзӣ, фарҳанг ва маориф таваҷҷуҳи хосса зоҳир карданд. Ҳамзамон, ҷонибҳо барои таҳияи нақшаи чорабиниҳои байниҳукуматӣ то соли 2030 ҷиҳати афзун кардани ҳаҷми савдои мутақобила ба мувофиқа расиданд.

Мавриди зикр аст, ки дар доираи ин сафар дар толори Қасри Кремл ба бунёди ду иншооти муҳим – Театри давлатии драмавии русии ба номи Владимир Маяковский ва Маркази байналмилалии таълимӣ барои омӯзиши кӯдакони болаёқат дар шаҳри Душанбе ба таври маҷозӣ оғоз бахшида шуд, ки аз маҳали сохтмон Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ ва муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Дилрабо Мансурӣ гузориш доданд.

Бо розигии сарварони давлатҳо барои бунёди иншооти болозикр аз ҷониби Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ ва дигар шахсони масъули ду ҷониб санги асос гузошта шуд.

Музокироти сатҳи олии Тоҷикистону Русия бо имзои санадҳои нави ҳамкорӣ ва изҳороти матбуотии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Президенти Федератсияи Русия ба анҷом расид.

9-уми май Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои иштирок дар чорабиниҳои тантанавӣ бахшида ба ҷашни 80-солагии Ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ ба шаҳри Маскав сафар намуданд.

Дар доираи иштирок дар паради ҳарбӣ Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо як қатор сарварони давлатҳо ва ҳукуматҳо аз кишварҳои ҷаҳон дидору суҳбатҳои судбахш анҷом доданд.

Зимни иштирок дар ҷаласаи сарварони давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории иқтисодӣ дар шаҳри Ханкендии Ҷумҳурии Озарбойҷон, ки 4-уми июли соли 2025 баргузор гашт, ба густариши ҳамкорӣ дар доираи СҲИ дар бахшҳои тиҷорат, нақлиёт, энергетика, саноат ва кишоварзӣ чун шарти муҳими таъмини рушди устувор дар минтақа таваҷҷуҳи зиёд зоҳир гардид.

Дар шаҳри Ханкенди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҳошияи ҳамоиши Созмони ҳамкории иқтисодӣ бо Президенти Ҷумҳурии Озарбойҷон муҳтарам Илҳом Алиев, Президенти Ҷумҳурии Исломии Эрон муҳтарам Масъуди Пизишкиён ва бо Сарвазири Ҷумҳурии Исломии Покистон Шаҳбоз Шариф мулоқот намуданд.

Соли 2025 Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Туркманистон ду сафари корӣ анҷом доданд. Дафъаи аввал 4-уми август Президенти кишвари мо барои иштирок дар Конфронси сеюми Созмони Милали Муттаҳид оид ба кишварҳои рӯ ба тараққии маҳсур дар хушкӣ ба шаҳри Туркменбошии Туркманистон сафар карданд. Дар ин сафар Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси Халқ Маслаҳатии Туркманистон муҳтарам Гурбонгулӣ Бердимуҳамедов ва Президенти ин кишвар Сердар Бердимуҳамедов мулоқот намуда, доираи васеи масоили вобаста ба муносибатҳои дӯстӣ ва ҳамкории гуногунҷанбаи ду кишварро баррасӣ намуданд. Сипас, Роҳбари давлат дар мулоқоти сарварони давлатҳои Осиёи Марказӣ, ки дар ҳошияи Конфронс баргузор гардид, иштирок намуданд.

Дар нишаст ба масъалаҳои таъсири манфии оқибатҳои тағйирёбии иқлим ба иқтисоду экосистемаҳои кишварҳои рӯ ба тараққии маҳсур дар хушкӣ таваҷҷуҳи зиёд зоҳир гардид.

Сафари дуюми Президенти кишвар ба Ҷумҳурии Туркманистон ба 11-уми декабр рост омад. Пешвои миллат барои иштирок дар Форуми байналмилалии сулҳ ва эътимод озими шаҳри Ашхобод шуданд.

Дар доираи ин сафар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Туркманистон Сердар Бердимуҳамедов мулоқот намуданд, ки тавсеаи робитаҳои дуҷониба ва ҳамкории минтақавӣ аз масоили муҳими суҳбат буданд.

Баъдан, Сарвари кишвар дар Форуми байналмилалии сулҳ ва эътимод, ки дар доираи Соли байналмилалии сулҳ ва эътимод, 2025 баргузор гардид, иштирок ва суханронӣ намуданд.

1-уми сентябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Тянҷини Ҷумҳурии Мардумии Чин дар ҷаласаи Созмони ҳамкории Шанхай ва дар ҷаласаи “Созмони ҳамкории Шанхай-плюс” иштирок намуданд.

Зимни суханронӣ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба нақш ва аҳамияти СҲШ ҳамчун Созмони бонуфузи минтақавӣ ибрози назар карда, густариши минбаъдаи муколамаи сиёсии боэътимодро дар роҳи расидан ба ҳадафҳои созанда зарур шумурданд. Ҳамчунин, Роҳбари давлати мо аз сарварони кишварҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай дар робита ба дастгирӣ аз қарори Шурои сарварони давлатҳои аъзо барои таъсиси Маркази зиддимухаддиротии Созмон дар Душанбе изҳори сипос намуданд.

Дар анҷоми ҷаласа 15 санади нави ҳамкорӣ, аз ҷумла Созишнома оид ба таъсиси Маркази зиддимухаддиротии СҲШ дар шаҳри Душанбе ба имзо расид.

Дар ҷаласаи “Созмони ҳамкории Шанхай - плюс”, ки масоили таъмини амнияти минтақавӣ ва мусоидат ба рушди устувор аз ҳадафҳои асосии он буд, Сарвари давлати мо, аз ҷумла, тақвияти ҳамкории муштарак бар зидди таҳдиду хатарҳои ҷаҳони муосирро зарур донистанд.

Дар ҳошияи ҷаласаи Шурои сарварони давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо як қатор роҳбарони кишварҳо ва созмонҳои минтақавӣ суҳбату вохӯриҳо анҷом доданд. Аз ҷумла, бо Сарвазири Ҷумҳурии Ҳиндустон Нарендра Моди, Президенти Федератсияи Русия Владимир Путин, Раиси Ҷумҳурии Исломии Эрон Масъуди Пизишкиён, Сарвазири Ҷумҳурии Исломии Покистон Шаҳбоз Шариф ва президенти Бонки осиёии сармоягузориҳои инфрасохторӣ Ҷин Литсюн суҳбатҳо ҷараён гирифт.

3-юми сентябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Пекин ҳамроҳ бо Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин муҳтарам Си Ҷинпин ва дигар роҳбарони давлатҳо дар майдони Тянанмэн дар чорабинии тантанавӣ бахшида ба 80-солагии пирӯзии мардуми Чин бар милитаризми Ҷопон ва анҷоми Ҷанги дуюми ҷаҳонии зиддифашистӣ ширкат варзиданд.

Дар ҳошияи чорабинии тантанавӣ дар шаҳри Пекин Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин муҳтарам Си Ҷинпин мулоқот намуда, ҷанбаҳои мухталифи ҳамкории дуҷониба ва мавзуъҳои алоҳидаи минтақавию байналмилалиро баррасӣ карданд.

Сарварони ду давлат, инчунин, доир ба масъалаҳои рушди муносибатҳо дар самтҳои фарҳанг, маориф, илму техника, сайёҳӣ, иқтисоду тиҷорат, рақамикунонӣ, таҷдиду рушди инфрасохтори нақлиётӣ, логистика, истифодаи имкониятҳои транзитӣ, ҷалби сармоя ва технологияҳои Чин ба иқтисоди Тоҷикистон таваҷҷуҳ зоҳир намуданд.

Дар шаҳри Пекини Ҷумҳурии Мардумии Чин миёни ниҳодҳои гуногуни Тоҷикистону Чин 8 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид.

Ҳамзамон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси Кумитаи доимии Маҷлиси умумичинии намояндагони мардумии Ҷумҳурии Мардумии Чин Чжао Лэтсзи мулоқот намуданд.

Иштирок дар ҷаласаи ғайринавбатии сарварони кишварҳои арабӣ ва аъзои Созмони ҳамкории исломӣ дар шаҳри Давҳаи Қатар аз рӯйдодҳои муҳими сол буд, ки 15-уми сентябр Сарвари давлат барои иштирок дар он ба давлати Қатар сафар карданд.

Нахуст, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҳошияи ҷаласаи ғайринавбатии сарварони кишварҳои арабӣ ва аъзои Созмони ҳамкории исломӣ бо Амири Давлати Қатар Шайх Тамим ибни Ҳамад оли Сонӣ мулоқот намуданд.

Тавсеаи робитаҳои тиҷоратию иқтисодӣ ва сармоягузорӣ, рушди бештари ҳамкорӣ дар соҳаҳои энергетика, нақлиёту коммуникатсия, саноат, истихроҷу коркарди маъдан, кишоварзӣ барои ҳар ду ҷониб судовар номида шуд.

Сипас, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҷаласаи ғайринавбатии сарварони кишварҳои арабӣ ва аъзои Созмони ҳамкории исломӣ суханронӣ намуданд.

Сарвари давлати мо рӯйдод ва тамоюлҳои нигаронкунанда дар минтақаи Ховари Миёнаро, ки ба амнияти байналмилалӣ таҳдиди ҷиддӣ доранд, таҳлил намуда, таваҷҷуҳи сарварони давлатҳо ва дигар иштирокдорони ҷаласаро ба дарёфти роҳҳои ҳалли ин мушкилот ҷалб карданд.

Ҳамзамон, дар доираи ин сафар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси Ҷумҳурии Исломии Эрон муҳтарам Масъуди Пизишкиён мулоқот намуда, масоили ҳамкории Тоҷикистону Эрон ва мавзуъҳои минтақавию байналмилалии мавриди таваҷҷуҳи муштаракро баррасӣ карданд.

Дафъаи дуюм Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 3-юми ноябр барои иштирок дар Саммити дуюми ҷаҳонӣ оид ба рушди иҷтимоӣ ба Давлати Қатар сафар карданд.

Рушди маориф, таъмини фаъолияти босамари муассисаҳои соҳаи тандурустӣ ва баланд бардоштани сатҳу сифати хидматрасониҳои тиббӣ, муқовимат бо тағйирёбии иқлим, гузариш ба "иқтисод" ва "энергияи сабз" ва истифодаи васеи технологияҳои рақамӣ ва зеҳни сунъӣ аз мавзуъҳои калидие буданд, ки Пешвои миллат зимни суханрониашон ба онҳо мароқ зоҳир намуданд.

Дар шаҳри Давҳа бо Амири Давлати Қатар Шайх Тамим ибни Ҳамад оли Сонӣ ва Президенти Ҷумҳурии Исломии Покистон Осиф Алӣ Зардорӣ низ мулоқот сурат гирифт. Дар онҳо як қатор масоили вобаста ба рушди муносибатҳои дӯстӣ ва ҳамкории кишварҳо баррасӣ шуданд.

22-24-уми сентябр Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Иҷлосияи 80-уми Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид дар қароргоҳи Созмон - шаҳри Ню-Йорки ИМА иштирок намуданд. Барқарориву нигаҳдошти сулҳу салоҳ дар саросари олам аз нуктаҳои калидии суханронии Сарвари давлат буданд.

24-уми сентябр Сарвари давлати Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон миёни роҳбарони кишварҳои дунё дар мубоҳисаҳои умумии Иҷлосияи мазкур сухан гуфта, мавқеи Тоҷикистонро дар ҳалли мушкилоти ҷаҳонӣ гӯшрас намуданд.

Сарвари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори дигар аз пешниҳоди нави худ дар бораи қабули қатъномаи махсуси Созмони Милал оид ба эълони Даҳсолаи таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда ёдовар шуда, иброз доштанд, ки ташаббуси мазкур барои ба роҳ мондани ҳамкорӣ дар сатҳи байналмилалӣ ба хотири расидан ба сулҳи устувор шароит фароҳам меорад.

Қобили зикр аст, ки дар доираи сафар ба Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Президенти Тоҷикистон бо як қатор шахсиятҳои сатҳи олӣ вохӯриҳои судманд анҷом доданд. Мулоқот бо Президенти Ҷумҳурии Сотсиалистии Ветнам Лионг Кионг, Президенти Ҷумҳурии Португалия Марселу Ребелу де Соуза, Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид Антониу Гутерриш ва директори идории Бонки ҷаҳонӣ хонум Анна Бйерде аз ҷумлаи онҳост.

Бояд тазаккур дод, ки дар дидору вохӯриҳои болозикр масоили густариши дӯстию ҳамкорӣ миёни кишварҳо дар доираи муносибатҳои дуҷониба ва бисёрҷониба, ҳамкорӣ дар соҳаҳои гидроэнергетика, саноат, рушди “иқтисоди сабз” ва тавсеаи ҳамкории Тоҷикистон бо СММ ва ниҳодҳои он аз мавзуъҳои умдаи суҳбатҳо буданд.

Тавре дар боло зикр намудем, 18-уми декабри соли 2025 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо сафари расмӣ ва барои иштирок дар ҳамоиши муколамаи «Осиёи Марказӣ+Ҷопон» вориди шаҳри Токиои Ҷопон шуданд.

Дар доираи сафари расмӣ Роҳбари давлат бо намояндагони воломақоми ин давлат вохӯриҳо анҷом доданд.

Нуқтаи авҷи ин боздид ва бозгӯи ҳусни ният дар муносибатҳои ду кишвар мулоқоти Сарвари давлати Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Императори Ҷопон муҳтарам Наруҳито буд, ки зимни он суҳбати дӯстона доир гардид.

Аз бандҳои муҳимтарини сафари расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Ҷопон, ҳамчунин, мулоқот бо Сарвазири кишвар хонум Санаэ Такаичи буд.

Зимни мулоқот ба рушди ҳамкорӣ дар соҳаҳои муҳими иқтисоди миллии кишвари мо, аз ҷумла барои татбиқи лоиҳаҳои муштарак дар бахшҳои саноат, нақлиёт, энергетика, кишоварзӣ, обтаъминкунӣ, маориф ва тандурустӣ, таваҷҷуҳи зиёд зоҳир гардид.

Мулоқотҳои дуҷониба, ҳамчунин, бо Раиси Палатаи мушовирони Парлумони Ҷопон Секигучи Масакадзу, муовини Раиси ҳизби ҳокими Либералӣ-демократии Ҷопон, собиқ Сарвазири Ҷопон ҷаноби Таро Асо, раиси Гурӯҳи байнипарлумонии дӯстию ҳамкории “Тоҷикистон-Ҷопон”, узви Палатаи намояндагони Парламенти Ҷопон Кейҷи Фуруя, президенти Агентии ҳамкории байналмилалии Ҷопон (ҶАЙКА) Акиҳико Танака, президенти Ассотсиатсияи Ҷопон оид ба савдо бо Русия ва давлатҳои нави соҳибистиқлол (РОТОБО) Масами Ииҷима, директори иҷрокунандаи Созмони амнияти соҳаҳои металлургия ва энергетикаи Ҷопон (JOGMEC) Ичиро Такаҳара доир гардида, самтҳои гуногуни таҳким ва густариши ҳамкории барои ҳарду кишвар судманд баррасӣ шуданд.

Мулоқоти хотирмон ва судбахши дигар Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо як гурӯҳ донишҷӯёни тоҷик анҷом доданд.

Ҷойи зикр аст, ки дар доираи ин сафар аз рӯйи натиҷаи мулоқоту музокирот 20 санади нави ҳамкорӣ миёни Тоҷикистону Ҷопон ба имзо расид.

Ҳамин тариқ, Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти сиёсати хирадмандонаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти сиёсати хориҷӣ ба як қатор дастовардҳои назаррас ноил гардид, ки таҳлили фаъолияти пурсамари Сарвари давлат дар ин самт далели гуфтаҳост. Масоили ҳимояи манфиатҳои миллӣ, таъмини амнияти давлатӣ, рушди муносибатҳои кишвар бо шарикони хориҷӣ ва муаррифии шоистаи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ аз масоили асосии сафарҳову мулоқотҳои Сарвари давлат буданд.

Сафарҳои хориҷии Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба мамолики хориҷи дуру наздик дар соли 2025 баёнгари обрӯву эътибори давлати мо дар арсаи байналмилалӣ мебошад, ки сар аз Осиёву Аврупо то Амрико доман густурд. Дар ин сафарҳо муҳимтарин масъалаҳо баррасӣ гардидаву саҳифаҳои нав дар китоби сиёсати хориҷӣ боз шуданд.

Ҷомеаи ҷаҳонӣ як бори дигар аз мавқеи Тоҷикистон ҳамчун кишвари сулҳҷӯву сулҳхоҳ истиқбол намуд, ки ҳамеша дар фикри ҳаёти осоишта дар рӯйи замин асту хостгори амнияти сартосарӣ.

Даъвати Пешвои миллат ба маросими ифтитоҳи Даҳсолаи байналмилалии амал оид ба илмҳои криосферӣ, солҳои 2025 - 2034 ва Конфронси сеюми СММ оид ба уқёнус (UNOC-3) дар шаҳри Нитсаи Фаронса ва баргузории нахустин Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳо дар шаҳри Душанбе нишон дод, ки имрӯз ба ҳарфи Сарвари давлати мо ба ҳайси яке аз нафарони калидӣ дар ҳалли масоили обу иқлим гӯш медиҳанд ва Тоҷикистонро ҳамчун кишвари ташаббускор дар ин самт мешиносанд.

Гузашта аз ин, баргузории ҳамоишҳои сатҳи баланд дар Душанбе баёнгари ба яке аз марказҳои асосии муколамаҳои байналмилалӣ табдил ёфтани пойтахти кишвар буд. Ба ин восита, аз ҷумла ташаббусу ибтикороти ҷаҳонии Тоҷикистон, гавҳари сулҳсозию сулҳхоҳӣ ва фарҳангсолории тоҷикон, саҳми боризи роҳбарият ва мардуми шарифи Тоҷикистон дар ҳифзи оромию субот ва муҳити мусоиди зист дар сайёраи Замин ва, ҳамчунин, фазои меҳмоннавозии тоҷикӣ дар бузургтарин расонаҳои дунё интишор ёфт.

Пушти ҳамаи ин корномаҳо шахсияти Президенти маҳбубамон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон меистад, ки нидоҳои созандаю пурҳикматашон аз минбарҳои бонуфузи олам садои қалби тоҷикону Тоҷикистон аст.

Заробиддин ҚОСИМӢ,

Самариддин АЙНИДДИН,

Комрон САФАРЗОДА

Дар шароити муосири рушди ҷомеаи ҷаҳонӣ, ки таҳдидҳои амниятӣ на танҳо шакли ҷисмонӣ, балки хусусияти идеологӣ ва иттилоотиро низ касб намудаанд, масъалаи амнияти фикрӣ ба яке аз самтҳои калидии таъмини суботи ҷомеа табдил ёфта, муқовимат бо терроризм ва экстремизмро дар қатори дигар самтҳои сиёсати таъмини амниятӣ ба мавқеи аввал мебарорад. Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ҳамчун узви ҷомеаи ҷаҳонӣ бо дарки амиқи хатарҳои мазкур, мубориза бо терроризм ва экстремизмро яке аз вазифаҳои муҳимми сиёсати давлатӣ қарор додааст.

Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо таъкид намудаанд, ки терроризм ва экстремизм падидаҳои бегона ба фарҳанг, тамаддун ва арзишҳои миллии тоҷикон мебошанд. Дар баробари тадбирҳои ҳуқуқӣ ва амниятӣ, Сарвари давлат ба масъалаи тарбия, маърифат ва ташаккули ҷаҳонбинии шаҳрвандон, махсусан ҷавонон, аҳамияти аввалиндараҷа медиҳанд.

Бо дарки амиқи масъалаи мазкур метавон иброз намуд, ки тарбияи шаҳрвандӣ на танҳо дар раванди ташаккули шахсияти иҷтимоиву сиёсии инсон, балки дар боло бурдани эҳсоси муҳаббат ба Ватан, дарки масъулият дар ҳифзи давлат, қонун, ҷомеа ва арзишҳои умумиинсонӣ нақши бориз дошта метавонад.

Бе тарбияи шаҳрвандӣ ташаккули ҷомеаи устувор ва муттаҳид имконнопазир аст. Ҳамин аст, ки шаҳрванди тарбияёфта ҳуқуқ ва уҳдадориҳои худро мешиносад, ба қонун эҳтиром мегузорад ва дар баробари ин, дорои тафаккури интиқодӣ мебошад. Дар ҳолати баръакс, яъне ҷой надоштани тарбияи шаҳрвандӣ ва маърифати сиёсӣ метавонад заминаи мусоид барои паҳншавии ақидаҳои ифротӣ гардад. Аз таъкидҳои пайвастаи Пешвои миллат бар меояд, ки «Нодонӣ ва ҷаҳолат заминаи асосии гаравидани баъзе ҷавонон ба гурӯҳҳои ифротгаро мебошад». Аз ин рӯ, тарбияи шаҳрвандӣ бояд ҳамчун сипари маънавӣ дар муқовимат бо терроризм хизмат намояд.

Амнияти миллӣ мафҳуми фарогир буда, танҳо бо тадбирҳои низомӣ маҳдуд нашуда, балки ба ҳифзи зеҳн ва шуури шаҳрвандон аз таъсири ғояҳои ифротгароёна, таблиғоти бардурӯғ ва таҳрифи арзишҳои миллӣ низ нигаронида шудааст. аз ин лиҳоз ҷомеае, ки дорои амнияти фикрии устувор мебошад, ба осонӣ зери таъсири даъватҳои ифротӣ қарор намегирад. Дар ин раванд, тарбияи шаҳрвандӣ ҳамчун омили асосии ташаккули тафаккури солим ва масъулиятшиносӣ аҳамияти махсус пайдо мекунад.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо зикр намудаанд, ки ҳифзи сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди кишвар мебошад. Аз ин гуфтаҳо метавон хулоса намуд, ки амнияти миллӣ рисолати умумии ҷомеа мебошад. Дар ин ҷода, яъне таъмини амнияти фикрӣ нақши ҷавононро метавон муҳим арзёбӣ намуд. Онҳо қишри фаъоли ҷомеа ва ояндасози давлат буда, ҳамзамон аз лиҳози равонӣ ва иҷтимоӣ осебпазир мебошад

 Гуруҳҳои ифротгаро бо истифода аз шабакаҳои иҷтимоӣ ва фазои иттилоотӣ кӯшиш мекунанд тафаккури ҷавононро таҳти таъсир қарор диҳанд. Аз ин рӯ, баланд бардоштани сатҳи маърифати сиёсӣ, тарбияи шаҳрвандӣ ва ҳушёрии иттилоотии ҷавонон яке аз вазифаҳои аввалиндараҷа ба ҳисоб меравад. Вобаста ба ин, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо нигаронӣ аз мушкилотҳои ҷойдошта даъват ба амал оварданд, ки «Ҷавонони мо бояд зираку ҳушёр бошанд, фирефтаи ҳар гуна даъватҳои ифротӣ нагарданд ва ояндаи худро зери хатар нагузоранд». Ин даъват аз аҳамияти баланди тарбияи шаҳрвандӣ ва ташаккул додани маърифати сиёсӣ дар муҳити ҷавонон шаҳодат медиҳад.

Дар ин асно соҳаи маориф дар тарбияи шаҳрвандони масъул, худогоҳ ва содиқ ба арзишҳои давлатдорӣ нақши муассир гузошта метавонад. Муассисаҳои таълимӣ на танҳо макони омӯзиши илм, балки муҳити тарбия ва шаклгирии ҷаҳонбинии шаҳрвандӣ ба ҳисоб мераванд. Дар натиҷаи тадриси фанҳои таърих, ҳуқуқ, ҷомеашиносӣ, фарҳанг ва адабиёт толибилмон на танҳо бо донишҳои назариявӣ муҷаҳҳаз мегарданд, балки тарбияи шаҳрвандии онҳо низ ташаккул меёбад. Дар ҷараёни омӯзиши ин фанҳо дар шуури хонандагон ҳисси худшиносии миллӣ, масъулияти шаҳрвандӣ, эҳтиром ба қонун, арзишҳои ахлоқӣ ва таҳаммулпазирии иҷтимоӣ ташаккул меёбад.

Тавассути таҳлили рӯйдодҳои таърихӣ, меъёрҳои ҳуқуқӣ, равандҳои иҷтимоӣ ва осори фарҳангию адабӣ, донишҷӯён арзиши истиқлолият, давлатдорӣ, сулҳу субот ва ваҳдати миллиро дарк намуда, муносибати бошуурона нисбат ба ҷомеа ва давлат дар онҳо ташаккул меёбад. Бо ин роҳ, фанҳои мазкур ҳамчун василаи ҳамгироии таълим ва тарбия баромад намуда, дар омода сохтани шаҳрвандони худогоҳ, масъул ва содиқ ба арзишҳои давлатдорӣ саҳми назаррас мегузоранд.

Омӯзгор бошад, ҳамчун тарбиятгар ва роҳнамо метавонад дар дили шогирдон муҳаббат ба Ватан, эҳтиром ба қонун ва нафрат нисбат ба зӯровариро парвариш намояд. Соҳаи таҳсилоти касбӣ дар ташаккули ҷаҳонбинии шаҳрвандӣ нақши калидӣ дорад. Муассиса на танҳо макони омӯзиши илм, балки муҳити тарбия ва шаклгирии шахсият мебошад. Бо дарки аҳамияти нақши боризи омӯзгор дар тарбияи шаҳрвандӣ, Пешвои миллат ба он чунин баҳо додаанд: «Мактаб ва омӯзгор пояи асосии тарбияи инсон ва ҷомеаи солим мебошанд». Ин гуфтаҳо масъулияти бузурги омӯзгоронро дар пешгирии ифротгароӣ таъкид мекунанд.

Аз ин лиҳоз, омӯзгор тарбиятгар ва роҳнамо мебошад. Рафтор, сухан ва мавқеи шаҳрвандии омӯзгор метавонад ба ҷаҳонбинии шогирд таъсири амиқ расонад. Омӯзгори дорои мавқеи устувори шаҳрвандӣ метавонад дар дили хонанда ва донишҷӯ муҳаббат ба Ватан, эҳтиром ба қонун ва нафрат ба зӯровариро парвариш намояд. Ҷойи дигар Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам, Эмомалӣ Раҳмон таъкид менамоянд, ки «Омӯзгорон меъморони тафаккур ва ояндаи миллат мебошанд». Вобаста ба ин, нақши омӯзгор дар муқовимат бо терроризм ва экстремизм бениҳоят муҳим аст.

Бинобар фарогир будани тарбияи шаҳрвандӣ, ташаккули он на танҳо вазифаи муассисаи таълимӣ, балки оила ҳамчун ниҳоди аввалини иҷтимоӣ маҳсуб меёбад. Муҳити солими оилавӣ, муоширати дуруст ва назорати падару модар метавонад ҷавононро аз роҳҳои хатарнок эмин нигоҳ дорад. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо нигаронӣ зикр кардаанд: «Агар оила дар тарбияи фарзанд бетараф бошад, дигарон ин холигиро пур мекунанд». Ин суханон зарурати ҳамкории зичи оила, муассисаи таълимӣ ва ҷомеаро талаб менамоянд.

Омили дигари таъсирасон ин васоити ахбори омма дар муборизаи иттилоотӣ бар зидди экстремизм маҳсуб меёбад. Паҳн намудани иттилооти саҳеҳ, анҷом додани таҳлили воқеӣ ва ошкор сохтани моҳияти аслии гурӯҳҳои ифротгаро ба болоравии сатҳи ҳушёрии ҷомеа мусоидат намуда, фазои иттилоотиро солим мегардонад. Дар натиҷа, ҷомеа қобилияти фарқ намудани иттилооти дурустро аз ғаразнок ва таҳрифшударо пайдо мекунад.

Хулоса, тарбияи шаҳрвандӣ, метавонад дар таъмини амнияти фикрӣ ҳамчун пояи асосии суботи ҷомеа ва омили муҳими пешгирии терроризм ва экстремизм нақши муассир гузорад. Дар маҷмуъ таъмини амнияти миллӣ танҳо дар ҳолате имконпазир мегардад, ки тарбияи шаҳрвандӣ ҳамчун раванди доимӣ ва фарогир дар заминаи ҳамкории зичи мактаб, омӯзгор, оила ва ҷомеа амалӣ гардад. Ҷомеае, ки дорои шаҳрвандони огоҳ, масъул ва ватандӯст мебошад, қодир аст ба таҳдидҳои ифротгароӣ муқовимати устувор нишон дода, рушди амн ва устувори ояндаро таъмин намояд.

Наҷибулло РАБИЗОДА,

директори Коллеҷи муҳандисию омӯзгории шаҳри Душанбе

Соли 2025 дар самти таъминоти ҳуқуқии соҳа дастовардҳои назаррас ба даст омада, аз ҷониби Кумита 47 санади меъёрии ҳуқуқӣ таҳия шуд, аз ҷумла лоиҳаҳои қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва фармоишҳои дохилиидоравӣ. Дар ин бора Раиси Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон академик Фарҳод Раҳимӣ имрӯз зимни нишасти матбуотӣ иттилоъ дод.

Ба гуфтаи раиси Кумита, 4 санади муҳими қонунгузорӣ, аз ҷумла лоиҳаҳои қонун «Дар бораи таҳсилоти миёнаи касбӣ» ва «Дар бораи таҳсилоти ибтидоии касбӣ» таҳия шуда, қонуни аввал бо дастгирии ниҳодҳои дахлдор қабул гардида ва қонуни дуюм дар марҳилаи баррасӣ қарор дорад.

Раиси Кумита афзуд, ки таҳкими заминаи ҳуқуқӣ шарти асосии рушди устувори соҳа буда, ин раванд дар солҳои минбаъда низ идома меёбад.

Дар даҳсолаҳои охир рушди устувори ҷомеа ва пешрафти иқтисодию иҷтимоии давлатҳо беш аз ҳар вақти дигар ба сатҳи маориф, иқтидори зеҳнии шаҳрвандон ва сифати тайёр намудани кадрҳои соҳибкасб вобаста гардидааст, зеро маҳз дониш, илм, фарҳанги маърифатӣ ва ҷаҳонбинии илмӣ метавонанд пояи асосии рушди дарозмуддат ва устувори давлатро таъмин намоянд.

Ҷумҳурии Тоҷикистон бо дарки амиқи ин воқеият рушди соҳаи маориф ва таҳсилоти касбиро ҳамчун самти афзалиятноки сиёсати давлатӣ муайян намуда, барои таҳкими пояҳои илмӣ, фарҳангӣ ва касбии ҷомеа тадбирҳои пайгирона ва ҳадафмандро роҳандозӣ кардааст.

Дар чунин шароит таҳсилоти касбӣ ва маориф танҳо воситаи интиқоли дониш набуда, балки омили ташаккули тафаккури илмӣ, ҷаҳонбинии техникӣ, суханварӣ, худшиносии миллӣ ва омода намудани шахсияти фаъол, соҳибмаърифат, ихтироъкору навовар ва масъулиятшинос ба ҳисоб меравад.

Бо шарофати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар кишвар фазои устувори сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ фароҳам оварда шуд, ки барои рушди илму маориф, таҳсилоти умумӣ ва таҳсилоти касбӣ заминаи мусоид муҳайё сохт. Маҳз сиёсати хирадмандона ва дурбинонаи Пешвои миллат имкон дод, ки соҳаи таҳсилоти касбӣ ва маориф дар меҳвари сиёсати давлатӣ қарор гирад ва ба ҳадафҳои стратегии рушди миллӣ пайваст карда шавад.

Қабули стратегияҳо, барномаҳо ва амру супоришҳои давлатӣ, аз ҷумла эълон гардидани солҳои 2020–2040 ҳамчун Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ, гувоҳи равшани таваҷҷуҳи махсуси давлат ба рушди тафаккури илмӣ, касбӣ ва техникии ҷомеа мебошад.

Дар амал татбиқ намудани чунин сиёсати фарогир механизмҳои муассир ва самаранокро тақозо менамояд, ки яке аз онҳо ташкили озмунҳои ҷумҳуриявӣ ба шумор меравад. Озмунҳо ҳамчун воситаи амалӣ намудани сиёсати давлатӣ имконият медиҳанд, ки истеъдодҳои наврасону ҷавонон ошкор, рушд дода ва ҳамаҷониба ҳавасманд гарданд.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон як қатор озмунҳои ҷумҳуриявӣ роҳандозӣ шудаанд, ки ҳадафи асосии онҳо дарёфти чеҳраҳои болаёқат, донишманд, сухандону суханпарвар, ихтироъкору навовар ва тарбияи шахсияти соҳибмаърифат мебошад. Аз ҷумла, озмунҳои «Илм – фурӯғи маърифат», «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст», «Тоҷикистон – Ватани азизи ман», «Тоҷикон – ойинаи таърих», «Шоҳномахонӣ», «Ихтироъкор ва навовар» ва дигар озмунҳои соҳавӣ дар рушди таҳсилоти касбӣ ва маориф нақши муҳим мебозанд.

Ҳар яке аз ин озмунҳо ба рушди як ҷанбаи муайяни шахсияти ҷавонон равона шуда, ҳам илм, ҳам фарҳанг, ҳам суханварӣ ва ҳам тафаккури техникиро фаро мегирад. Озмунҳои илмӣ ва фаннӣ ҷавононро ба омӯзиши амиқи фанҳои дақиқ ва табиатшиносӣ ҷалб намуда, тафаккури илмӣ, қобилияти таҳлил ва ҳалли масъалаҳоро ташаккул медиҳанд. Дар раванди омодагӣ ба чунин озмунҳо хонандагон ва донишҷӯён бо манбаъҳои гуногуни илмӣ кор карда, малакаҳои таҳқиқотӣ, муқоисавӣ ва хулосабарориро инкишоф медиҳанд, ки ин раванд барои рушди иқтисоди донишбунёд аҳамияти стратегӣ дорад.

Дар баробари ин, озмунҳои фарҳангӣ ва адабӣ, аз қабили «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст», «Тоҷикистон – Ватани азизи ман», «Тоҷикон – ойинаи таърих» ва махсусан «Шоҳномахонӣ», дар ташаккули суханварӣ, забондонӣ, тафаккури бадеӣ ва худшиносии миллӣ нақши муассир доранд.

Озмуни ҷумҳуриявии «Шоҳномахонӣ» наврасону ҷавононро ба мутолиа ва дарки амиқи осори безаволи Абулқосим Фирдавсӣ ҷалб намуда, қобилияти қироат, баёни равон ва сухандонии онҳоро рушд медиҳад. Ин озмун чеҳраҳои сухандону суханпарвари ҷавонро ошкор намуда, онҳоро ба ҷомеа муаррифӣ мекунад ва ҳисси ватандӯстӣ, ифтихор аз таърих ва фарҳанги миллӣро дар ниҳоди ҷавонон тақвият мебахшад. Бо ин васила пайванди наслҳо ҳифз гардида, суннатҳои фарҳангӣ идома меёбанд ва арзишҳои маънавӣ дар низоми таҳсилоти касбӣ ва маориф ҷойгоҳи устувор пайдо мекунанд.

Озмунҳои ҷумҳуриявӣ дар рушди таҳсилоти касбӣ, аз ҷумла таҳсилоти ибтидоии касбӣ, миёнаи касбӣ ва олии касбӣ низ нақши калидӣ мебозанд. Муассисаҳои таҳсилоти касбӣ тавассути чунин озмунҳо метавонанд донишҷӯёни болаёқат, соҳибистеъдод ва навоварро ошкор намоянд. Озмуни «Ихтироъкор ва навовар» ҷавононро ба фаъолияти таҳқиқотӣ, ихтироъкорӣ ва татбиқи донишҳои техникӣ ҳавасманд месозанд.

Ин раванд робитаи таҳсилоти касбиро бо истеҳсолот ва бозори меҳнат таҳким бахшида, мутахассисони ҷавонро бо малакаҳои амалӣ, тафаккури истеҳсолӣ ва масъулияти касбӣ таъмин менамояд. Дар шароити рақамикунонии таҳсилот, иштирок дар озмунҳо истифодаи технологияҳои иттилоотӣ, захираҳои рақамӣ ва платформаҳои электрониро тақозо намуда, сатҳи саводнокии рақамии хонандагон, донишҷӯён ва омӯзгоронро баланд мебардорад.

Яке аз ҷанбаҳои муҳими сиёсати Пешвои миллат дар соҳаи таҳсилоти касибӣ ва маориф ҳавасмандгардонии ҳамаҷонибаи иштирокчиён ва ғолибони озмунҳои ҷумҳуриявӣ мебошад, ки дар шаклҳои гуногун, аз ҷумла мукофотҳои пулӣ, дипломҳо, ифтихорномаҳо, туҳфаҳои арзишманд, имтиёзҳои таҳсил, дастгирии иҷтимоӣ ва маънавӣ амалӣ мегардад. Чунин сиёсати ҳавасмандгардонӣ шавқу рағбати ҷавононро ба илм, суханварӣ, ихтироъкорӣ ва касбомӯзӣ ба таври назаррас афзоиш дода, муҳити солими рақобат ва пешрафти пайвастаро таъмин мекунад.

Ҳамзамон, нуфузи омӯзгорон ва муассисаҳои таълимӣ дар ҷомеа боло рафта, сифати умумии таҳсилот беҳтар мегардад. Озмунҳои ҷумҳуриявӣ бо шарофати сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба яке аз абзорҳои муассиртарини рушди илму маориф, таҳсилоти касбӣ ва фарҳанги миллӣ табдил ёфтаанд ва онҳо барои дарёфти чеҳраҳои сухандону суханпарвар, олимон, ихтироъкорон ва навоварон заминаи боэътимод фароҳам меоранд.

Дар идомаи татбиқи сиёсати давлатӣ дар соҳаи маориф ва таҳсилоти касбӣ, озмунҳои ҷумҳуриявӣ ҳамчун воситаи муассири ҳамгироии илм, фарҳанг, суханварӣ ва фаъолияти касбӣ баромад намуда, ба ташаккули шахсияти ҳамаҷониба рушдёфтаи ҷавонон мусоидат менамоянд. Иштирок дар чунин озмунҳо на танҳо сатҳи донишро муайян мекунад, балки ҷаҳонбинии ҷавононро васеъ намуда, онҳоро ба масъулиятшиносӣ, интизом ва меҳнатдӯстӣ ҳидоят месозад.

Дар раванди омодагӣ ба озмунҳо наврасону донишҷӯён меомӯзанд, ки вақтро дуруст тақсим намоянд, бо манбаъҳои гуногуни илмӣ ва адабӣ кор баранд ва натиҷаҳои фаъолияти худро ба таври возеҳу далелнок муаррифӣ намоянд. Ин малакаҳо барои фаъолияти минбаъдаи таҳсилӣ ва касбӣ аҳамияти бузург доранд. Озмунҳо инчунин ба рушди қобилияти кор дар муҳити рақобат мусоидат мекунанд, ки ин омил дар шароити иқтисоди бозорӣ ва рақобати касбӣ ниҳоят муҳим аст.

Дар низоми маорифи муосир нақши омӯзгорон дар омодасозии иштирокчиёни озмунҳо махсусан муҳим мебошад, зеро маҳз омӯзгорон ҳамчун роҳнамо, машваратчӣ ва тарбиятгари насли наврас фаъолият менамоянд. Омӯзгорон тавассути омодасозии хонандагон ва донишҷӯён ба озмунҳои ҷумҳуриявӣ дониши худро такмил дода, усулҳои нави таълим ва технологияҳои муосири омӯзиширо дар амал татбиқ мекунанд. Ин раванд ба болоравии сатҳи касбияти омӯзгорон мусоидат менамояд.

Муваффақияти шогирдон дар озмунҳо натиҷаи заҳмати пайвастаи омӯзгорон ба ҳисоб меравад. Аз ин рӯ, озмунҳо ба болоравии нуфузи касби омӯзгорӣ дар ҷомеа мусоидат мекунанд. Ҳамзамон, омӯзгорон эҳсос мекунанд, ки фаъолияти онҳо аз ҷониби давлат ва ҷомеа қадрдонӣ мегардад. Ин омил онҳоро ба фаъолияти боз ҳам самаранок ҳавасманд месозад.

Дар шароити рушди босуръати технология ва гузариш ба иқтисоди рақамӣ, таҳсилоти касбӣ нақши калидӣ мебозад, зеро маҳз муассисаҳои таҳсилоти касбӣ мутахассисонеро тайёр менамоянд, ки метавонанд донишҳои худро дар истеҳсолот ва соҳаҳои амалии иқтисод татбиқ намоянд. Озмунҳои ҷумҳуриявӣ барои донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ, миёнаи касбӣ ва олии касбӣ имконияти санҷиши сатҳи омодагии касбӣ ва рушди малакаҳои амалиро фароҳам меоранд.

Иштирок дар чунин озмунҳо донишҷӯёнро водор месозад, ки ба омӯзиши амиқи фанҳои касбӣ, истифодаи таҷҳизоти муосир ва татбиқи технологияҳои нав диққати махсус диҳанд. Ин раванд робитаи таҳсилоти касбиро бо талаботи воқеии бозори меҳнат таҳким мебахшад. Хатмкунандагон ҳамчун мутахассисони рақобатпазир ва омода ба фаъолияти касбӣ ба ҷомеа ворид мегарданд. Ин ҳолат барои рушди иқтисоди миллӣ аҳамияти стратегӣ дорад.

Озмунҳои ҷумҳуриявӣ инчунин дар рушди фарҳанги инноватсионӣ ва тафаккури ихтироъкорӣ нақши муассир доранд. Озмунҳои марбут ба ихтироъкорӣ ва навоварӣ ҷавононро ба ҷустуҷӯи роҳҳои нави ҳалли масъалаҳои илмӣ ва техникии мавҷуда ҳавасманд менамоянд. Иштирокчиён меомӯзанд, ки чӣ гуна ғояҳои худро ба лоиҳаҳои амалӣ табдил диҳанд ва онҳоро ба ҷомеа пешниҳод намоянд. Ин раванд ба ташаккули қобилияти эҷодӣ ва тафаккури стратегӣ мусоидат мекунад. Озмунҳо инчунин ба рушди стартапҳо ва лоиҳаҳои инноватсионӣ замина фароҳам меоранд, дар натиҷа, ҷавонон ба фаъолияти соҳибкорӣ ва истеҳсолӣ ҷалб мегарданд.

Нақши озмунҳои ҷумҳуриявӣ дар рушди забон ва фарҳанги миллӣ низ хеле муҳим мебошад. Забон ҳамчун воситаи асосии тафаккур ва муошират дар ташаккули шахсияти инсон мақоми хос дорад. Озмунҳои адабӣ ва фарҳангӣ ҷавононро ба омӯзиши амиқи забони модарӣ, истифодаи дурусти он ва эҳтиром ба арзишҳои фарҳангӣ ҳидоят мекунанд.

Дар раванди иштирок дар озмунҳо ҷавонон меомӯзанд, ки фикрҳои худро ба таври равшан, мантиқӣ ва таъсирбахш баён намоянд. Ин малакаҳо на танҳо барои фаъолияти илмӣ, балки барои ҳаёти иҷтимоӣ ва касбӣ низ аҳамияти калон доранд. Озмунҳо чеҳраҳои сухандону суханпарварро ошкор намуда, онҳоро ҳамчун намунаи ибрат ба ҷомеа муаррифӣ мекунанд. Дар натиҷа, фарҳанги суханварӣ дар ҷомеа рушд меёбад. Ин раванд барои таҳкими ҳувияти миллӣ аҳамияти калон дорад.

Дар низоми таҳсилоти касбӣ, озмунҳои ҷумҳуриявӣ ҳамчун воситаи муайян намудани сатҳи омодагии касбӣ ва эҷодии донишҷӯён хизмат мекунанд. Донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ, миёнаи касбӣ ва олии касбӣ тавассути чунин озмунҳо имконият пайдо мекунанд, ки малакаҳои амалии худро дар шароити рақобат нишон диҳанд.

Ин раванд ба онҳо кӯмак мекунад, ки камбудиҳо ва нуқсонҳои омодагии худро сари вақт муайян намуда, барои ислоҳи онҳо чораҷӯӣ намоянд. Озмунҳо донишҷӯёнро ба истифодаи технологияҳои муосир ва таҷҳизоти нав ҳавасманд мекунанд. Дар натиҷа, сатҳи омодагии касбии онҳо боло меравад. Ин раванд робитаи таҳсилоти касбиро бо истеҳсолот таҳким мебахшад. Барои иқтисоди миллӣ чунин робита аҳамияти ҳалкунанда дорад.

Бо рушди технологияҳои иттилоотӣ ва густариши муҳити рақамӣ, нақши озмунҳои ҷумҳуриявӣ дар ташаккули саводнокии рақамии ҷавонон боз ҳам муҳимтар мегардад. Иштирокчиёни озмунҳо маҷбур мешаванд, ки аз воситаҳои рақамӣ, барномаҳои компютерӣ ва захираҳои интернетӣ истифода намоянд. Ин раванд ба рушди малакаҳои кор бо иттилоот, таҳлили маълумот ва истифодаи технологияҳои нав мусоидат мекунад.

Омӯзгорон низ дар ин раванд таҷрибаи худро ғанӣ мегардонанд. Дар натиҷа, низоми маориф ба талаботи асри рақамӣ мутобиқ мегардад. Ин раванд барои рушди ҷомеаи муосир аҳамияти калон дорад. Таҷрибаи баргузории озмунҳои ҷумҳуриявӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон нишон медиҳад, ки онҳо метавонанд ҳамчун яке аз абзорҳои муассири сиёсати давлатӣ дар соҳаи маориф ва таҳсилоти касбӣ хизмат намоянд.

Бо шарофати сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ин озмунҳо ба низоми муназзам ва ҳадафманд табдил ёфтаанд. Онҳо барои дарёфти истеъдодҳои ҷавон, рушди тафаккури илмӣ, фарҳангӣ ва касбӣ, инчунин ҳавасмандгардонии ҷавонон ба омӯзиш ва эҷод шароити мусоид фароҳам меоранд. Дар натиҷа, ҷомеа ба нерӯи то зеҳнии қавӣ соҳиб мегардад. Ин раванд барои пешрафти устувор ва ояндаи дурахшони Ҷумҳурии Тоҷикистон аҳамияти бузург дорад.

НИЗОМЗОДА Зокирҷон Мукарам,

директори Коллеҷи техникии ДТТ ба номи академик М. Осимӣ

Солномаи Пешвои миллат бо номи “Эмомалӣ Раҳмон ва Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо – 2025” дар бораи фаъолияти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати кишвар бо таҳлили рушди иқтисоди миллӣ омода ва нашр гардид.

Матни Солномаи Пешвои миллат дар соли 2025 дар сомонаҳои расмии president.tj, khovar.tj ва матбуоти даврӣ пешкаши хонандагон карда мешавад.

Хотиррасон менамоем, ки ҳамасола хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бо таҳияи филмҳо, мақола ва китоб фаъолияти пурсамари Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро таҳти унвони Солномаи Пешвои миллат нашр менамояд.

Оила ҳамчун асоси ҷомеа дар фарҳангу тамаддуни миллати тоҷик мавқеи хоса дорад. Дар паёмҳои худ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо ба аҳаммияти оила, маърифати оиладорӣ ва роҳҳои пешгирии пошхӯрии оилаҳо таваҷҷуҳ зоҳир кардаанд. Ин мавзуъ омили муҳими таъмини суботи ҷомеа ва рушди устувори кишвар мебошад.

Пешвои миллат дар яке аз суханрониҳои худ таъкид карданд, ки “Фарзанд тарзи дурусти оиладорӣ ва муносибату муоширатро бевосита аз падару модари худ меомӯзад”. Ин ишора ба он аст, ки оила мактаби аввалини тарбияи инсон аст. Маърифати оиладорӣ, аз ҷумла омӯзиши эҳтироми якдигар, сабру таҳаммул, масъулиятшиносӣ ва идораи дурусти муносибатҳои оилавӣ, барои пойдории оила нақши калидӣ дорад.

Ба гуфтаи Роҳбари давлат, яке аз сабабҳои асосии низоъҳо дар оилаҳои ҷавон омода набудани онҳо ба ҳаёти мустақилона аст. Ба таъкиди Пешвои миллат, “Иддае аз падару модарон фарзандонро ба зиндагии мустақилона дуруст омода намесозанд, онҳоро соҳиби касбу ҳунар намекунанд ва дар тафаккурашон сабру таҳаммулро ҷой намедиҳанд”. Ин нукта нишон медиҳад, ки барои баланд бардоштани маърифати оиладорӣ на танҳо худи ҷавонон, балки падару модарон ва ҷомеа низ бояд масъулият эҳсос кунанд.

Барои тақвияти маърифати оиладорӣ Ҳукумати Тоҷикистон таҳти роҳбарии Пешвои миллат як қатор тадбирҳо андешидааст. Аз ҷумла, таъсиси марказҳои омӯзишӣ, баргузории семинарҳо ва чорабиниҳои маърифатӣ барои ҷавонон ва оилаҳо дар шаҳру ноҳияҳо афзоиш ёфтааст.

Инчунин, тавассути расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ маъракаҳои иттилоотӣ роҳандозӣ мешаванд, ки дар баланд бардоштани сатҳи огоҳии мардум мусоидат мекунанд.

Пошхӯрии оилаҳо, бахусус дар байни ҷавонон, солҳои охир ба мушкили ҷиддии иҷтимоӣ табдил ёфтааст. Пешвои миллат дар ин бора изҳори нигаронӣ карда, таъкид намуданд, ки “Афзоиш ёфтани ҷудошавии оилаҳои ҷавон солҳои охир боиси ташвиши ҷиддии аҳли ҷомеа гардидааст”.

Мувофиқи таҳлилҳои мутахассисон, сабабҳои асосии ин мушкил дар омода набудани ҷавонон ба ҳаёти оилавӣ, набудани малакаҳои идораи низоъҳо ва таъсири омилҳои иқтисодиву иҷтимоӣ, аз қабили муҳоҷирати меҳнатӣ ва фишорҳои молиявӣ, зоҳир мегарданд.

Илова бар ин, Пешвои миллат ба аҳаммияти таҳсил ва касбомӯзии духтарон таваҷҷуҳи хос зоҳир мекунанд. Сарвари давлат таъкид карданд, ки “ҳар як духтар бояд баробари писарон таҳсил намояд, дониш ва касбу ҳунар омӯзад ва соҳиби хушбахтии ояндаи хеш гардад”. Ин дастур ба он нигаронида шудааст, ки занони соҳибмаърифат ва мустақили иқтисодӣ метавонанд дар таҳкими оила нақши муҳим бозанд ва аз омилҳои беруна эмин бошанд.

Пешвои миллат таъкид кардаанд, ки масъулияти таҳкими оила ба зиммаи ҷомеа ва давлат вогузор аст. Дар ин росто, Ҳукумати кишвар барои дастгирии оилаҳо, бахусус оилаҳои камбизоат, чораҳои зиёде андешидааст. Барои пешгирии пошхӯрии оилаҳо зарур аст, ки омӯзиши арзишҳои миллӣ, тақвият дода шаванд. Дар ин замина, Пешвои миллат ба нашри китобҳои арзишманд, аз қабили “Шоҳнома”-и Фирдавсӣ ва “Тоҷикон”-и Бобоҷон Ғафуров ва ба ҳар як оила тӯҳфа кардани он дастур додаанд, ки ин асарҳо барои баланд бардоштани худшиносии миллӣ ва маърифати ҷавонон мусоидат мекунанд.

Маърифати оиладорӣ ва пешгирии пошхӯрии оилаҳо аз масъалаҳои муҳимест, ки дар сиёсати иҷтимоии Ҳукумати Тоҷикистон таҳти роҳбарии Пешвои миллат мавқеи марказӣ дорад. Таҳкими оила масъулияти шахсии ҳар як фард аст. Тавассути баланд бардоштани сатҳи маърифати оиладорӣ, таъмини баробарии гендерӣ, коҳиши фишорҳои иқтисодӣ ва эҳёи арзишҳои миллии оиладорӣ метавон ба суботи оилаҳо ва дар маҷмуъ, ба пешрафти ҷомеа ноил гардид.

Шарифҷон ОТАҶОНОВ,

омӯзгори калони кафедраи педагогика ва психологияи

Коллеҷи омӯзгории шаҳри Хуҷанд

МАЪРИФАТИ ОИЛАДОРӢ - ЗАМИНАИ ПЕШГИРИИ ПОШХӮРИИ ОИЛАҲО

Оила ҳамчун асоси ҷомеа дар фарҳангу тамаддуни миллати тоҷик мавқеи хоса дорад. Дар паёмҳои худ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо ба аҳаммияти оила, маърифати оиладорӣ ва роҳҳои пешгирии пошхӯрии оилаҳо таваҷҷуҳ зоҳир кардаанд. Ин мавзуъ омили муҳими таъмини суботи ҷомеа ва рушди устувори кишвар мебошад.

Пешвои миллат дар яке аз суханрониҳои худ таъкид карданд, ки “Фарзанд тарзи дурусти оиладорӣ ва муносибату муоширатро бевосита аз падару модари худ меомӯзад”. Ин ишора ба он аст, ки оила мактаби аввалини тарбияи инсон аст. Маърифати оиладорӣ, аз ҷумла омӯзиши эҳтироми якдигар, сабру таҳаммул, масъулиятшиносӣ ва идораи дурусти муносибатҳои оилавӣ, барои пойдории оила нақши калидӣ дорад.

Ба гуфтаи Роҳбари давлат, яке аз сабабҳои асосии низоъҳо дар оилаҳои ҷавон омода набудани онҳо ба ҳаёти мустақилона аст. Ба таъкиди Пешвои миллат, “Иддае аз падару модарон фарзандонро ба зиндагии мустақилона дуруст омода намесозанд, онҳоро соҳиби касбу ҳунар намекунанд ва дар тафаккурашон сабру таҳаммулро ҷой намедиҳанд”. Ин нукта нишон медиҳад, ки барои баланд бардоштани маърифати оиладорӣ на танҳо худи ҷавонон, балки падару модарон ва ҷомеа низ бояд масъулият эҳсос кунанд.

Барои тақвияти маърифати оиладорӣ Ҳукумати Тоҷикистон таҳти роҳбарии Пешвои миллат як қатор тадбирҳо андешидааст. Аз ҷумла, таъсиси марказҳои омӯзишӣ, баргузории семинарҳо ва чорабиниҳои маърифатӣ барои ҷавонон ва оилаҳо дар шаҳру ноҳияҳо афзоиш ёфтааст.

Инчунин, тавассути расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ маъракаҳои иттилоотӣ роҳандозӣ мешаванд, ки дар баланд бардоштани сатҳи огоҳии мардум мусоидат мекунанд.

Пошхӯрии оилаҳо, бахусус дар байни ҷавонон, солҳои охир ба мушкили ҷиддии иҷтимоӣ табдил ёфтааст. Пешвои миллат дар ин бора изҳори нигаронӣ карда, таъкид намуданд, ки “Афзоиш ёфтани ҷудошавии оилаҳои ҷавон солҳои охир боиси ташвиши ҷиддии аҳли ҷомеа гардидааст”.

Мувофиқи таҳлилҳои мутахассисон, сабабҳои асосии ин мушкил дар омода набудани ҷавонон ба ҳаёти оилавӣ, набудани малакаҳои идораи низоъҳо ва таъсири омилҳои иқтисодиву иҷтимоӣ, аз қабили муҳоҷирати меҳнатӣ ва фишорҳои молиявӣ, зоҳир мегарданд.

Илова бар ин, Пешвои миллат ба аҳаммияти таҳсил ва касбомӯзии духтарон таваҷҷуҳи хос зоҳир мекунанд. Сарвари давлат таъкид карданд, ки “ҳар як духтар бояд баробари писарон таҳсил намояд, дониш ва касбу ҳунар омӯзад ва соҳиби хушбахтии ояндаи хеш гардад”. Ин дастур ба он нигаронида шудааст, ки занони соҳибмаърифат ва мустақили иқтисодӣ метавонанд дар таҳкими оила нақши муҳим бозанд ва аз омилҳои беруна эмин бошанд.

Пешвои миллат таъкид кардаанд, ки масъулияти таҳкими оила ба зиммаи ҷомеа ва давлат вогузор аст. Дар ин росто, Ҳукумати кишвар барои дастгирии оилаҳо, бахусус оилаҳои камбизоат, чораҳои зиёде андешидааст. Барои пешгирии пошхӯрии оилаҳо зарур аст, ки омӯзиши арзишҳои миллӣ, тақвият дода шаванд. Дар ин замина, Пешвои миллат ба нашри китобҳои арзишманд, аз қабили “Шоҳнома”-и Фирдавсӣ ва “Тоҷикон”-и Бобоҷон Ғафуров ва ба ҳар як оила тӯҳфа кардани он дастур додаанд, ки ин асарҳо барои баланд бардоштани худшиносии миллӣ ва маърифати ҷавонон мусоидат мекунанд.

Маърифати оиладорӣ ва пешгирии пошхӯрии оилаҳо аз масъалаҳои муҳимест, ки дар сиёсати иҷтимоии Ҳукумати Тоҷикистон таҳти роҳбарии Пешвои миллат мавқеи марказӣ дорад. Таҳкими оила масъулияти шахсии ҳар як фард аст. Тавассути баланд бардоштани сатҳи маърифати оиладорӣ, таъмини баробарии гендерӣ, коҳиши фишорҳои иқтисодӣ ва эҳёи арзишҳои миллии оиладорӣ метавон ба суботи оилаҳо ва дар маҷмуъ, ба пешрафти ҷомеа ноил гардид.

Шарифҷон ОТАҶОНОВ,

омӯзгори калони кафедраи педагогика ва психологияи

Коллеҷи омӯзгории шаҳри Хуҷанд

МАЪРИФАТИ ОИЛАДОРӢ - ЗАМИНАИ ПЕШГИРИИ ПОШХӮРИИ ОИЛАҲО

Оила ҳамчун асоси ҷомеа дар фарҳангу тамаддуни миллати тоҷик мавқеи хоса дорад. Дар паёмҳои худ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо ба аҳаммияти оила, маърифати оиладорӣ ва роҳҳои пешгирии пошхӯрии оилаҳо таваҷҷуҳ зоҳир кардаанд. Ин мавзуъ омили муҳими таъмини суботи ҷомеа ва рушди устувори кишвар мебошад.

Пешвои миллат дар яке аз суханрониҳои худ таъкид карданд, ки “Фарзанд тарзи дурусти оиладорӣ ва муносибату муоширатро бевосита аз падару модари худ меомӯзад”. Ин ишора ба он аст, ки оила мактаби аввалини тарбияи инсон аст. Маърифати оиладорӣ, аз ҷумла омӯзиши эҳтироми якдигар, сабру таҳаммул, масъулиятшиносӣ ва идораи дурусти муносибатҳои оилавӣ, барои пойдории оила нақши калидӣ дорад.

Ба гуфтаи Роҳбари давлат, яке аз сабабҳои асосии низоъҳо дар оилаҳои ҷавон омода набудани онҳо ба ҳаёти мустақилона аст. Ба таъкиди Пешвои миллат, “Иддае аз падару модарон фарзандонро ба зиндагии мустақилона дуруст омода намесозанд, онҳоро соҳиби касбу ҳунар намекунанд ва дар тафаккурашон сабру таҳаммулро ҷой намедиҳанд”. Ин нукта нишон медиҳад, ки барои баланд бардоштани маърифати оиладорӣ на танҳо худи ҷавонон, балки падару модарон ва ҷомеа низ бояд масъулият эҳсос кунанд.

Барои тақвияти маърифати оиладорӣ Ҳукумати Тоҷикистон таҳти роҳбарии Пешвои миллат як қатор тадбирҳо андешидааст. Аз ҷумла, таъсиси марказҳои омӯзишӣ, баргузории семинарҳо ва чорабиниҳои маърифатӣ барои ҷавонон ва оилаҳо дар шаҳру ноҳияҳо афзоиш ёфтааст.

Инчунин, тавассути расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ маъракаҳои иттилоотӣ роҳандозӣ мешаванд, ки дар баланд бардоштани сатҳи огоҳии мардум мусоидат мекунанд.

Пошхӯрии оилаҳо, бахусус дар байни ҷавонон, солҳои охир ба мушкили ҷиддии иҷтимоӣ табдил ёфтааст. Пешвои миллат дар ин бора изҳори нигаронӣ карда, таъкид намуданд, ки “Афзоиш ёфтани ҷудошавии оилаҳои ҷавон солҳои охир боиси ташвиши ҷиддии аҳли ҷомеа гардидааст”.

Мувофиқи таҳлилҳои мутахассисон, сабабҳои асосии ин мушкил дар омода набудани ҷавонон ба ҳаёти оилавӣ, набудани малакаҳои идораи низоъҳо ва таъсири омилҳои иқтисодиву иҷтимоӣ, аз қабили муҳоҷирати меҳнатӣ ва фишорҳои молиявӣ, зоҳир мегарданд.

Илова бар ин, Пешвои миллат ба аҳаммияти таҳсил ва касбомӯзии духтарон таваҷҷуҳи хос зоҳир мекунанд. Сарвари давлат таъкид карданд, ки “ҳар як духтар бояд баробари писарон таҳсил намояд, дониш ва касбу ҳунар омӯзад ва соҳиби хушбахтии ояндаи хеш гардад”. Ин дастур ба он нигаронида шудааст, ки занони соҳибмаърифат ва мустақили иқтисодӣ метавонанд дар таҳкими оила нақши муҳим бозанд ва аз омилҳои беруна эмин бошанд.

Пешвои миллат таъкид кардаанд, ки масъулияти таҳкими оила ба зиммаи ҷомеа ва давлат вогузор аст. Дар ин росто, Ҳукумати кишвар барои дастгирии оилаҳо, бахусус оилаҳои камбизоат, чораҳои зиёде андешидааст. Барои пешгирии пошхӯрии оилаҳо зарур аст, ки омӯзиши арзишҳои миллӣ, тақвият дода шаванд. Дар ин замина, Пешвои миллат ба нашри китобҳои арзишманд, аз қабили “Шоҳнома”-и Фирдавсӣ ва “Тоҷикон”-и Бобоҷон Ғафуров ва ба ҳар як оила тӯҳфа кардани он дастур додаанд, ки ин асарҳо барои баланд бардоштани худшиносии миллӣ ва маърифати ҷавонон мусоидат мекунанд.

Маърифати оиладорӣ ва пешгирии пошхӯрии оилаҳо аз масъалаҳои муҳимест, ки дар сиёсати иҷтимоии Ҳукумати Тоҷикистон таҳти роҳбарии Пешвои миллат мавқеи марказӣ дорад. Таҳкими оила масъулияти шахсии ҳар як фард аст. Тавассути баланд бардоштани сатҳи маърифати оиладорӣ, таъмини баробарии гендерӣ, коҳиши фишорҳои иқтисодӣ ва эҳёи арзишҳои миллии оиладорӣ метавон ба суботи оилаҳо ва дар маҷмуъ, ба пешрафти ҷомеа ноил гардид.

Шарифҷон ОТАҶОНОВ,

омӯзгори калони кафедраи педагогика ва психологияи

Коллеҷи омӯзгории шаҳри Хуҷанд

Сада яке аз ҷашнҳои эронитабор ва мардуми форсизабон аст, ки дар оғози шомгоҳи 10-уми баҳманмоҳ (30-юми январ) баргузор мешавад. Аз давраҳои бостонӣ то имрӯз баргузории иду ҷашнҳо дар ҳаёти инсон нақши муассир дошта, ба ҷузъи муҳимми ҷаҳонбиниву ҷаҳоншиносии онон мубаддал гаштааст. Иду ҷашнҳо дар доираи ин ё он миллат арзи вуҷуд намудаву шакл гирифта, дар раванди таърих қисме дар миёни ҳамон миллат боқӣ мондаанд ва бархе ба муҳити халқҳои дигар низ роҳ ёфтаанд.

Ин ҷашн ёдгориест аз даврони ориёиҳо, ки дар сарчашмаҳои таърихию адабӣ пайдоиши онро ба паҳлавони асотирӣ – Ҳушанг нисбат медиҳанд. Аз он ҷумла, Абулқосим Фирдавсӣ дар “Шоҳнома” оид ба бунёд гузоштани ҷашни Сада чунин ҳикоят мекунад, ки боре шоҳ Ҳушанг бо наздиконаш ба шикор меравад ва дар кӯҳсор мори дарозу тирарангро мебинад.

Ҳушанг санги калонеро бардошта ба сӯйи мор ҳаво медиҳад, мор гурехта меравад, аммо ин санг ба санги дигар бар мехӯрду аз санг шарора меҷаҳад ва хасу хошоки хушк оташ мегиранд. Мардум то ин вақт тарзи афрӯхтани оташро намедонистанд ва Ҳушангу наздиконаш аз ошкор шудани рози оташафрӯзӣ шод шуда, онро неъмати худовандӣ мехонанд. Шоҳ Ҳушанг ба Худо шукр мекунад, ки ба мардум сирри афрӯхтани оташро ошкор намуд ва ӯ ба шаҳраш баргашта, ин рӯйдодро ҷашн мегирад.

Бино ба ақидаи олимону нависандагони мардумшинос таърихи пайдоиши ҷашни Сада, ки марбут ба Хуршед ва тимсоли он оташ мебошад, хеле қадимӣ буда, ба замони пеш аз ориёӣ ва ҳатто аз он ҳам дуртар мерасад.

Воқеан, баъди расидан ба истиқлолият ва озодӣ дар ҷумҳуриамон суннатҳо ва ҷашнҳои миллӣ эҳё гардиданд, ки онҳо садсолаҳо аз назари халқ дур буданд, таҷлилашон низ манъ гардидаву қисми дигарашон ба гӯшаи фаромӯшӣ рафта, танҳо дар хотираи таърихи халқамон боқӣ монда буданду халос. Бо шарофати Истиқлолият масъалаи ҳувияти миллӣ ва эҳё гардидани таърихи куҳан, аз гузашта ёд намудан ва зинда намудани чеҳраҳои таърихию фарҳангии гузаштаи халқи тоҷик, ба ҷойи аввал гузошта шуд.

Бо таълифи асари бисёрҷилдаи «Тоҷикон дар оинаи таърих», «Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ», «Забон – ҳастии миллат» Пешвои миллат исбот намуданд, ки халқи тоҷик таърихи ниҳоят куҳан дорад ва вазифаи ҳар фарди бедордил ин аст, ки таърихи гузашта ва фарҳанги пешиниёнро дуруст аз бар намояд ва ба он сидқан арҷ гузорад.

Ҷашни Сада яке аз ҷашнҳои қадимаи мардумони ориётабор ба шумор мерафт. Моҳияти ҷашни Садаро пирузии рушноӣ бар торикӣ, гармо бар сармо ва некӣ бар бадӣ ташкил дода, мардум онро бо афрӯхтани гулханҳои бузург таҷлил мекарданд. Ғояии асосии ҷашни Сада гиромидошти нуру рӯшноӣ ва гармӣ мебошад. Дар устураҳои бостонӣ омадааст, ки мардум бо афрӯхтани оташ фасли баҳор ва гармию равшаниро даъват мекарданд. Муроду максади мардум аз баргузории он оғоз намудани омодагиҳо ба корҳои кишоварзӣ ва боғдорӣ мебошад.

Сада ҷашни пиру ҷавон, зану мард ва дар маҷмуъ ҳамаи шаҳрвандон аст. Он ба ягон дину мазҳаб тааллуқ надошт ва надорад. Метавон гуфт, ки сада пас аз 40 шабонарӯзи омадани Шаби Ялдо ё худ пас аз гузаштани чиллаи калони зимистон фаро расида, ҳамчун гиромидошти ойини оташпарастӣ ва бузургдошти Меҳр истиқбол гирифта мешавад.

Иди Сада дар поёни чиллаи калон чун рамзи гузаштани сардиҳои зимистон расонандаи муждаи баҳор буд. Мардум ба хусус деҳқонон дар шаби Сада бори дигар бузургдошти Худои гармию фурӯғи миноӣ Митра (Меҳр)-ро ёдоварӣ намуда, ба поси он гулханҳои бузург меафрӯхтанд ва шодиву хушҳолӣ менамуданд. Сада моҳиятан пирӯзии рӯшноиро бар торикӣ ифода намуда, бо тантанаи оташафрӯзӣ омадани фасли баҳору муждаи пешакии Наврӯзро мерасонад.

Оид ба шарҳи истилоҳи “Сада” дар сарчашмаҳои таърихиву адабӣ андешаҳои гуногун зикр шудаанд. Аз он ҷумла, машҳуртарин тафсири мардумии он, ин аст, ки “сада” аз шумораи сад гирифта шудааст ва он иборат аз панҷоҳ шабу панҷоҳ рӯз будани замони расидани Наврӯзро ифода мекунад. Аммо ба ақидаи олимони устурашинос истилоҳи “Сада” аз калимаи “санд”-и авестоӣ ба маънои падид омадан, равшан шудан ва зоҳир шуданро дорад. Яъне падид омадани равшанӣ ва гармӣ.

Дар бораи пайдоиши ин ҷашн назарҳо гуногун мебошанд. Баъзе муҳаққиқон онро ҷашни замони ориёӣ мепиндоранд ва иддаи дигар онро пеш аз даврони ориёиҳо медонанд. Ба ҳамагон маълум аст, ки маҳз ба воситаи рӯшноии Хуршед тамоми мавҷудоти олам зинда аст ва ҳаракат мекунад. Дар он замонҳо бар зидди торикӣ Хуршед чун унсури тавоно муқаддас дониста мешуд. Ва ҳамзамон қавмҳои зиёди олам онро ситоиш ва парастиш менамуданд».

Ҷашни Сада аз замони ориёиҳо сар карда то даврони салтанати ғазнавиёну салҷуқиён ва дар баъзе минтақаҳо то замони истилои муғул маъмул буда, дар дарбор ва байни мардум дар қатори ҷашнҳои Наврӯзу Меҳргон бо шукӯҳу шаҳомат таҷлил мегардид. Баъд аз асрҳои 12-13 бо таъсири рӯҳониёни мутаассиб таҷлили расмии ҷашни Сада аз тарафи шоҳон қатъ шуда, он ба ҷашни мардумӣ табдил ёфт ва дар шакли сайрҳо то ба рӯзгори мо омада расидааст.

Бо ташаббуси Пешвои муаззами миллат, Асосгузори сулҳу вахдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Сада дар кишвари фарҳангпарвари мо расман рӯзи 30-юми январи ҳар сол ҷашн гирифта мешавад. Ҷумҳурии Тоҷикистон ягона кишварест, ки дар он ҷашнҳои Меҳргон ва Сада расман рӯзҳои муайяни таҷлил дорад.

Боиси сарфарозӣ аст, ки дар кишвари офтобрӯяи мо расму оинҳои неки ниёгон, ки барои рушди тамаддуни башарӣ хизмат намуданд, аз нав эҳё гардиданд ва аз тарафи аҳли ҷомеа ба хубӣ пазируфта шуданд. Дар байни онҳо ҷой ва мақоми ҷашнҳои миллию мардумӣ – Сада, Наврӯз, Тиргон ва Меҳргон хосса мебошад.

Бо пайдо шудани оташ ва муқаддас гардидани он мардуми пешин барои худ ҷашни Садаро интихоб карданд. Ин аз як тараф ифодагари рамзи ҳамешаги Хуршед ва муқаддас донистани оташ бошад, аз тарафи дигар ба зиндагии инсон ва робитаи ӯ бо табиат вобастагии ногусастанӣ дорад. Баъдҳо маҳз бо пайдо шудани «ҷашни оташ» ва ҳамчун рамзи Хуршед донистани он ҷашни Сада дар байни мардум густариш пайдо намуд.

Бо умри дубора ёфтани ҷашни Сада анъанаи тавсифу тасвири он дар назми муосири тоҷикӣ, хеле бузург аст. Ба таври мисол, Озар дар бораи ҷашни сада мегӯяд:

Чист, эй дӯст, Сада?

Сада оғози яке соли пур аз иқбол аст.

Сада мероси Ҷаму Афредун,

Сада, ин Нораку Роғун,

Сада, ин партави хуршедии истиқлол аст!

Аз ин рӯ, ҳадафи шоир аз як тараф тавсифи ҷашни хусравони ориёӣ ва моҳияти табиии он бошад, аз ҷониби дигар, тарғибу ташвиқи худшиносии миллӣ ва таърихиву фарҳангӣ буда, ба баланд бардоштани ҳувияти миллии тоҷикон таъсири мусбат мерасонад.

Ҳамчунин бо умеду орзуҳои нек ёдовар мешавем, ки минбаъд суннатҳои ин ҷашн ба ҳамагон омӯхта шуда, тамоми сокинони ҷумҳурӣ онро дар руҳияи баланди арҷгузорӣ ба мероси маънавии халқ таҷлил менамоянд. Ин ба он оварда мерасонад, ки ҳувияти миллиамон боз ҳам қавитар ва насли имрӯза аз анъанаҳои ниёгон бештар бархӯрдор гардад.

АЛИЗОДА Алишер Алиҷон,

директори Коллеҷи санъати шаҳри

Душанбе ба номи Аҳмад Бобоқулов

Имрӯз дар шаҳри Душанбе таҳти раёсати Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ иҷлосияи панҷуми Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати ҳафтум баргузор гардид.

Нахуст, аъзои Маҷлиси миллӣ қарорҳои дахлдорро оид ба тасдиқи тартиби кор, интихоби котибот ва рӯзномаи иҷлосия иборат аз 31 масъала қабул намуданд.

Зимни муҳокимаи масъалаҳои рӯзнома раисони кумитаҳои Маҷлиси миллӣ оид ба таъмини асосҳои конститутсионӣ, ҳуқуқу озодиҳои инсон, шаҳрванд ва қонуният, оид ба масъалаҳои аграрӣ, шуғли аҳолӣ ва экология, оид ба иқтисодиёт ва коммуникатсия ва оид ба ҳамоҳангсозии фаъолияти Маҷлиси миллӣ бо Маҷлиси намояндагон, ҳокимияти иҷроия, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, воситаҳои ахбори омма ва робитаҳои байнипарламентӣ хулосаҳои кумитаҳои соҳавиро нисбат ба қонунҳои баррасишаванда иброз доштанд.

Тибқи рӯзнома аъзои Маҷлиси миллӣ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи истифодаи маблағҳои фонди захиравии Бонки миллии Тоҷикистон», ки дар шакли мукаммал қабул гардидааст, инчунин, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Дар бораи ворид намудани тағйироту илова ба Кодекси иҷрои ҷазои ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси мурофиаи ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси оби Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси шаҳрсозии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси нақлиёти автомобилии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро баррасӣ ва ҷонибдорӣ намуданд.

Пас аз муҳокимаи ҳамаҷонибаи аъзои Маҷлиси миллӣ қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба ворид намудани тағйиру илова ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи истеҳсолоти иҷро», «Оид ба ворид намудани илова ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид», «Оид ба ворид намудани тағйирот ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо», «Оид ба ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи хоҷагии ёрирасони шахсӣ», «Оид ба ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи партовҳои истеҳсолӣ ва истеъмолӣ», «Оид ба ворид намудани тағйирот ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муомилот бо партовҳои радиоактивӣ», «Оид ба ворид намудани тағйироту илова ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҷамъоварии пораву партовҳои металлҳои сиёҳ ва ранга», «Оид ба ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи таъмини ченаки ягона», «Оид ба ворид намудани тағйир ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Бонки миллии Тоҷикистон», «Оид ба ворид намудани тағйирот ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муомилоти маводи таркандаи таъиноти гражданӣ», «Оид ба ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи хариди давлатӣ», «Оид ба ворид намудани тағйироту илова ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи металлҳои қиматбаҳо ва сангҳои қиматбаҳо» ва «Оид ба ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ҷонибдорӣ ёфтанд.

Дар асоси пешниҳодҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бо қарорҳои Маҷлиси миллӣ Кенҷазода Муҳаммадҷалолиддин Тош ва Ғуломзода Сафарбек Салом бо сабаби ба охир расидани муҳлати ваколат аз вазифаи судяи Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бозхонд карда шуданд.

Ҳамчунин, бо қарорҳои Маҷлиси миллӣ Кенҷазода Муҳаммадҷалолиддин Тош, Ғуломзода Сафарбек Салом, Сафарзода Маҳинабону Файзулло ва Раҳмонзода Икром Раҳмонқул судяҳои Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин, Нурализода Одил Бобохуҷа судяи Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб карда шуданд.

Дар идомаи иҷлосия ҳисоботи Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи ҳолати назорати риояи дақиқ ва иҷрои якхелаи қонунҳо дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 2025 шунида шуд.

Зимни муҳокимаи масъалаи мазкур Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба таҳкими қонуният ва тартиботи ҳуқуқӣ, пурзӯр кардани назорати риояи дақиқ ва иҷрои якхелаи қонунҳо, бахусус, дар самти истифодаи замин ва шаҳрсозӣ, Қувваҳои Мусаллаҳ ва сохторҳои ҳарбӣ, пешгирии муомилоти ғайриқонунии маводи нашъадор дастуру супоришҳои мушаххас доданд.

Муҳтарам Рустами Эмомалӣ аз аъзои Маҷлиси миллӣ ва намояндагони васоити ахбори омма ҷиҳати шарҳу тавзеҳ ва ба аҳолӣ фаҳмондани мазмуну моҳияти тағйиру иловаҳои ба Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон воридгардида дар самти пурзӯр намудани ҷавобгарӣ барои риоя накардани қоидаҳои ҳаракат дар роҳҳои автомобилгард даъват ба амал оварданд.

Ҳамчунин, Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Рустами Эмомалӣ ба аъзои Маҷлиси миллӣ, раисони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо вобаста ба вусъат бахшидани корҳои тозагию ободонӣ, истиқболи сазовори ҷашни Наврӯзи байналмилалӣ, омодагӣ ба мавсими киштукор ва даъвати баҳории ҷавонон ба хизмати ҳарбӣ супоришҳои дахлдор баён намуданд.

Бо ҳамин, иҷлосияи панҷуми Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати ҳафтум ба кори худ анҷом бахшид.

Ҳамдиёрони гиромӣ!

Ҳар яки Шуморо ба муносибати фаро расидани ҷашни куҳан ва пурғановати миллиамон - Сада самимона шодбош мегӯям. Сада аз ҷумлаи ҷашнҳои бостонист, ки реша дар умқи таърих дошта, бо дигар ойинҳои миллии мо, аз ҷумла Наврӯзи оламафрӯз, робитаи зич дорад. 

Сада мужда аз наздик шудани баҳор, анҷоми фасли сармо ва омодагии замин ба киштукори нав буда, кишоварзонро ба омодагии ҷиддӣ барои корҳои баҳорӣ ва истиқболи сазовори Наврӯзи байналмилалӣ ҳидоят мекунад.

Боиси ифтихори мо – тоҷикон аст, ки дар даврони соҳибистиқлолӣ ин ойини бостонӣ бо қарори ЮНЕСКО ба Феҳристи мероси фарҳанги ғайримоддии башарият шомил гардид ва ҷойгоҳи шоистаи худро дар тамаддуни ҷаҳонӣ пайдо кард.

Ниёгони мо аз замонҳои гузашта ин ойинро ҳамеша ҷашн гирифта, пас аз он ба сабзкорӣ, ниҳолшинонӣ ва ободонии замину боғҳо оғоз менамуданд. Идомаи ин суннати нек дар соли таҷлил аз 35-солагии Истиқлоли давлатӣ низ нишонаи фарҳанги баланди созандагии мардуми тоҷикро ифода менамояд.

Бо орзуи пешрафт, ободӣ ва шукуфоии бештари Тоҷикистони азиз, бори дигар ҳамаи шаҳрвандони кишвар, ҳамватанони бурунмарзӣ, бахусус, кишоварзони заҳматқаринро ба муносибати ҷашни Сада табрик гуфта, ба ҳар як хонадон саломатӣ, осудагӣ, баракат ва рӯзгори пурсаодат таманно менамоям.

Ҷашни Сада фархунда бод, ҳамватанони арҷманд!

ФАРМОНИ
ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

Дар бораи Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба
масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа
таъин намудани Сафарзода А.

Мутобиқи моддаи 69 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон фармон медиҳам :
Сафарзода Анвар Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа таъин карда шавад.

Президенти
Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон
ш. Душанбе
27 январи соли 2026
№1134

23-юми январ дар бинои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти раёсати Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат,  Раиси Ҳукумати кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон маҷлиси васеи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид.

Дар кори маҷлис роҳбарият ва аъзои Ҳукумати мамлакат, Дастгоҳи иҷроияи Президент ва воҳидҳои сохтории он, роҳбарони мақомоти марказии давлатӣ, идораҳои назди Президент ва Ҳукумат, корхонаю муассисаҳои ҷумҳуриявӣ, раисони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо, роҳбарони муассисаҳои таҳсилоти олӣ, марказҳои татбиқи лоиҳаҳои давлатии сармоягузорӣ, бонкҳои давлатӣ ва саҳҳомӣ, рӯзномаю маҷаллаҳои расмӣ ва дигар шахсони масъул иштирок карданд.

Дар маҷлиси васеи Ҳукумат натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии кишвар дар соли 2025 муфассал баррасӣ гардида, вазифаҳои асосӣ барои соли 2026 муайян карда шуданд.

Дар маҷлиси васеи Ҳукумат нахуст ҳисоботи Сарвазири кишвар Қоҳир Расулзода оид ба натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоӣ дар соли 2025 шунида шуд.

Тавре таъкид гардид, сарфи назар аз мушкилоти мураккаби ҷаҳони имрӯз ва таъсири манфии онҳо ба иқтисоди кишвар, соли 2025 барои мардуми Тоҷикистон соли бобарор ба ҳисоб рафта, дар ҳаёти сиёсӣ ва иҷтимоию иқтисодии мамлакат пешравиҳои назаррас ба амал омаданд.

Ба таъкиди Сарвазири кишвар дар давраи ҳисоботӣ ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ ба 176,9 миллиард сомонӣ баробар гардида, суръати афзоиши он 8,4 фоиз таъмин карда шуд.

Сатҳи таваррум 3,5 фоизро ташкил дод, ки нисбат ба соли 2024 0,1 банди фоизӣ кам мебошад.

Соли 2025 ба қисми даромади буҷети давлатӣ 60,3 миллиард сомонӣ маблағ ворид гардид, ки нисбат ба нақша 7 миллиард сомонӣ зиёд мебошад.

Дар соли ҳисоботӣ дар кишвар 400 корхонаи нави саноатӣ ба истифода дода шуда, суръати рушди истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ таъмин гардид.

Таъкид карда шуд, ки бо мақсади таъмини рушди устувори соҳаи энергетика ва ноил шудан ба ҳадафҳои гузошташуда соли 2025 13 лоиҳаи сармоягузории давлатии соҳа ба маблағи 14,9 млрд сомонӣ мавриди татбиқ қарор дода шуд.

Дар натиҷаи тадбирҳои андешидаи Ҳукумати кишвар дар соли ҳисоботӣ ҳаҷми истеҳсоли неруи барқ нисбат ба соли 2024 7 фоиз зиёд гардида, ба 24 млрд кВт. соат расонида шуд.

Соли ҳисоботӣ ҳаҷми умумии маҳсулоти кишоварзӣ 84,6 миллиард сомониро ташкил дода, афзоиши он нисбат ба соли 2024 9,5 фоиз таъмин гардид.

Бо мақсади дастгирии соҳибкорӣ ва беҳсозии фазои сармоягузорӣ тайи солҳои охир аз ҷониби Ҳукумати кишвар бо роҳи пешниҳод намудани имтиёзҳои андозию гумрукӣ дар самти рушди истеҳсолоти дохилӣ як қатор тадбирҳо андешида шуданд.

Дар соли 2025 ба кишвар ба маблағи 59,5 миллиард сомонӣ сармояи хориҷӣ ворид шудааст, ки нисбат ба соли 2024 35 фоиз зиёд мебошад.

Дар ин давра ҳаҷми умумии қарзҳои аз ҷониби низоми бонкии кишвар ба соҳаҳои иқтисоди миллӣ ва аҳолӣ додашуда зиёд гардида, 30 миллиард сомониро ташкил дод.

Дар давраи ҳисоботӣ ҳаҷми маблағгузорӣ ба сармояи асосӣ ба 28,7 миллиард сомонӣ баробар гардид, ки нисбат ба соли 2024 23 фоиз зиёд аст.

Татбиқи 14 лоиҳаи сармоягузорӣ ба маблағи умумии 11,7 миллиард сомонӣ дар соҳаи нақлиёт имкон дод, ки рушди соҳа таъмин гардад ва дар натиҷа соли сипаришуда тавассути ҳама гуна нақлиёт 155 миллион тонна бор ва 1,1 миллиард мусофир кашонида шуд, ки нисбат ба соли 2024 мутаносибан 15,2 ва 11 фоиз зиёд мебошад.

Соли 2025 ҳаҷми умумии гардиши савдо 77,3 миллиард сомониро ташкил дод, ки нисбат ба соли 2024 14 фоиз зиёд аст.

Ҳаҷми хизматрасонии пулакӣ дар ҳамаи соҳаҳои хизматрасонӣ соли 2025 ба 30,5 миллиард сомонӣ баробар гардид, ки нисбат ба соли 2024 13,2 фоиз зиёд мебошад.

Тадбирҳои андешидаи Ҳукумати кишвар имконият фароҳам оварданд, ки дар давраи ҳисоботӣ гардиши савдои хориҷӣ нисбат ба соли 2024 20,5 фоиз афзоиш ёбад.

Сарвазири мамлакат изҳор дошт, ки дар давраи ҳисоботӣ шумораи муассисаҳои томактабӣ дар кишвар ба 795 адад расида, дар муқоиса ба соли 2024 38 муассиса зиёд мебошад.

Вобаста ба фарогирии бештари кӯдакон ба таҳсилоти томактабӣ дар назди муассисаҳои таҳсилоти умумӣ 3 ҳазору 154 маркази инкишофи кӯдак бо фарогирии 182,7 ҳазор кӯдак таъсис дода шудааст.

Соли 2025 дар мамлакат 214 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ ва бинову синфхонаҳои иловагӣ барои 99 ҳазор хонанда сохта, ба истифода дода шуд.

Ҳоло дар кишвар 4 ҳазору 56 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ фаъолият дорад.

Бо мақсади рушди соҳаи тандурустӣ ва сари вақт бартараф намудани мушкилоти мавҷуда соли 2025 аз ҳисоби буҷети давлатӣ барои рушди соҳа 4,3 миллиард сомонӣ равона карда шуд, ки нисбат ба соли 2024 24,1 фоиз зиёд мебошад.

Дар ин давра 113 муассисаи соҳаи тандурустӣ сохта, ба истифода дода шуда, 301 муассиса таъмиру азнавсозӣ карда шуд.

Дар сиёсати давлатии Тоҷикистон танзими муносибатҳои меҳнатӣ, рушди бозори меҳнат ва бо шуғл таъмин намудани аҳолӣ мавқеи асосӣ дорад.

Дар соли ҳисоботӣ дар мамлакат аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо 280 ҳазор ҷойи кории нав таъсис дода шуд.

Дар идомаи маҷлиси Ҳукумат ҳисоботи вазири молия Файзиддин Қаҳҳорзода, раиси Кумитаи андоз Нусратулло Давлатзода ва сардори Хадамоти гумрук Хуршед Каримзода шунида шуд.

Иттилоъ дода шуд, ки дар натиҷаи рушди иқтисодиёт, ташкили ҷойҳои нави корӣ, беҳтар намудани маъмурикунонии андозу хизматрасонӣ ба андозсупорандагон, гузаронидани корҳои фаҳмондадиҳӣ доир ба муқаррароти қонунгузории андоз, тавассути воситаҳои электронии пардохт вусъат бахшидани ҳисоббаробаркуниҳои ғайринақдӣ густариши раванди рақамикунонӣ ва дигар тадбирҳои андешидашуда дар соли 2025 аз ҳисоби андозҳо ва пардохтҳои дохилӣ ба буҷети давлатӣ 26,5 миллиард сомонӣ ворид карда шуд, ки нисбат ба нишондиҳандаҳои пешбинишуда 3 миллиард 598 миллион сомонӣ зиёд мебошад.

Иҷрои нақшаи андозҳо ва пардохтҳо дар кишвар, аз ҷумла Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба андозаи 104,3 фоиз, вилояти Хатлон 103,1 фоиз, вилояти Суғд 107,1 фоиз, шаҳри Душанбе 119,8 фоиз ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, дар маҷмӯъ, 109,5 фоиз таъмин карда шуд.

Доир ба натиҷаҳои фаъолияти мақомоти гумруку андоз баъди шунидани ҳисоботи роҳбарияти онҳо Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати баланд бардоштани нишондиҳандаҳои иҷрои нақшаи пардохтҳои гумрукӣ, бартарафсозии қарзҳои андоз, пардохти нафақа ва суғуртаи иҷтимоӣ ва ба шакли электронӣ гузаронидани тамоми муносибатҳои молиявӣ дар ин соҳаҳо дастуру супоришҳои қатъӣ доданд.

Сипас Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳабибулло Воҳидзода доир ба фаъолияти мақомоти назорату санҷиш дар самти пешгирии ҷинояту ҷинояткорӣ, бартарафсозии қонуншиканиҳо дар соҳаҳои иқтисодиву иҷтимоӣ ва риояи ҳатмии қонунҳои амалкунандаи мамлакат ҳисобот доданд.

Дастур дода шуд, ки мақомоти прокуратура ҷиҳати пешгирӣ аз ҳолатҳои риоя накардани қонунгузории мамлакат оид ба истифодаи замин, танзими ҷашну маросим ва дигар соҳаҳо тадбирҳои саривақтӣ ва бетаъхир андешанд.

Доир ба раванди ҷалби сармоя ба иқтисоди миллӣ ва роҳҳои афзун намудани он ҳисоботи Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ Султон Раҳимзода шунида шуд.

Инчунин, дар маҷлиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон раиси Бонки миллии Тоҷикистон Фирдавс Толибзода ва раиси Бонки амонатгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон Амонатбонк Алиҷон Салимзода доир ба соҳаи бонкдорӣ ва сиёсати пулию қарзӣ ҳисобот доданд.

Ба роҳбарияти Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ, Бонки миллӣ ва дигар бонкҳои давлативу саҳҳомӣ дастур дода шуд, ки ҷиҳати ҷалби сармояи дохиливу хориҷӣ ба иқтисоди миллӣ, хусусан сармояи мустақим, устувор нигоҳ доштани қурби асъори миллӣ, афзун намудани ҳаҷми қарздиҳӣ, гузариш ба муомилоти ғайринақдӣ ва ба шакли пурраи электронӣ гузаронидани тамоми муносибатҳои молиявию бонкӣ чораҳои мушаххас андешанд.

Дар идомаи маҷлиси Ҳукумат Вазири саноат ва технологияҳои нав Шералӣ Кабир гузориш дод.

Таъкид гардид, ки эълон намудани солҳои 2022 – 2026 ҳамчун «Солҳои рушди саноат» барои амалишавии раванди саноатикунонии босуръати кишвар заминаи устувор гузошт.

Соли 2025 дар кишвар корхона ва коргоҳҳои нави саноатӣ бо таъсиси 17 ҳазор ҷойҳои нави корӣ мавриди истифода қарор дода шуда, нисбат ба соли қаблӣ ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ 22,1 фоиз афзоиш ёфт.

Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳбарияти Вазорати саноат ва технологияҳои навро ҷиҳати татбиқи амалии яке аз ҳадафҳои стратегӣ – саноатикунонии босуръати мамлакат тавассути ба истифода додани иқтидорҳои нави истеҳсолӣ, ба кор андохтани иқтидорҳои бозистода ва пешгирӣ кардани раванди аз фаъолият бозмондани корхонаҳои саноатӣ, афзоиш додани истеҳсоли молу маҳсулоти рақобатноки ивазкунандаи воридот ва ба содирот нигаронидашуда, зиёд намудани шумораи корхонаву коргоҳҳои хурди истеҳсолӣ дар шаҳру ноҳияҳо, бахусус, дар самти коркарди меваю сабзавот ва таъмини фаъолияти муназзами корхонаҳои саноатӣ ва бо дарназардошти талаботи бозор ба роҳ мондани истеҳсоли маҳсулоти соҳа вазифадор намуданд.

Дар маҷлис, ҳамчунин, ҳисоботи Вазири нақлиёт Азим Иброҳим шунида шуд, ки дар он натиҷаҳои фаъолияти соҳа дар соли 2025 ҷамъбаст гардида, самтҳои асосии рушди инфрасохтори нақлиётӣ ва беҳтар намудани сифати хизматрасониҳо барои давраи минбаъда муайян карда шуд.

Вазорати нақлиёт вазифадор карда шуд, ки иҷрои вазифаҳои афзалиятнок барои соли 2026, инчунин татбиқи саривақтӣ ва босифати лоиҳаҳои сармоягузориро, ки дар соҳа амалӣ мегарданд, таъмин намояд.

Ба Вазири энергетика ва захираҳои об Далер Ҷумъа ва роҳбарони ширкатҳои соҳа барои татбиқи саривақтиву босифати лоиҳаҳои кам кардани талафоти неруи барқ дар шаҳру ноҳияҳои кишвар, ҷорӣ намудани низоми биллингӣ ва баҳисобгирии пурраи истифодабарандагони неруи барқ, ҷамъоварии саривақтии маблағи он аз аҳолӣ ва ташкилоту корхонаҳо ва бунёди иқтидорҳои алтернативии истеҳсоли неруи барқ дастуру супоришҳои мушаххас дода шуд.

Вазири кишоварзӣ Қурбон Ҳакимзода ва Раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зист Баҳодур Шерализода оид ба истифодаи мақсадноки заминҳо, ба гардиши кишоварзӣ даровардани заминҳои нав, зиёд кардани истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ва содироти он ба хориҷи кишвар, рушди соҳаҳои чорводорӣ, зотпарварӣ, парандапарварӣ, моҳипарварӣ, растанипарварӣ, зироату сабзавоткорӣ, коркарди саривақтии замин, истифодаи тухмиҳои хушсифат ва нуриҳои минералӣ, инчунин пайомадҳои тағйирёбии иқлим, вазъи экологӣ ва дигар масъалаҳои марбут ба соҳа ҳисобот доданд.

Вазорати кишоварзӣ, Агентии содирот, Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезӣ, Агентии беҳдошти замин ва обёрӣ, Академияи илмҳои кишоварзӣ ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ вобаста ба истифодаи мақсадноки заминҳо, омодагии ҳамаҷониба ба мавсими кишти баҳорӣ, хусусан, дар самти истифодаи самараноки ҳар як ваҷаб замин, бо дарназардошти вазъи камборишу хушк омадани тирамоҳи гузашта яхобмонии саривақтӣ, омода намудани пойгоҳҳои обкашӣ, беҳтар намудани ҳолати мелиоративии заминҳо, риояи қоидаҳои агротехникӣ, баланд бардоштани ҳосилнокии зироатҳои кишоварзӣ ва гирифтани 3 – 4 ҳосил аз заминҳои корами обӣ, ниҳолшинонӣ, таъмини хоҷагиҳои кишоварзӣ бо тухмии баландсифати зироатҳои кишоварзӣ, аз ҷумла тухмии зироатҳои ғалладонагии репродуксияи баланд, инчунин, тухмиҳои ба иқлим мутобиқшуда ва парвариши навъҳои минтақабобгардидаи зироатҳои кишоварзӣ ва ҳамчунин афзун намудани содироти маҳсулоти кишоварзӣ вазифадор гардиданд.

Вазири маориф ва илм Раҳим Саидзода, Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ Ҷамолиддин Абдуллозода ва Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ Солеҳа Холмаҳмадзода ҷиҳати баланд бардоштани сифати таҳсилот, таҳия ва нашри китобҳои босифати дарсӣ ва маводи таълимӣ, бунёди мактабҳои наву замонавӣ, тарғибу ташвиқи тарзи ҳаёти солим, бунёду навсозии бунгоҳҳои тиббӣ ва марказҳои саломатӣ, ҳамчунин бо шуғл таъмин намудани мардум дар маҳалҳо ва рушди ҳунармандию косибӣ вазифадор карда шуданд.

Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ зимни ҳисоботи худ изҳор доштанд, ки соли 2025 аз тарафи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ҷиҳати амалӣ намудани ҳадафҳои стратегии кишвар ва дар ин замина баланд бардоштани некуаҳволии сокинони пойтахт, инчунин, ба марҳалаи нави рушд ворид намудани шаҳри Душанбе як қатор иқдомоти созанда татбиқ гардида, 46 ҳазор ҷойи нави корӣ таъсис дода шуд.

Ба таъкиди Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ, рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе бо нишондиҳандаҳои устувор таъмин шуда, суръати афзоиши маҷмӯи маҳсулоти минтақавӣ 8,3 фоизро ташкил дод ва буҷети шаҳр 22,2 фоиз барзиёд иҷро гардид.

Дар доираи ҳадафи стратегии саноатикунонии босуръати кишвар раванди бунёди корхонаҳои саноатӣ дар ин давра вусъати тоза касб намуда, 62 корхонаву коргоҳи нави истеҳсолӣ ба истифода дада шуд ва суръати рушди истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ 26 фоиз таъмин гардид.

Дар баробари ин, суръати рушди маблағгузорӣ ба сармояи асосӣ нисбат ба соли 2024 31 фоиз зиёд гардида, ба масоҳати 713 ҳазор метри мураббаъ хонаҳои истиқоматӣ ва дигар иншооти иҷтимоию хизматрасонӣ ба истифода супорида шуд.

Аз ҷумла дар соли 2025 дар шаҳри Душанбе 6 муассисаи таълимӣ барои 19 ҳазор хонанда ва 16 муассисаи томактабӣ барои 3640 тарбиягиранда сохта, ба истифода дода шуд.

Аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо дар шаҳр дар маҷмӯъ 60 километр роҳҳо ба маблағи 406 миллион сомонӣ азнавсозӣ ва асфалтпӯш гардид.

Раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Алишер Мирзонабот, Раиси вилояти Суғд Раҷаб Аҳмадзода ва Раиси вилояти Хатлон Давлаталӣ Саид доир ба натиҷаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо дар соли 2025 ҳисобот доданд.

Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба раисони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳои мамлакат ҷиҳати густариш бахшидани раванди омодагӣ ба ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатӣ, иҷрои вазифаҳои дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон гузошташуда, барномаву нақшаҳои қабулнамудаи Ҳукумати мамлакат, ҳалли саривақтии арзу шикоятҳои мардум, дастгирии соҳибкорӣ, тақвияти ҳамкорӣ бо бахши хусусӣ, таъмини рушди устувори иқтисодиву иҷтимоӣ, афзун намудани ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноативу кишоварзӣ, бештар намудани ҳаҷми содироти онҳо, тақвияти фаъолияти муассисаҳои маориф, тандурустӣ ва фарҳанг дастуру супоришҳои мушаххас доданд.

Дар охири кори маҷлиси васеи Ҳукумат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон доир ба натиҷаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоии кишвар дар соли 2025 ва вазифаҳо барои соли 2026 суханронӣ намуда, бо натиҷагирӣ аз фаъолияти тамоми соҳаҳои иқтисоди миллӣ ба аъзои Ҳукумат, Дастгоҳи иҷроияи Президент, роҳбарони вазорату идораҳо, вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо ва дигар мақомоти давлатӣ барои рафъи камбудиҳои мавҷуда, иҷрои дастуру супоришҳои Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, таҳияву татбиқи нақшаи чорабиниҳои таъминкунандаи пешрафту тараққиёти соҳаҳо ва минтақаҳои кишвар дастуру супоришҳои мушаххас доданд.

Ҳукумати мамлакат, вазорату идораҳо ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ вазифадор гардиданд, ки иҷрои саривақтӣ ва сифатноки дастуру супоришҳои дар Паёми Президенти мамлакат гузошташударо таъмин намоянд.

Хусусан, ба рушди ҳамаи соҳаҳои иқтисоди миллӣ ва ҳалли мушкилоту масъалаҳои ҷомеа аз ҳарвақта бештар таваҷҷуҳ зоҳир намуда, барои пешгирӣ кардани таъсири омилҳои берунӣ тадбирҳои мушаххас андешанд.

Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Ҳукумати кишвар, вазорату идораҳо ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатиро вазифадор карданд, ки бо мақсади ноил шудан ба ҳадафҳои стратегӣ ва дар сатҳи на кам аз 8 фоиз таъмин намудани рушди иқтисоди кишвар фаъолияти худро вусъат бахшанд.

Ба ин мақсад зарур дониста шуд, ки ҷиҳати дарёфт ва истифодаи самараноки манбаъҳои нави рушд, инчунин, муайян намудан ва ҷалби сарчашмаҳои иловагии даромади буҷети давлатӣ ва устувории молиявии кишвар чораҳои судманд андешида шаванд.

Ҳамчунин, дастур дода шуд, ки дар соли ҷорӣ ба масъалаҳои истифодаи самараноки иқтидорҳои мавҷуда, ташкили корхонаҳои истеҳсолӣ, таъсиси ҷойҳои кории нав, суръат бахшидан ба раванди рақамикунонии соҳаҳои иқтисоди миллӣ ва ташаккули «иқтисоди сабз» эътибори аввалиндараҷа дода шавад.

Дар робита ба ин, таъкид гардид, ки баланд бардоштани рақобатнокии маҳсулоти ватанӣ, тақвияти иқтидори содиротии мамлакат, рушди неруи инсонӣ ва беҳтар намудани сифати хизматрасониҳои иҷтимоӣ аз ҷумлаи масъалаҳои муҳимтарин дар ин самт ба шумор меравад.

Ҳукумати мамлакат вазифадор гардид, ки ҷиҳати таъмин намудани иҷрои супориши Паёми Роҳбари давлат оид ба баланд бардоштани маош, нафақа ва стипендияҳо дар соли равон ва дигар уҳдадориҳои иҷтимоии давлат дар назди мардуми Тоҷикистон чораҳои саривақтӣ андешад.

Дар баробари ин, зарур дониста шуд, ки ҷиҳати баланд бардоштани сатҳу сифати хизматрасониҳо ба аҳолӣ, таъмин намудани талаботи рӯзафзуни бозори истеъмолӣ ва дар сатҳи муътадил нигоҳ доштани таваррум мунтазам чораҷӯйӣ карда шавад.

Ба Вазорати молия ва Кумитаи андоз супориш дода шуд, ки дар ҳамкорӣ бо мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ҷиҳати таъмини иҷрои сифатнок ва пурраи қисми даромади буҷети давлатӣ дар соли 2026 чораҳои зарурӣ андешанд.

Дар баробари ин, сохтору мақомоти мазкур вазифадор шуданд, ки ҷиҳати кам намудани бақияпулиҳои андоз ва пешгирӣ кардани пайдоиши бақияпулиҳои нав чораҳои самаранок андешанд.

Дар робита ба камбудиҳо дар самти хароҷоти мақсадноку шаффофи маблағҳои буҷетӣ ва риояи қатъии интизоми молиявӣ вазорату идораҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, муассисаҳои буҷетӣ ва дигар ташкилотҳо вазифадор гардиданд, ки камбудиҳои дар ин самт ҷойдоштаро ҳарчи зудтар бартараф карда, истифодаи самараноки маблағҳои буҷетӣ ва шаффофияти хароҷоти онҳоро таъмин намоянд.

Аз ҷониби Роҳбари давлат супориш дода шуд, ки дар самти пешгирӣ кардани омилҳои коррупсионӣ дар ҳамаи сохтору мақомоти давлатӣ тадбирҳои иловагӣ ва муассир амалӣ карда шаванд.

Вазоратҳои молия, рушди иқтисод ва савдо, Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ, Бонки миллӣ ва дигар вазорату идораҳо вазифадор карда шуданд, ки иҷрои саривақтӣ ва босифати барномаҳои муштараки ислоҳотро дар ҳамкорӣ бо ниҳодҳои байналмилалии молиявӣ таъмин намоянд.

Дар ин самт зарур дониста шуд, ки ҷиҳати идома додан ва густариши ҷалби маблағҳои грантӣ ва қарзҳои имтиёзнок ба иқтисоди миллӣ, инчунин, дастгирии буҷети давлатӣ чораҳои мушаххас ва самарабахш андешида шаванд.

Илова ба супоришҳои додашуда, аз Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ, вазорату идораҳои соҳавӣ ва марказҳои татбиқи лоиҳаҳо талаб карда шуд, ки татбиқи саривақтии лоиҳаҳо ва истифодаи мақсадноки маблағҳоро таҳти назорати доимӣ қарор дода, ҷиҳати бартараф намудани камбудиҳои ҷойдошта чораҳои фаврӣ ва муассир андешанд.

Ҳамчунин, ба Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ, вазорату идораҳо ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ супориш дода шуд, ки ҷиҳати афзоиши назарраси ҳаҷми сармояи мустақим тадбирҳои иловагӣ андешанд.

Аз ҷумла намояндагиҳои дипломатӣ ва тиҷоратии Тоҷикистон дар хориҷи кишвар вазифадор карда шуданд, ки муаррифии мунтазами имкониятҳои сармоягузориро ҳамчун вазифаи аввалиндараҷа ба роҳ монда, фаъолияти худро дар самти ҷалби сармояи мустақим ба таври ҷиддӣ тақвият бахшанд.

Бонки миллӣ якҷо бо ташкилотҳои қарзии молиявӣ аз ҷониби Роҳбари давлат вазифадор карда шуданд, ки ҷараёни қарздиҳиро самаранок ба роҳ монда, ҳаҷми қарзҳоро ба соҳибкории истеҳсолӣ, хусусан, дар ноҳияҳои дурдасти кишвар бамаротиб афзоиш диҳад.

Ҳамчунин, Бонки миллӣ вазифадор гардид, ки якҷо бо вазорату идораҳо рушди низоми пардохт ва татбиқи пурраи низоми ғайринақдиро дар соҳаҳои савдо ва хизматрасонӣ таъмин намуда, аз 1-уми июли соли 2026 истифодаи ҳатмии рамзи ягона барои соҳибкорони инфиродиро ҷорӣ намояд.

Президенти мамлакат таъкид намуданд, ки татбиқи васеи технологияҳои рақамӣ ва гузариш ба низоми мукаммали пардохтҳои ғайринақдӣ дар фаъолияти мақомоти давлатӣ ва ҳамаи соҳаҳо зарурати бечунучарои замон мебошад.

Бинобар ин, барои ҳарчи зудтар татбиқ гардидани раванди рақамикунонӣ иҷрои пурра ва саривақтии супоришҳои додашуда дар ин самт аз ҷониби ҳамаи масъулин бояд сари вақт таъмин карда шавад.

Аз ҷумла, Хадамоти алоқа вазифадор карда шуд, ки дар ҳамкорӣ бо ширкатҳои мобилӣ чораҳои фаврӣ ва муассир андешида, суръат, сифати хизматрасонӣ ва дастрасии интернетро беҳтар намояд.

Агентии инноватсия ва технологияҳои рақамӣ вазифадор гардид, ки дар ҳамкорӣ бо вазорату идораҳои дахлдор рақамикунонии пурраи хизматрасониҳои давлатиро тавассути махзани ягона ба роҳ монад.

Ҳамчунин, ҷиҳати баланд бардоштани шаффофият низоми рақамии мониторинги хароҷоти буҷети давлатӣ марҳала ба марҳала ҷорӣ карда шавад.

Илова бар ин, аз ҷониби Президенти мамлакат ба Агентии инноватсия ва технологияҳои рақамӣ, Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ супориш дода шуд, ки низоми ягонаи рақамии мониторинги лоиҳаҳои давлатии сармоягузориро ҷорӣ карда, риояи интизоми молиявӣ ва баланд бардоштани масъулияти иҷрокунандагонро таъмин намоянд.

Зимни таҳлили вазъи соҳаи саноати кишвар Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намуданд, ки бо дарназардошти захираву имкониятҳои кишвар татбиқи чорабиниҳои вобаста ба саноатикунонии босуръат заминаи ташкили корхонаҳои истеҳсолӣ, афзоиши ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ, хусусан, маҳсулоти дорои арзиши баланди иловашуда, таъсиси ҷойҳои корӣ, зиёд намудани содирот ва дар маҷмуъ, рушди иқтисоди миллӣ маҳсуб меёбад.

Бинобар ин, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Вазорати саноат ва технологияҳои нав, вазорату идораҳо ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатиро вазифадор карданд, ки камбудиҳоро бартараф намуда, иҷрои супоришҳоро дар ин самт таъмин ва бо истифода аз ҳамаи захираву имкониятҳо рушди босуръати соҳаро роҳандозӣ намоянд.

Инчунин, якҷо бо вазорату идораҳо иқтидорҳои истеҳсолиро тақвият бахшида, афзоиши истеҳсоли маҳсулоти рақобатнок ва содироти онро таъмин намоянд ва дар ин замина то соли 2030 ҳиссаи соҳаи саноатро дар маҷмуи маҳсулоти дохилӣ ба 30 фоиз расонанд.

Дар баробари ин супориш дода шуд, ки ҷиҳати бартараф намудани мушкилоти корхонаҳои аз фаъолият бозмонда ва азнавтаҷҳизонии онҳо тавассути механизми шарикии давлат ва бахши хусусӣ, махсусан, бо ҷалби сармоягузорони ватанӣ чораҳои мушаххас андешида шаванд.

Ҳамчунин, ба мақсади ба роҳ мондани коркарди пурраи маъданҳо ва истеҳсоли маҳсулоти дорои арзиши баланди иловашуда, аз ҷумла металлҳои ранга ва нодир, ҳамкорӣ бо сармоягузорон густариш дода шавад.

Дар асоси таҳлили фаъолияти низоми энрегетикии кишвар аз ҷониби Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Вазорати энергетика ва захираҳои об, ҷамъиятҳои саҳҳомии «Барқи Тоҷик» ва «Шабакаҳои тақсимоти барқ» супориш дода шуд, ки барои татбиқи саривақтиву босифати лоиҳаҳои кам кардани талафоти неруи барқ дар шаҳру ноҳияҳои кишвар тадбирҳои иловагӣ андешанд.

Ҳамчунин, дастур дода шуд, ки дар ҳамкорӣ бо мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ҷорӣ намудани низоми биллингӣ, баҳисобгирии пурраи истифодабарандагон ва ҷамъоварии саривақтии маблағи неруи барқ аз аҳолӣ ва ташкилоту корхонаҳоро таъмин намоянд.

Роҳбари давлат ба масъулини соҳа супориш доданд, ки бо мақсади расидан ба ҳадафи стратегии истиқлоли энергетикӣ ва таъмини пурраи аҳолии кишвар бо неруи барқ амалисозии тадбирҳои вобаста ба рушди иқтидорҳои алтернативии истеҳсоли неруи барқро вусъат бахшанд.

Аз ҷумла, таъкид гардид, ки соли равон масъалаи сохта, ба истифода супоридани неругоҳҳои барқи офтобиро дар ноҳияҳои Ашт ва Ҷайҳун таъмин намоянд.

Ҷиҳати дар соли 2027 ба истифода супоридани агрегати сеюми неругоҳи барқи обии Роғун Роҳбари давлат ба масъулин супориш доданд, ки корҳои сохтмон ва таъмини иҷрои нақшаи тасдиқгардидаро бо риояи стандартҳои байналмилалӣ суръат бахшанд.

Барои зиёд намудани истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ва дар ин замина таъмин кардани амнияти озуқавории кишвар Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Вазорати кишоварзӣ, Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезӣ, Агентии беҳдошти замин ва обёрӣ, Кумитаи бехатарии озуқаворӣ, Академияи илмҳои кишоварзӣ, дигар вазорату идораҳои дахлдор ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатиро вазифадор карданд, ки ислоҳи камбудиҳои ҷойдоштаро дар соҳа таъмин карда, татбиқи самараноки технологияҳои каммасрафи обёрӣ, истифодаи оқилонаи ҳар як ваҷаб замин, роҳандозии кишти такрорӣ ва гирифтани се – чор ҳосилро роҳандозӣ намоянд.

Таъкид гардид, ки ҳамзамон бо ин, иҷрои дурнамои кишти зироатҳои асосӣ, хусусан, картошка, пахта ва шолиро таъмин намоянд.

Дар баробари ин, Президенти мамлакат ба масъулини соҳа супориш доданд, ки ҷиҳати омодагии ҳамаҷониба ба мавсими кишти баҳорӣ, беҳтар намудани ҳолати мелиоративии заминҳо, омодасозии пойгоҳҳои обкашӣ, истифодаи тухмиҳои хушсифати зироатҳои кишоварзӣ, риояи қоидаҳои агротехникӣ ва ниҳолшинонӣ, инчунин, рушди соҳаи чорводорӣ чораҳои саривақтӣ андешанд.

Ҳамчунин, дастур дода шуд, ки доир ба хавфҳои эҳтимолии хушксоливу тағйирёбии обу ҳаво ва пешгирӣ намудани пайомадҳои таъсири манфии он чораҳои судманд роҳандозӣ намоянд.

Роҳбари давлат бори дигар таъкид намуданд, ки масъалаи захираи дусолаи маводи хӯрока дар ҳар як оила нисбат ба ҳарвақта мубрам гардида истодааст.

Дар робита ба ин, зарур дониста шуд, ки роҳбарону мутахассисони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо доир ба масъалаи захираи зарурии маводи озуқа дар фаслҳои тобистону тирамоҳ бо мардуми кишвар корҳои фаҳмондадиҳиро васеъ роҳандозӣ намоянд.

Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва Хадамоти зиддиинҳисорӣ якҷо бо дигар сохтору мақомоти дахлдор вазифадор шуданд, ки дар самти таъмини фаровонии бозори истеъмолӣ, мониторинги болоравии беасоси нархҳо, пешгирӣ ва бартарафсозии рақобати носолим мунтазам чораҷӯйӣ намоянд.

Ба вазоратҳои саноат ва технологияҳои нав, кишоварзӣ, дигар вазорату идораҳо, роҳбарони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо супориш дода шуд, ки ҷиҳати рушди коркарди амиқи ашёи хом, коҳиши талафот ва такмили занҷираи «истеҳсол – коркард – нигоҳдорӣ – фурӯш» тадбирҳои зарурӣ андешанд.

Ҳамчунин, ба вазоратҳои кишоварзӣ, рушди иқтисод ва савдо, агентиҳои содирот, «Тоҷикстандарт» ва Кумитаи бехатарии озуқаворӣ супориш дода шуд, ки доир ба мутобиқсозии маҳсулоти кишоварзӣ ба стандартҳои байналмилалӣ, тавсеаи бозорҳои хориҷӣ ва ҳавасмандгардонии содироти маҳсулоти ватанӣ тадбирҳои судманд амалӣ намоянд.

Ҳангоми таҳлили вазъи соҳаҳои иҷтимоӣ ба вазоратҳои маориф ва илм, молия ва дигар вазорату идораҳои дахлдор супориш дода шуд, ки ҷиҳати ташкили низоми рақамии фарогир дар кишвар дар самти муассисаҳои таҳсилоти умумӣ ва таҷҳизонидани онҳо бо технологияҳои муосири рақамӣ, инчунин, ташкили курсҳои кӯтоҳмуддати педагогикаи рақамӣ чораҷӯйӣ намоянд.

Инчунин, Вазорати маориф ва илм, раисони вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо ва роҳбарони вазорату идораҳои марбута супориш гирифтанд, ки ҷиҳати то ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатӣ бартараф намудани камбудиҳои вобаста ба муассисаҳои таълимии садамавӣ ва таъмирталаби соҳа, инчунин, дар се баст фаъолият намудани баъзе аз муассисаҳо бо истифода аз тамоми имкониятҳо чораҳои мушаххас амалӣ намоянд.

Дар баробари ин, ба Вазорати маориф ва илм, Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, Агентии назорат дар соҳаи маориф ва илм ва вазорату идораҳои дахлдор супориш дода шуд, ки механизми арзёбии сифати таҳсилотро бо дарназардошти таҷрибаи пешқадам ҳарчи зудтар таҳия ва ба Ҳукумати мамлакат пешниҳод намоянд.

Ба Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ супориш дода шуд, ки дар ҳамкорӣ бо мақомоти марбута дар самти рақамикунонии соҳаи тандурустӣ, аз ҷумла бо дарназардошти таҷрибаи пешқадам, ҷиҳати роҳандозии варақаи электронии тиббӣ корҳоро ҷоннок намояд.

Вазорати фарҳанг, раисони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо, роҳбарони вазорату идораҳои дахлдор ва намояндагони ба шаҳру ноҳияҳо вобасташудаи мақомоти марказӣ вазифадор шуданд, ки ҷиҳати ҳалли масъалаҳои вобаста ба муассисаҳои таъмирталаб ва садамавии соҳа чораҳои мушаххас андешанд.

Ҳамчунин, вазоратҳои фарҳанг, корҳои хориҷӣ ва дигар вазорату идораҳои марбута вазифадор гардиданд, ки ҷиҳати муаррифии васеи фарҳангу таърихи миллати тоҷик ҳамкориро бо давлатҳо ва созмонҳои байналмилалӣ тақвият бахшанд.

Фурудгоҳҳои байналмилалии кишвар ва дигар гузаргоҳҳои сарҳадӣ супориш гирифтанд, ки низоми хизматрасонӣ ва иқтидори инфрасохтори худро бо дарназардошти афзоиши шумораи сайёҳон дар ояндаи дарозмуддат такмил ва густариш диҳанд.

Дар маҷлиси Ҳукумат Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид карданд, ки ҳадафи асосии эълон гардидани соли 2026 ҳамчун «Соли вусъат додани корҳои ободониву созандагӣ ва тақвияту таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ» анҷом додани корҳои ободониву созандагӣ дар тамоми қаламрави мамлакат ва ҳамзамон бо ин, боз ҳам боло бурдани сатҳи маърифатнокӣ, худшиносиву худогоҳии миллии аҳолӣ бар пояи таърихи бостонӣ ва фарҳанги пурғановати миллӣ маҳсуб меёбад.

Таъкид гардид, ки баланд бардоштани сатҳи донишу маърифат, тақвияти ҳисси худогоҳиву худшиносии ҳар як сокини кишвар вазифаи муҳимтарин ба ҳисоб рафта, татбиқи корҳои амалии назаррасро тақозо менамояд.

Бинобар ин, Кумитаи телевизион ва радио, Академияи миллии илмҳо, Вазорати маориф ва илм ва дигар вазорату идораҳо вазифадор гардиданд, ки бо ҷалби коршиносону мутахассисон ва олимон ҷиҳати муаррифии таъриху тамаддуни миллати тоҷик ва фарҳанги пурғановати он тадбирҳои амалӣ роҳандозӣ намоянд.

Ба ин мақсад зарур дониста шуд, ки дар самти таҳияи барномаҳои ҷолибу филмҳои мустанад бо забонҳои гуногун ва васеъ паҳн намудани онҳо байни ҷавонону наврасон ва ҷомеаи башарӣ чораҷӯйӣ карда шавад.

Дар баробари ин, ба Кумитаи дин, танзими анъана ва ҷашну маросим супориш дода шуд, ки дар ҳамкорӣ бо Донишкадаи исломӣ, падару модарон, аҳли зиё ва ходимони дин фаъолияти худро дар самти тарбияи динӣ, бахусус, вобаста ба таълимоти инсонпарваронаи дини ислом, риояи талаботи қонунҳои давлати дунявӣ ва ҳифзи арзишҳои созандаи дини ислом, инчунин, пешгирӣ кардани паҳншавии ифротгароӣ тақвият диҳанд.

Дар охири суханронии худ Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои дар сатҳи баланд ҷашн гирифтани 35-солагии истиқлоли давлатӣ ва иҷрои дастуру супоришҳои Роҳбари давлат, ки аз Паёми навбатӣ бармеоянд, ба вазорату идораҳо ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ супоришҳои мушаххас доданд.

Аз ҷумла ба намояндагони ба шаҳру ноҳияҳо вобасташудаи мақомоти марказӣ ва роҳбарони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо таъкид намуданд, ки ҷиҳати вусъат додани бунёду таҷдиди иншооти банақшагирифташуда ва сифати онҳо корҳои назоратиро пурзӯр намоянд.

Тавре таъкид гардид, мо бояд то ин санаи муқаддас корҳои созандагиро боз ҳам вусъат бахшида, чорабиниҳои ҷашниро бо сатҳу сифати баланд амалӣ созем.

Роҳбари давлат хотирнишон намуданд, ки дар шароити буҳрониву ноороми ҷаҳони имрӯза ҳифзи истиқлолу озодӣ, заҳмат ба хотири пешрафти давлат ва ободии Ватан вазифаи аввалиндараҷаву ҳаррӯзаи ҳар як шаҳрванди бонангу номуси мамлакат маҳсуб меёбад.

Бинобар ин, таъкид гардид, ки ҳар як шаҳрванд ва ҳар як оила бояд бо дарки масъулияти ватансозиву давлатсозӣ, пеш аз ҳама, хонаву кошона ва кӯчаву маҳалли зисти худро таъмиру тармим ва тозаву озода намояд.

Президенти мамлакат таъкид намуданд, ки аъзои Ҳукумат, роҳбарони дигар сохтору мақомоти давлатӣ, раисони вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо дар ин соли бисёр муҳим барои амалӣ намудани супоришҳои Паёми Роҳбари давлат ва қарорҳои Ҳукумати мамлакат, бартараф кардани камбудиву норасоиҳои дар маҷлиси имрӯза зикргардида, супоришу вазифаҳои гузошташуда ва риояи ҳатмии интизоми давлатӣ масъулияти шахсӣ доранд.

Бо мақсади баланд бардоштани сатҳи некуаҳволӣ ва таъмини ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, мутобиқи моддаҳои 143, 147 ва 149 Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаи 36 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи хизмати давлатӣ», моддаҳои 12 ва 51 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи нафақаҳои суғуртавӣ ва давлатӣ» ва моддаи 49 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи таъмини нафақаи хизматчиёни ҳарбӣ» фармон медиҳам:

1. Аз 1 сентябри соли 2026:

- ҳадди ақалли музди меҳнат барои тамоми соҳаҳои иқтисодиву иҷтимоии ҷумҳурӣ ба андозаи 1300 сомонӣ дар як моҳ муқаррар карда шавад;

- маоши вазифавии кормандони муассисаҳои томактабӣ ва таҳсилоти миёнаи умумии соҳаи маориф 25 дарсад зиёд карда шавад;

- маоши вазифавии кормандони муассисаҳои дигари соҳаи маориф, соҳаҳои илм, фарҳанг, варзиш, тандурустӣ, муассисаҳои соҳаи ҳифзи иҷтимоӣ, кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, хизматчиёни ҳарбӣ, мақомоти ҳокимият ва идоракунии давлатӣ ва муассисаҳои дигари буҷетӣ 20 дарсад зиёд карда шавад;

- андозаи маоши заминавӣ барои ҳисоб намудани маоши вазифавии кормандони соҳаи тандурустӣ 20 дарсад зиёд карда шуда, 893 сомонӣ муқаррар карда шавад;

- андозаи маоши заминавӣ ҳамчун асоси коэффитсиентҳои тарифӣ барои хизматчиёни давлатии мансабҳои маъмурии категорияҳои олӣ 1614 сомонӣ, якум, дуюм, сеюм, чоруми хизмати давлатии мақомоти идораи давлатӣ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот 1506 сомонӣ ва барои мансабҳои маъмурии категорияҳои панҷум, шашум, ҳафтуми хизмати давлатии мақомоти зикргардида 1668 сомонӣ муқаррар карда шавад;

- стипендияҳои амалкунандаи донишҷӯён ва намудҳои дигари стипендия, аз ҷумла стипендияҳои президентӣ (ба ғайр аз курсантҳои муассисаҳои олии ҳарбӣ ва Академияи Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон) ба андозаи 20 дарсад зиёд карда шаванд;

- маоши вазифавӣ (меъёрҳои тарифӣ)-и хизматчиёни ҳарбӣ, кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва кормандони дигари ин мақомот ба андозаи 20 дарсад зиёд карда шавад;

- маоши заминавӣ барои ҳисоб намудани коэффитсиентҳо барои рутбаҳои ҳарбии хизматчиёни ҳарбӣ ва махсуси кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ аз рутбаи қаторӣ то лейтенант 2002 сомонӣ ва аз рутбаи лейтенанти калон то генерали артиш 1800 сомонӣ муқаррар карда шавад;

- андозаи маоши заминавӣ ҳамчун асоси коэффитсиентҳои тарифӣ барои хизматчиёни давлатии мансабҳои маъмурии категорияҳои олӣ, якум, дуюм, сеюм, чоруми хизмати давлатии мақомоти идораи давлатӣ, ки дар сохторҳои ҳарбӣ ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ фаъолият менамоянд, 1800 сомонӣ ва барои мансабҳои маъмурии категорияҳои панҷум, шашум, ҳафтуми хизмати давлатии мақомоти зикргардида 2002 сомонӣ муқаррар карда шавад;

- нафақаҳои суғуртавӣ, меҳнатӣ ва иҷтимоӣ, инчунин иловапулӣ ба онҳо тибқи муқаррароти моддаи 51 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи нафақаҳои суғуртавӣ ва давлатӣ» ва андозаи нафақаи заминавӣ дар сатҳи таварруми соли 2025, вале на кам аз 15 фоиз аз андозаи муқарраршудаашон индексатсия (зиёд) карда шаванд.

2. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ:

- амалишавии фармони мазкурро дар соли 2026 аз ҳисоби маблағҳои дар буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои маблағгузории фонди музди меҳнат ва таъминоти нафақа пешбинишуда, маблағҳои бақияи озод, иҷрои барзиёди даромади буҷети ҷумҳуриявӣ, буҷетҳои маҳаллӣ ва буҷети суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа, аз ҳисоби сарфаи моддаҳои ҳимояшавандаи буҷет, азнавтақсимкунии моддаҳои дигари хароҷот, маблағҳои захиравии буҷети давлатӣ ва маблағҳои махсуси ташкилотҳои буҷетӣ таъмин намоянд;

- дар муҳлати як моҳ қарорҳои худро ба фармони мазкур мутобиқ намоянд;

- ҳисобкунии музди миёнаи меҳнат барои пардохти рухсатиҳои меҳнатӣ, кумакпулӣ дар вақти аз кор рафтан, кумакпулӣ барои корношоямии муваққатӣ ва ҳолатҳои дигари ба пардохти музди миёнаи меҳнат алоқаманд (ба ғайр аз нафақа)-ро мутобиқи Тартиби ҳисоб кардани музди миёнаи меҳнати корманд дар ҳамаи ҳолатҳо (пардохти кафолатнок ҳангоми иҷрои вазифаҳои давлатӣ ё ҷамъиятӣ, ҳангоми пардохти музди муҳлати рухсатӣ, ҳангоми пардохти музди меҳнати давраи гузаронидан ба кори дигар), ба ғайр аз музди миёнаи меҳнат ҳангоми таъин намудани нафақа, ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1 июни соли 2007, №313 тасдиқ шудааст, амалӣ намоянд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон

ш. Душанбе 14 январи соли 2026 №1132

ДУШАНБЕ, 14.01.2026 /АМИТ «Ховар»/. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон масъалаи баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии аҳолиро яке аз афзалиятҳои аввалиндараҷаи сиёсати иқтисодию иҷтимоии давлат муайян намудаанд.

Дар ин робита, моҳи декабри соли 2025 ҳангоми ироаи Паёми навбатии худ ҷиҳати идома додани ғамхории давлат ба мардуми кишвар, боз ҳам баланд бардоштани сатҳи некуаҳволии сокинон ва тақвият бахшидани ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ дастур доданд, ки аз 1 сентябри соли 2026 маоши вазифавии хизматчиёни ҳарбӣ, кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, мақомоти ҳокимият ва идоракунии давлатӣ, муассисаҳои соҳаҳои маориф, илм, фарҳанг, варзиш, тандурустӣ, ҳифзи иҷтимоӣ ва кормандони ташкилотҳои дигари буҷетӣ, инчунин стипендия ва нафақа зиёд карда шавад.

Дар ин раванд, фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз  14-уми январи соли 2026, №1132 «Дар бораи тадбирҳои тақвият бахшидани сатҳи ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, зиёд намудани маоши амалкунандаи вазифавии хизматчиёни давлатӣ, кормандони ташкилотҳои буҷетӣ, андозаи нафақа ва стипендия» ба тасвиб расид.

Бо таваҷҷуҳ ба маблағгузории соҳаи маориф ва дастгирии иҷтимоии кормандони ин соҳа, тибқи фармони мазкур маоши вазифавии кормандони муассисаҳои томактабӣ ва таҳсилоти миёнаи умумии соҳаи маориф 25 фоиз зиёд мегардад.

Маоши вазифавии кормандони дигар муассисаҳои соҳаи маориф, аз ҷумла муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ, миёна ва олии касбӣ, мактабҳои махсуси варзишӣ, донишкадаю марказҳои такмили ихтисос ва дигар муассисаҳои соҳаи маориф ва муассисаҳои илмӣ ба андозаи 20 фоиз зиёд карда мешавад.

Музди меҳнати кормандони соҳаи тандурустӣ, аз ҷумла аз рӯйи мансабҳои сартабиб, табиб, кормандони миёна ва кормандони хурди тиббии муассисаҳои кумаки аввалияи тиббию санитарӣ, беморхонаҳо, марказҳои саломатӣ ва дигар муассисаҳои соҳаи тандурустӣ 20 фоиз зиёд гардида, пардохти он аз рӯйи Дастурамал оид ба тартиби таъин ва пардохти музди меҳнати кормандони ташкилоту муассисаҳои тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад.

Маоши кормандоне, ки дар соҳаи таъминоти иҷтимоӣ фаъолият менамоянд, 20 фоиз зиёд мегардад, яъне маоши вазифавии кормандони тиббӣ, маъмурӣ ва хоҷагии хона-интернатҳо барои маъюбону пиронсолон, дигар муассисаҳои низоми иҷтимоӣ, аз ҷумла осоишгоҳҳо, литсей-интернатҳои касбии махсуси маъюбон, шуъбаҳои кумаки иҷтимоӣ дар хона ва дигар муассисаҳои соҳа ба ҳамин андоза зиёд карда мешавад.

Инчунин, музди меҳнати кормандони соҳаи фарҳанг, аз ҷумла китобхонаҳо, осорхонаҳо, театрҳои давлатӣ, матбуоти даврӣ, телевизиону радио ва дигар муассисаҳои соҳаи фарҳанг 20 фоиз зиёд карда шуда, тибқи тартиби муайяншуда пардохт мегардад.

Бо мақсади ҷалб намудани мутахассисони болаёқат ба хизмати давлатӣ андозаи маоши заминавӣ барои мансабҳои маъмурии хизмати давлатии мақомоти идораи давлатӣ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва мақомоти худидоракунии шаҳраку деҳот 20 фоиз зиёд мешавад.

Дар асоси фармони мазкур маоши вазифавии кормандони дигар муассисаву ташкилотҳо низ, ки аз ҳисоби буҷети давлатӣ маблағгузорӣ мешаванд, ба андозаи 20 фоиз зиёд мегардад.

Ҳамзамон бо ин, аз 1 сентябри соли 2026 нафақаҳои суғуртавӣ, меҳнатӣ ва иҷтимоӣ, инчунин иловапулӣ ба онҳо тибқи муқаррароти моддаи 51 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи нафақаҳои суғуртавӣ ва давлатӣ» ва андозаи нафақаи заминавӣ дар сатҳи таварруми соли 2025, вале на кам аз 15 фоиз аз андозаи муқарраршудаашон индексатсия (зиёд) карда мешавад.

Тибқи фармони мазкур аз 1 сентябри соли 2026 ҳадди ақалли музди меҳнат дар тамоми соҳаҳои иқтисодиёти кишвар ба андозаи 1300 сомонӣ дар як моҳ муқаррар карда мешавад, яъне музди меҳнати моҳонаи кормандон дар ҳамаи муассисаю ташкилотҳо ва корхонаҳо, сарфи назар аз шакли моликияташон, аз 1 сентябри соли 2026 набояд аз 1300 сомонӣ кам бошад.

Дар асоси фармони зикршуда стипендияҳои амалкунанда, аз ҷумла стипендияҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои хонандагону донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, барои донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ, аспирантони муассисаҳои таҳсилоти олии касбию илмӣ ва стипендияи давлатӣ барои донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ низ 20 фоиз зиёд карда мешавад.

Маблағгузории маоши зиёдшуда пурра аз ҳисоби маблағҳои буҷети давлатӣ таъмин карда мешавад.