2026-07-06 09:29:15
ҲУШЁРИЮ ЗИРАКИИ СИЁСӢ - СИПАРИ МУҚОВИМАТ БО ФИТНАҲОИ ХОИНОНИ МИЛЛАТ
«Мо борои дар руҳияи ватандӯстӣ ва ҳисси баланди ифтихори миллӣ тарбия намудани наврасону ҷавонон масъулем. Аз ин рӯ, моро зарур аст, ки пеш аз ҳама, ба рушди имкониятҳои инсонӣ таваҷҷуҳ намуда, наслеро тарбия намоем, ки дар ниҳоди он, пеш аз ҳама, манфиатҳои миллию давлатӣ дида шавад ва бо баъзе паёмадҳои манфии ҷаҳонишавӣ истодагарӣ намоянд».
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
Дар ҷаҳони муосир таҳдиду хатарҳои терроризм, экстремизм ва ифротгароӣ аз ҷумлаи масъалаҳои мубрами амнияти байналмилалӣ ба ҳисоб мераванд. Ин зуҳуроти номатлуб на танҳо ба амнияту суботи кишварҳои алоҳида, балки ба рушди устувор, зиндагии осоиштаи мардум ва арзишҳои инсондӯстона таъсири манфӣ мерасонанд. Имрӯз мубориза бо терроризм ва экстремизм танҳо вазифаи мақомоти ҳифзи ҳуқуқ нест, балки масъулияти ҳар як шаҳрванди соҳибватан, махсусан ҷавонон мебошад.
Таҷрибаи солҳои охир нишон медиҳад, ки гурӯҳҳои ифротгаро ва ташкилотҳои террористӣ бештар аз фазои маҷозӣ истифода намуда, бо паҳн намудани маводи таблиғотӣ, хабарҳои бардурӯғ, таҳрифи воқеият ва иғвоангезӣ кӯшиш мекунанд афкори ҷомеаро гумроҳ созанд. Ҳадафи асосии онҳо коста намудани эътимоди мардум ба давлат, барангехтани ихтилоф миёни шаҳрвандон ва халалдор сохтани суботу оромии ҷомеа мебошад.
Яке аз усулҳои асосии фаъолияти чунин афрод истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ ва сомонаҳои интернетӣ мебошад. Онҳо бо истифода аз эҳсосоти мардум, махсусан муҳоҷирони меҳнатӣ ва ҷавонони таҷрибаи кофии сиёсӣ надошта, кӯшиш менамоянд андешаҳои ифротиро паҳн намуда, бо роҳи фиреб ва таблиғоти ғаразнок онҳоро ба доми худ кашанд. Дар аксари ҳолатҳо барномаҳои онҳо бар пояи таҳрифи воқеият, туҳмат, буҳтон ва маълумоти беасос омода гардида, ҳадафашон танҳо ба вуҷуд овардани нобоварӣ нисбат ба давлат ва ҷомеа мебошад.
Миллати тоҷик таърихи талхи ҷанги шаҳрвандиро аз сар гузаронидааст. Он солҳои вазнин ба ҳамагон дарси бузурги таърихӣ гардиданд, ки оқибати ифротгароӣ, ҷудоиандозӣ ва душманӣ танҳо харобӣ, қурбониҳои зиёд ва ақибмонии давлатро ба бор меорад. Аз ин рӯ, ҳар як шаҳрванди соҳибватан вазифадор аст, ки барои ҳифзи сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва арзишҳои давлатӣ саҳми худро гузорад.
Тайи як соли охир чунин таъсиррасониҳо ба ғайр аз ташкилот ва ҳаракатҳои дигари террористию экстремистии сатҳи минтақавӣ аз ҷониби ташкилотҳои террористию экстремистии «Ҳизби наҳзати ислом», ҳаракати сиёсии «Гурӯҳи 24», «Паймони миллии Тоҷикистон», “Анҷумани муҳоҷирон”, барномаҳои интернетии “Ислоҳ-нет”, “Минбари муҳоҷир” дар шабакаи Ютуб ва даҳҳо саҳифаҳои шахсони бадхоҳу иғвоангез нисбат ба давлат бештар шуда истодаанд.
Чунончӣ саркардагон ва ҷонибдорони ташкилотҳои болозикр ҳамарӯза тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ ва барномаҳои интернетии YouTube, Facеbook ва ғайраҳо дар мавзӯъҳои гуногуни фаъолияти давлатӣ ва муносибатҳои иҷтимоии шаҳрвандон таблиғот бурда, бо ин роҳ мақсад доранд, ки алоқаҳои байни ҷомеа ва ҳокимияти давлатиро вайрон сохта, ба равандҳои иҷтимоию сиёсии мамлакат таъсиррасон бошанд.
Дар сомонаҳои интернетӣ хоини ватан Муҳаммадиқболи Садриддин бо даъвоҳои беасос, ҳарфҳои таҳқиромез, суханони ифротгароёна баромад карда, бо ин восита мехоҳад ҷавононро ба доми фиреби худ афтонда, гумроҳ кунад. Зеро ягона ҳадафи ин гуна зархаридони хориҷӣ танҳо ноором кардани вазъи орому осудаи кишвари соҳибистиқлоли мо аст. Аммо ҳаргиз ба ин мақсадҳои ғаразноки хеш намерасанд ва тирашон чун ҳамеша ба синаи худу хоҷагонашон мезанад, зеро имрӯз ҳар ҷавони худогоҳу меҳтандӯсти тоҷик сипари боэътимоди Ватан мебошад.
Муҳаммадиқболи Садриддин ва чанде дигар гумроҳон ҷинояткор ва бесаводу беҳувият ҳастанд, барои мардуми тоҷик коре накардаанду намекунанд, зеро онҳо ҷуз иғвову дасиса амали дигареро наметавонанд.
Имрӯз Ҷумҳурии Тоҷикистон бо шарофати сиёсати сулҳҷӯёна ва созандаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба марҳилаи нави рушду созандагӣ қадам гузоштааст. Дар тамоми минтақаҳои мамлакат корҳои ободонӣ, сохтмони роҳҳо, муассисаҳои таълимӣ, беморхонаҳо, марказҳои фарҳангӣ ва дигар иншооти муҳими иҷтимоӣ идома доранд. Ин пешрафтҳо маҳз дар фазои сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ амалӣ гардида истодаанд.
Аз ин рӯ, ҳар як шаҳрванди ватандӯст бояд дар баробари иттилооте, ки аз шабакаҳои иҷтимоӣ дастрас мекунад, ҳушёр бошад, ҳақиқатро аз дурӯғ фарқ намояд ва ба ҳар гуна овозаҳо ва таблиғоти иғвоангез бовар накунад. Баланд бардоштани маърифати сиёсӣ, ҳуқуқӣ ва иттилоотии ҷавонон яке аз роҳҳои муассири пешгирии шомилшавии онҳо ба гурӯҳҳои ифротгаро мебошад.
Мо бояд ҳамеша дар хотир дошта бошем, ки ҳифзи Истиқлоли давлатӣ, сулҳу оромӣ ва ваҳдати миллӣ рисолати муқаддаси ҳар як шаҳрванди Тоҷикистони соҳибистиқлол мебошад. Танҳо бо меҳнати софдилона, эҳтироми қонун, дӯст доштани Ватан ва ваҳдати миллӣ метавонем ояндаи дурахшони кишвари азизамонро таъмин намоем.
Таҷрибаи бисёр кишварҳои ҷаҳон нишон медиҳад, ки гурӯҳҳои ифротгаро ва тундгаро бештар аз воситаҳои иттилоотӣ барои ҷалби ҷавонон истифода мебаранд. Онҳо бо истифода аз шиору ваъдаҳои фиребанда, таҳрифи воқеият ва паҳн намудани иттилооти якҷониба кӯшиш менамоянд, ки тафаккури ҷавононро тағйир диҳанд.
Ҷавонони Тоҷикистон бояд дарк намоянд, ки ояндаи давлат маҳз аз дониш, ҷаҳонбинӣ, масъулиятшиносӣ ва ҳисси баланди ватандӯстии онҳо вобаста аст. Ҳар қадар ҷавонон ба илму дониш, касбомӯзӣ, технологияҳои муосир ва навоварӣ бештар рӯ оваранд, ҳамон андоза имконияти таъсирпазирии онҳо аз таблиғоти ифротӣ коҳиш меёбад.
Имрӯз вазифаи падару модар, омӯзгорон, зиёиён ва тамоми ниҳодҳои ҷомеа аз он иборат аст, ки дар байни наврасону ҷавонон ҳисси худшиносии миллӣ, эҳтиром ба арзишҳои давлатдорӣ, қонун ва фарҳанги миллӣ тақвият бахшида шавад. Маҳз муҳити солими оила, муассисаи таълимӣ ва ҷомеа метавонад ҷавононро аз ҳар гуна андешаҳои ифротӣ эмин нигоҳ дорад.
Ҳифзи сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва Истиқлоли давлатӣ рисолати муқаддаси ҳар як шаҳрванди Тоҷикистони азиз мебошад. Таърих собит намудааст, ки миллат танҳо дар фазои оромӣ метавонад рушд намояд, иқтисодиёти худро пеш барад, сатҳи зиндагии мардумро беҳтар созад ва обрӯи худро дар арсаи байналмилалӣ таҳким бахшад.
Ватандӯстӣ танҳо дар сухан нест, балки дар меҳнати ҳалол, эҳтироми қонун, масъулиятшиносӣ, эҳтиром ба арзишҳои миллӣ ва саҳм гузоштан дар пешрафти ҷомеа зоҳир мегардад. Ҳар шаҳрванде, ки барои ободии Ватан, рушди иқтисод, тарбияи насли наврас ва ҳифзи арзишҳои миллӣ кӯшиш мекунад, дар таҳкими давлатдории миллӣ нақши арзишманд мегузорад.
Воқеан, ҳам имрӯз вазифаи ҷонии ҳар як инсони соҳибфазлу инсондӯст аз он иборат аст, ки бар зидди зуҳуроти номатлуби террористию экстремистӣ фаъолонаю оштинопазирона мубориза барад. Дар ин самт бепарвоӣ, сустиродагӣ ва аз ҳама хавфноктар-бетараф нашудан ҳаргиз раво нест. Ҳақ ба ҷониби шоири тавонои оламиён Саъдии Шерозӣ аст, ки мегӯяд:
Сари чашма шояд гирифтан ба бел,
Чу пур шуд, нашояд гузаштан ба пил.
Оре, ҳар як зуҳуроти номатлуберо, ки дар ҷамъият сар мезанад, саривақт пешгирӣ намудан ва ба вусъатёбии он роҳ надодан бояд аз вазифаҳои фаврии аҳли фаъоли ҷамъият ва ҳар як шахси соҳибфарҳангу ватандӯст бошад.
Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикитон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо таъкид менамояд, ки «Зиракию сиёсиро аз даст надиҳед». Воқеан ҳам зиракии сиёсӣ ин шинохти воқеияти зиндагӣ, воқеияти таърихӣ ва ватандорӣ буда, бозгӯи фарҳанги баланди сиёсӣ ва маърифати волои ватандӯстии ҳар як шасх буда, гувоҳи он аст, ки чунин афрод барои ободоӣ, озодӣ, сулҳу субот, таҳкими аркони давлатдорӣ, муаррифии давлат, ҳифзи он аз унсурҳои бегона ва пешрафту инкишоф ҳамчун шахси солимфикр хидмат менамоянд.
Мо - ҷавонон ва мардуми шарифи Тоҷикистон зиракии сиёсиро аз даст надода, баҳри ҳифзи сулҳу суботи ҷомеа, оромиву осудагии кишвар корҳои мушаххасро ба амал барорем. Имрӯз мо - аҳли ҷомеаро зарур аст, бори дигар ба кори таълиму тарбия, пурсамар гузаштани вақти бачагон, ҷалби онон ба маҳфилҳои ҳунаромӯзӣ ҷиддӣ назар кунем. Дар чунин вазъият ҳар як фарди соҳибмаърифат ва хосатан падару модарро масъулияти азим мебояд, зеро аҳаммияти ҷиддӣ зоҳир намудан дар тарбияи насли наврас ва ҷавонон яке аз омилҳои мубориза бар зидди падидаи нанговари ҷомеаи имрӯз - терроризм ва ифротгароӣ маҳсуб меёбад. Ҳар кадоми мо бояд ба тақдири Ватанамон бепарво набошем, бояд Ватанамонро бо қалбамон дӯст дорем.
Тоҳир ОДИЛОВ, вакили Маҷлиси вакилони халқи ноҳияи Рӯдакӣ, муовини директор оид ба илм ва робитаҳои хориҷии Коллеҷи техникию омӯзгории ноҳияи Рӯдакӣ
2026-07-03 13:53:40
МУЛОҚОТ БО ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ИСЛОМИИ ЭРОН МАСЪУДИ ПИЗИШКИЁН
3 июл дар шаҳри Теҳрон Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Ҷумҳурии Исломии Эрон Масъуди Пизишкиён мулоқот намуданд.
Дар оғози суҳбат Роҳбари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
бори дигар ба роҳбарият ва мардуми дӯсти Эрон дар робита ба шаҳодати собиқ
Раҳбари олии кишвар Оятуллоҳ Сайид Алии Хоманаӣ изҳори таслият карданд.
Зимни суҳбат аз раванди рушди ҳамкории гуногунҷанбаи
Тоҷикистону Эрон изҳори қаноатмандӣ карда шуд.
Фаъолияти босамари Комиссияи муштараки байниҳукуматӣ ҳамчун
василаи муҳими робитаҳои иқтисодиву тиҷорӣ таъкид гардид.
Гуфта шуд, ки ҳаҷми табодули молу коло миёни ду кишвар дар
панҷ соли ахир ҳашт баробар афзуда, дар соли 2025 қариб ба панҷсад миллион
доллар наздик шуд. Зимнан изҳори бовар карда шуд, ки барои расонидани ин
нишондод ба як миллиард доллар дар ояндаи наздик тамоми имкониятҳои зарурӣ
мавҷуданд.
Татбиқи лоиҳаҳои муштарак дар соҳаҳои саноат, энергетика,
маъдан, кишоварзӣ, роҳсозӣ, ҳамлу нақл, сайёҳӣ ва тандурустӣ муҳим шумурда шуд.
Зимни баррасии масоили амниятӣ изҳори умед карда шуд, ки
раванди сулҳу созиш ва афзалият додан ба роҳҳои сиёсию дипломатии ҳалли низоъҳо
дар минтақа устувор хоҳад монд.
Дар фароварди мулоқот бори дигар алоқамандии ҳарду ҷониб ба
тавсеаи беш аз пеши робитаҳои гуногунҷанба миёни ду кишвари дӯсту бародар
таъкид гардид.
2026-07-03 11:14:20
РУШДИ ФАРҲАНГИ МИЛЛӢ ДАР ЗАМОНИ ИСТИҚЛОЛ
35 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон давраи эҳёи воқеӣ ва рушди бесобиқаи фарҳанги миллӣ ба шумор меравад. Агар ба таърихи навини кишвар назар афканем, ба хубӣ мушоҳида мегардад, ки фарҳанг дар тамоми ин солҳо ҳамчун яке аз рукнҳои муҳими давлатдорӣ ва омили асосии таҳкими худшиносии миллӣ мавқеи марказӣ касб намудааст. Маҳз тавассути сиёсати фарҳангпарварона арзишҳои миллӣ ҳифз гардида, мероси гаронбаҳои ниёгон эҳё ва барои наслҳои оянда ҳифз шудааст.
Истиқлол барои миллати тоҷик имконияти бузурге фароҳам овард, то мардум ба таъриху фарҳанги худ бо нигоҳи тоза рӯ оваранд. Дар солҳои аввали соҳибистиқлолӣ кишвар ба мушкилоти зиёд, аз ҷумла ҷанги шаҳрвандӣ ва буҳрони иқтисодӣ рӯ ба рӯ гардид. Дар чунин шароити мураккаб нигоҳ доштани ҳувияти миллӣ ва арзишҳои фарҳангӣ аҳаммияти хос пайдо кард. Баъди барқарор гардидани сулҳу субот марҳилаи нави рушди фарҳанг оғоз ёфт ва соҳа тадриҷан ба яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ табдил ёфт.
Дар ин давра садҳо ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ таъмиру барқарор карда шуданд. Қалъаҳои қадимӣ, осорхонаҳо, китобхонаҳо, театрҳо ва муассисаҳои фарҳангӣ симои нав гирифтанд. Ба масъалаи ҳифзи мероси таърихӣ таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир гардид. Ин иқдомҳо имкон фароҳам оварданд, ки таърихи куҳанбунёди тоҷикон ба таври шоиста муаррифӣ гардад ва наслҳои ҷавон бо сарчашмаҳои фарҳанги миллӣ бештар ошно шаванд.
Дар даврони истиқлол таҷлили санаҳои муҳими таърихиву фарҳангӣ ба анъанаи муҳим табдил ёфт. Ҷашнҳои бузурги миллӣ ва байналмилалӣ ба эҳёи хотираи таърихӣ ва таҳкими худшиносии мардум мусоидат намуданд. Таҷлили 1100-солагии Давлати Сомониён, 2700-солагии шаҳри Кӯлоб, 2500-солагии Истаравшан, 3000-солагии Ҳисор, 5500-солагии Саразм ва дигар санаҳои таърихӣ аҳаммияти бузурги фарҳангӣ доштанд. Ин чорабиниҳо ҷаҳонро бори дигар бо тамаддуни бостонии тоҷикон ошно сохтанд ва мақоми Тоҷикистонро дар арсаи байналмилалӣ баланд бардоштанд.
Дар солҳои истиқлол санъати тасвирӣ низ марҳилаи нави рушдро оғоз намуд. Рассомони тоҷик дар мавзӯъҳои таърихӣ, ватандӯстӣ, истиқлол, ваҳдат ва арзишҳои миллӣ асарҳои арзишманд офариданд. Галереяҳо ва намоишгоҳҳои сершумор ташкил гардида, барои муаррифии эҷодиёти рассомон шароити мусоид фароҳам омад. Имрӯз санъати тасвирии Тоҷикистон ҳамчун оинаи зиндагии ҷомеа ва таҷассумгари арзишҳои миллӣ мавқеи хоси худро дорад.
Яке аз дастовардҳои муҳим дар солҳои истиқлол эҳёи ҷашнҳои миллӣ мебошад. Наврӯз, Сада, Меҳргон ва Тиргон ҳамчун ҷузъи муҳими фарҳанги миллӣ дубора мақоми шоиста пайдо карданд. Ин ҷашнҳо на танҳо дар дохили кишвар, балки дар сатҳи байналмилалӣ низ эътироф гардиданд. Махсусан ҷаҳонӣ гардидани Наврӯз муваффақияти бузурги фарҳангии Тоҷикистон ва дигар кишварҳои ҳавзаи тамаддуни Наврӯз ба ҳисоб меравад.
Дар баробари ин, рушди китобдорӣ, фаъолияти осорхонаҳо, марказҳои фарҳангӣ ва муассисаҳои таълимии соҳа барои баланд бардоштани сатҳи маънавии ҷомеа мусоидат намуд. Бунёди Китобхонаи миллӣ, Осорхонаи миллӣ ва даҳҳо иншооти фарҳангии дигар барои рушди фарҳанг заминаи устувор фароҳам овард.
Дар замони истиқлол фарҳанг ба василаи муҳимми муаррифии Тоҷикистон дар ҷаҳон табдил ёфт. Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар кишварҳои гуногун, намоишҳои байналмилалӣ, фестивалҳо ва форумҳои фарҳангӣ имконият доданд, ки дастовардҳои фарҳангии миллати тоҷик ба ҷомеаи ҷаҳонӣ муаррифӣ гарданд. Ин раванд дар таҳкими робитаҳои фарҳангӣ ва густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ нақши назаррас бозид.
Имрӯз, дар остонаи ҷашни 35-солагии Истиқлоли давлатӣ, метавон бо итминон гуфт, ки фарҳанги миллӣ ба яке аз соҳаҳои пешрафтаи ҷомеа табдил ёфтааст. Дар ин давра арзишҳои миллӣ эҳё гардиданд, мероси таърихиву фарҳангӣ ҳифз шуд, шароити мусоид барои рушди эҷодкорон фароҳам омад ва фарҳанг ба омили муҳими таҳкими ваҳдат, худшиносӣ ва давлатдории миллӣ мубаддал гардид.
Таҷрибаи 35 соли истиқлол нишон медиҳад, ки рушди устувори ҳар давлат пеш аз ҳама ба фарҳанги он вобаста аст. Миллате, ки фарҳанги худро ҳифз мекунад, ҳувияти худро нигоҳ медорад ва метавонад дар байни халқҳои ҷаҳон мақоми шоистаро соҳиб шавад. Аз ин рӯ, дастовардҳои фарҳангии даврони истиқлол на танҳо натиҷаи сиёсати фарҳангпарваронаи давлат, балки самараи талошҳои тамоми ҷомеа ба хотири ҳифз ва рушди арзишҳои миллӣ мебошанд. Маҳз ҳамин арзишҳо Тоҷикистонро ба сӯи ояндаи боз ҳам дурахшон раҳнамун месозанд ва фарҳанги миллӣ ҳамчун чароғи роҳнамои миллат дар роҳи пешрафту ободонӣ хизмат хоҳад кард.
Оразбону АБДУЛВАДУДОВА,
муовини директор оид ба тарбияи
Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов
2026-07-03 11:00:12
ДАҲСОЛАИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ТАҲКИМИ СУЛҲ - ТАШАББУСЕ БАРОИ ОЯНДАИ АМНУ ОСУДАИ БАШАРИЯТ
Дар шароите, ки ҷаҳон бо таҳдидҳои бесобиқа рӯ ба рӯ гардидааст, масъалаи ҳифзи сулҳ ба яке аз муҳимтарин вазифаҳои ҷомеаи байналмилалӣ табдил ёфтааст. Низоъҳои мусаллаҳона, терроризм, ифротгароӣ, тағйирёбии иқлим, буҳронҳои иқтисодӣ, муҳоҷирати иҷборӣ ва афзоиши нобаробарӣ нишон медиҳанд, ки сулҳ дигар танҳо маънои набудани ҷангро надорад. Имрӯз сулҳ ба низоми мукаммали ҳамзистии осоишта, эҳтироми ҳуқуқи инсон, рушди устувор ва ҳамкории созандаи давлатҳо пайванд ёфтааст.
Дар чунин вазъ қабули қатъномаи Созмони Милали Муттаҳид оид ба эълон гардидани Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда (2027–2036) аҳаммияти бузурги сиёсӣ ва таърихӣ дорад. Ин иқдоми ҷаҳонӣ дар арафаи таҷлили Рӯзи Ваҳдати миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид, ки рамзи эътирофи таҷрибаи сулҳофарини кишвари мо ва саҳми он дар таҳкими амнияту суботи байналмилалӣ мебошад. Ин ташаббус аз он шаҳодат медиҳад, ки ҷомеаи ҷаҳонӣ имрӯз беш аз ҳар вақти дигар ба фарҳанги сулҳ, дипломатияи пешгирикунанда ва ҳамкории байналмилалӣ ниёз дорад. Даҳсолаи мазкур заминаи мусоид барои муттаҳид сохтани иқдомҳои давлатҳо, созмонҳои байналмилалӣ, муассисаҳои илмӣ, сохторҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ҷавонон дар роҳи таҳкими сулҳу амният фароҳам меорад.
Ҳар як дастоварди инсоният дар муҳити ором ба вуҷуд омадааст. Пешрафти илм, рушди иқтисодиёт, густариши фарҳанг, рушди маориф ва тандурустӣ ҳамагӣ дар шароити сулҳу субот имконпазир мебошанд. Дар кишварҳое, ки ҷанг идома дорад, на танҳо иқтисодиёт зарар мебинад, балки сармояи инсонӣ низ аз байн меравад. Мактабҳо вайрон мешаванд, муассисаҳои тиббӣ фаъолияти худро маҳдуд месозанд, миллионҳо нафар хонаҳои худро тарк мекунанд ва наслҳои оянда аз имкониятҳои таҳсилу рушд маҳрум мегарданд. Аз ҳамин ҷиҳат, таҳкими сулҳ бояд ҳамчун сармоягузорӣ ба ояндаи инсоният арзёбӣ шавад. Ҳар маблағе, ки барои пешгирии низоъҳо, таҳкими ҳамдигарфаҳмӣ ва рушди ҳамкорӣ масраф мегардад, дар асл сармоягузорӣ барои таъмини зиндагии осоиштаи мардум мебошад.
Тоҷикистон аз ҷумлаи давлатҳое мебошад, ки арзиши сулҳро бо таҷрибаи воқеии таърихӣ дарк кардааст. Солҳои аввали истиқлолият барои кишвар давраи ниҳоят душвор буд. Ҷанги шаҳрвандӣ ҳазорҳо қурбонӣ ба бор оварда, ба иқтисодиёт, иҷтимоиёт ва фарҳанги миллӣ хисороти бузург расонд. Бо талошҳои роҳбарияти давлат ва иродаи сиёсии мардуми Тоҷикистон сулҳу оштӣ барқарор гардид.
Имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ оғози марҳилаи нави давлатсозӣ гардид. Маҳз ҳамин таҷрибаи нодир имрӯз Тоҷикистонро ба яке аз ҷонибдорони фаъоли таҳкими сулҳ дар арсаи байналмилалӣ табдил додааст. Солҳои баъдӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон пайваста аз минбарҳои баландтарин масъалаҳои вобаста ба сулҳу амният, истифодаи дипломатияи пешгирикунанда, мубориза бо терроризм, ифротгароӣ, гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир ва таҳкими ҳамкориҳои минтақавиро матраҳ намуд.
Қабули қатъномаи Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ идомаи мантиқии сиёсати хориҷии сулҳпарваронаи Тоҷикистон мебошад. Дар тӯли солҳои истиқлол кишвари мо бо пешниҳоди як қатор ташаббусҳои байналмилалӣ эътибори баланд пайдо кардааст. Дар баробари ташаббусҳои вобаста ба масъалаҳои об ва ҳифзи пиряхҳо, Тоҷикистон пайваста аҳаммияти сулҳу амниятро ҳамчун шарти асосии рушди устувор таъкид менамояд. Пешниҳоди нави байналмилалӣ низ ба ҳамин ҳадаф нигаронида шудааст.
Қабули қатъномаи мазкур аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ нишон медиҳад, ки ҷаҳон ба таҷрибаи Тоҷикистон эътимод дорад ва онро намунаи муваффақи барқарорсозии сулҳу ризоият арзёбӣ мекунад. Мақсади асосии даҳсола таҳкими фарҳанги сулҳ дар тамоми сатҳҳои ҷомеа мебошад. Барои расидан ба ин ҳадаф чанд самти муҳим пешбинӣ мегардад. Аввалан, густариши дипломатияи пешгирикунанда. Пешгирии низоъҳо нисбат ба бартараф намудани паёмадҳои онҳо хеле самаранок ва камхарҷ мебошад. Дуюм, таҳкими ҳамкории байналмилалӣ дар мубориза бо таҳдидҳои муосир. Терроризм, экстремизм, ҷинояткории фаромиллӣ ва ҳамлаҳои киберӣ сарҳад намешиносанд ва мубориза бар зидди онҳо ҳамкории дастаҷамъиро талаб мекунад. Сеюм, тарбияи насли сулҳхоҳ. Ҷавонон бояд бо арзишҳои таҳаммулпазирӣ, эҳтироми гуногунандешӣ ва фарҳанги муколама ба воя расанд. Чорум, баланд бардоштани нақши занон дар раванди сулҳофаринӣ. Таҷрибаи ҷаҳонӣ нишон медиҳад, ки иштироки фаъоли занон дар гуфтушунидҳои сулҳ ба пойдории бештар мусоидат мекунад. Панҷум, густариши ҳамкории фарҳангӣ ва гуманитарӣ байни давлатҳо ҳамчун воситаи таҳкими эътимоди мутақобила.
Ҷавонон нерӯи асосии ҷомеа мебошанд. Ояндаи ҳар давлат аз ҷаҳонбинӣ, маърифат ва масъулиятшиносии онҳо вобаста аст. Аз ҳамин хотир, яке аз самтҳои муҳими даҳсолаи байналмилалӣ ба баланд бардоштани маърифати сулҳпарваронаи ҷавонон равона гардидааст. Муассисаҳои таълимӣ, марказҳои илмӣ, созмонҳои ҷавонон ва воситаҳои ахбори омма метавонанд дар ташаккули фарҳанги сулҳ саҳми арзанда гузоранд. Барномаҳои омӯзишӣ, конфронсҳои илмӣ, форумҳои байналмилалӣ ва мубодилаи таҷриба миёни ҷавонони кишварҳои гуногун метавонанд фазои эътимод ва ҳамдигарфаҳмиро тақвият бахшанд.
Фарҳанг ҳамеша воситаи пуриқтидори наздиксозии халқҳо будааст. Осори адабӣ, мусиқӣ, театр, кино, санъати тасвирӣ ва дигар намудҳои эҷод метавонанд арзишҳои сулҳро муассир тарғиб намоянд. Тоҷикистон дорои мероси ғании фарҳангӣ мебошад, ки дар он ғояҳои инсондӯстӣ, адолат, таҳаммулпазирӣ ва дӯстӣ ҷойгоҳи махсус доранд. Мероси Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Саъдӣ, Ҷомӣ ва дигар мутафаккирони Шарқ имрӯз низ метавонад дар тарбияи насли сулҳхоҳ нақши муассир бозад.
Ҳадафҳои рушди устувори Созмони Милали Муттаҳид бе сулҳ амалӣ намегарданд. Камбизоатӣ, гуруснагӣ, мушкилоти экологӣ, бемориҳои сироятӣ ва нобаробарии иҷтимоӣ дар муҳити ноором шиддат мегиранд. Аз ҳамин сабаб, сулҳ ва рушди устувор ду мафҳуми ҷудонашаванда мебошанд. Ҳар қадар давлатҳо ҳамкориро густариш диҳанд, ҳамон қадар имконият барои ҳалли мушкилоти глобалӣ бештар мегардад.
Қабули қатъномаи Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ нишон медиҳад, ки Тоҷикистон имрӯз танҳо иштирокчии равандҳои байналмилалӣ нест, балки ташаббускори онҳо низ мебошад. Ин мақом масъулияти боз ҳам бештарро талаб мекунад. Дар солҳои наздик Ҷумҳурии Тоҷикистон метавонад майдони баргузории ҳамоишҳои байналмилалӣ, форумҳои илмӣ, нишастҳои ҷавонон, конфронсҳои фарҳангӣ ва мулоқотҳои сатҳи баланд гардад, ки ҳама ба татбиқи ҳадафҳои даҳсола мусоидат хоҳанд кард. Мутахассисони тоҷик, олимон, омӯзгорон, намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ ва аҳли фарҳанг низ метавонанд дар таҳияи барномаҳои илмӣ, таълимӣ ва фарҳангии марбут ба таҳкими сулҳ саҳми арзанда гузоранд.
Хулоса, Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда танҳо як санади навбатии байналмилалӣ нест. Он даъвати ҷомеаи ҷаҳонӣ барои муттаҳид сохтани нерӯҳо баҳри ҳифзи арзиши бузургтарин - сулҳ мебошад. Ин даҳсола метавонад саҳифаи нави ҳамкориҳои байналмилалиро боз намояд ва барои ташаккули низоми устувори амният саҳми назаррас гузорад. Барои Тоҷикистон қабули ин қатънома аҳаммияти рамзӣ ва амалӣ дорад. Он эътирофи таҷрибаи сулҳофарини кишвар, сиёсати созандаи роҳбарияти давлат ва нақши фаъолонаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ мебошад. Имрӯз вазифаи ҳар як шаҳрванди кишвар аз он иборат аст, ки фарҳанги сулҳ, ваҳдат, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми ҳамдигарро дар ҷомеа таҳким бахшад. Сулҳ мероси гаронбаҳоест, ки бояд бо масъулият ҳифз гардад. Агар ҷомеаи ҷаҳонӣ арзишҳои инсондӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкориро роҳнамои фаъолияти худ қарор диҳад, Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ метавонад ба оғози марҳилаи нави рушди устувор ва зиндагии осоиштаи тамоми башарият мубаддал гардад.
Нодира ИСОБОЕВА,
директори Литсейи касбии техникии нефту гази шаҳри Исфара
2026-07-03 10:13:19
САФАРИ КОРӢ БА ҶУМҲУРИИ ИСЛОМИИ ЭРОН
3 июл Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои анҷоми боздиди корӣ ба шаҳри Теҳрони Ҷумҳурии Исломии Эрон сафар карданд.
Дар фурудгоҳи байналмилалии Душанбе Президенти Ҷумҳурии
Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии
Тоҷикистон, Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон,
муовини якуми Роҳбари Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар
шахсони расмӣ гусел намуданд.
Дар ин сафар Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро вазири корҳои хориҷӣ, ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои робитаҳои хориҷӣ, вазири энергетика ва захираҳои об, раиси Кумитаи дин ва танзими ҷашну маросим ва дигар шахсони расмӣ ҳамроҳӣ мекунанд.
