2026-01-15 11:25:41
ФАРМОНИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН
Бо мақсади баланд бардоштани сатҳи некуаҳволӣ ва таъмини ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, мутобиқи моддаҳои 143, 147 ва 149 Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаи 36 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи хизмати давлатӣ», моддаҳои 12 ва 51 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи нафақаҳои суғуртавӣ ва давлатӣ» ва моддаи 49 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи таъмини нафақаи хизматчиёни ҳарбӣ» фармон медиҳам:
1. Аз 1 сентябри соли 2026:
- ҳадди ақалли музди меҳнат барои тамоми соҳаҳои иқтисодиву иҷтимоии ҷумҳурӣ ба андозаи 1300 сомонӣ дар як моҳ муқаррар карда шавад;
- маоши вазифавии кормандони муассисаҳои томактабӣ ва таҳсилоти миёнаи умумии соҳаи маориф 25 дарсад зиёд карда шавад;
- маоши вазифавии кормандони муассисаҳои дигари соҳаи маориф, соҳаҳои илм, фарҳанг, варзиш, тандурустӣ, муассисаҳои соҳаи ҳифзи иҷтимоӣ, кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, хизматчиёни ҳарбӣ, мақомоти ҳокимият ва идоракунии давлатӣ ва муассисаҳои дигари буҷетӣ 20 дарсад зиёд карда шавад;
- андозаи маоши заминавӣ барои ҳисоб намудани маоши вазифавии кормандони соҳаи тандурустӣ 20 дарсад зиёд карда шуда, 893 сомонӣ муқаррар карда шавад;
- андозаи маоши заминавӣ ҳамчун асоси коэффитсиентҳои тарифӣ барои хизматчиёни давлатии мансабҳои маъмурии категорияҳои олӣ 1614 сомонӣ, якум, дуюм, сеюм, чоруми хизмати давлатии мақомоти идораи давлатӣ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот 1506 сомонӣ ва барои мансабҳои маъмурии категорияҳои панҷум, шашум, ҳафтуми хизмати давлатии мақомоти зикргардида 1668 сомонӣ муқаррар карда шавад;
- стипендияҳои амалкунандаи донишҷӯён ва намудҳои дигари стипендия, аз ҷумла стипендияҳои президентӣ (ба ғайр аз курсантҳои муассисаҳои олии ҳарбӣ ва Академияи Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон) ба андозаи 20 дарсад зиёд карда шаванд;
- маоши вазифавӣ (меъёрҳои тарифӣ)-и хизматчиёни ҳарбӣ, кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва кормандони дигари ин мақомот ба андозаи 20 дарсад зиёд карда шавад;
- маоши заминавӣ барои ҳисоб намудани коэффитсиентҳо барои рутбаҳои ҳарбии хизматчиёни ҳарбӣ ва махсуси кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ аз рутбаи қаторӣ то лейтенант 2002 сомонӣ ва аз рутбаи лейтенанти калон то генерали артиш 1800 сомонӣ муқаррар карда шавад;
- андозаи маоши заминавӣ ҳамчун асоси коэффитсиентҳои тарифӣ барои хизматчиёни давлатии мансабҳои маъмурии категорияҳои олӣ, якум, дуюм, сеюм, чоруми хизмати давлатии мақомоти идораи давлатӣ, ки дар сохторҳои ҳарбӣ ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ фаъолият менамоянд, 1800 сомонӣ ва барои мансабҳои маъмурии категорияҳои панҷум, шашум, ҳафтуми хизмати давлатии мақомоти зикргардида 2002 сомонӣ муқаррар карда шавад;
- нафақаҳои суғуртавӣ, меҳнатӣ ва иҷтимоӣ, инчунин иловапулӣ ба онҳо тибқи муқаррароти моддаи 51 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи нафақаҳои суғуртавӣ ва давлатӣ» ва андозаи нафақаи заминавӣ дар сатҳи таварруми соли 2025, вале на кам аз 15 фоиз аз андозаи муқарраршудаашон индексатсия (зиёд) карда шаванд.
2. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ:
- амалишавии фармони мазкурро дар соли 2026 аз ҳисоби маблағҳои дар буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои маблағгузории фонди музди меҳнат ва таъминоти нафақа пешбинишуда, маблағҳои бақияи озод, иҷрои барзиёди даромади буҷети ҷумҳуриявӣ, буҷетҳои маҳаллӣ ва буҷети суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа, аз ҳисоби сарфаи моддаҳои ҳимояшавандаи буҷет, азнавтақсимкунии моддаҳои дигари хароҷот, маблағҳои захиравии буҷети давлатӣ ва маблағҳои махсуси ташкилотҳои буҷетӣ таъмин намоянд;
- дар муҳлати як моҳ қарорҳои худро ба фармони мазкур мутобиқ намоянд;
- ҳисобкунии музди миёнаи меҳнат барои пардохти рухсатиҳои меҳнатӣ, кумакпулӣ дар вақти аз кор рафтан, кумакпулӣ барои корношоямии муваққатӣ ва ҳолатҳои дигари ба пардохти музди миёнаи меҳнат алоқаманд (ба ғайр аз нафақа)-ро мутобиқи Тартиби ҳисоб кардани музди миёнаи меҳнати корманд дар ҳамаи ҳолатҳо (пардохти кафолатнок ҳангоми иҷрои вазифаҳои давлатӣ ё ҷамъиятӣ, ҳангоми пардохти музди муҳлати рухсатӣ, ҳангоми пардохти музди меҳнати давраи гузаронидан ба кори дигар), ба ғайр аз музди миёнаи меҳнат ҳангоми таъин намудани нафақа, ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1 июни соли 2007, №313 тасдиқ шудааст, амалӣ намоянд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон
ш. Душанбе 14 январи соли 2026 №1132
2026-01-15 11:14:43
Тавзеҳот ба Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
ДУШАНБЕ, 14.01.2026 /АМИТ «Ховар»/. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон масъалаи баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии аҳолиро яке аз афзалиятҳои аввалиндараҷаи сиёсати иқтисодию иҷтимоии давлат муайян намудаанд.
Дар ин робита, моҳи декабри соли 2025 ҳангоми ироаи Паёми навбатии худ ҷиҳати идома додани ғамхории давлат ба мардуми кишвар, боз ҳам баланд бардоштани сатҳи некуаҳволии сокинон ва тақвият бахшидани ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ дастур доданд, ки аз 1 сентябри соли 2026 маоши вазифавии хизматчиёни ҳарбӣ, кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, мақомоти ҳокимият ва идоракунии давлатӣ, муассисаҳои соҳаҳои маориф, илм, фарҳанг, варзиш, тандурустӣ, ҳифзи иҷтимоӣ ва кормандони ташкилотҳои дигари буҷетӣ, инчунин стипендия ва нафақа зиёд карда шавад.
Дар ин раванд, фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14-уми январи соли 2026, №1132 «Дар бораи тадбирҳои тақвият бахшидани сатҳи ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, зиёд намудани маоши амалкунандаи вазифавии хизматчиёни давлатӣ, кормандони ташкилотҳои буҷетӣ, андозаи нафақа ва стипендия» ба тасвиб расид.
Бо таваҷҷуҳ ба маблағгузории соҳаи маориф ва дастгирии иҷтимоии кормандони ин соҳа, тибқи фармони мазкур маоши вазифавии кормандони муассисаҳои томактабӣ ва таҳсилоти миёнаи умумии соҳаи маориф 25 фоиз зиёд мегардад.
Маоши вазифавии кормандони дигар муассисаҳои соҳаи маориф, аз ҷумла муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ, миёна ва олии касбӣ, мактабҳои махсуси варзишӣ, донишкадаю марказҳои такмили ихтисос ва дигар муассисаҳои соҳаи маориф ва муассисаҳои илмӣ ба андозаи 20 фоиз зиёд карда мешавад.
Музди меҳнати кормандони соҳаи тандурустӣ, аз ҷумла аз рӯйи мансабҳои сартабиб, табиб, кормандони миёна ва кормандони хурди тиббии муассисаҳои кумаки аввалияи тиббию санитарӣ, беморхонаҳо, марказҳои саломатӣ ва дигар муассисаҳои соҳаи тандурустӣ 20 фоиз зиёд гардида, пардохти он аз рӯйи Дастурамал оид ба тартиби таъин ва пардохти музди меҳнати кормандони ташкилоту муассисаҳои тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад.
Маоши кормандоне, ки дар соҳаи таъминоти иҷтимоӣ фаъолият менамоянд, 20 фоиз зиёд мегардад, яъне маоши вазифавии кормандони тиббӣ, маъмурӣ ва хоҷагии хона-интернатҳо барои маъюбону пиронсолон, дигар муассисаҳои низоми иҷтимоӣ, аз ҷумла осоишгоҳҳо, литсей-интернатҳои касбии махсуси маъюбон, шуъбаҳои кумаки иҷтимоӣ дар хона ва дигар муассисаҳои соҳа ба ҳамин андоза зиёд карда мешавад.
Инчунин, музди меҳнати кормандони соҳаи фарҳанг, аз ҷумла китобхонаҳо, осорхонаҳо, театрҳои давлатӣ, матбуоти даврӣ, телевизиону радио ва дигар муассисаҳои соҳаи фарҳанг 20 фоиз зиёд карда шуда, тибқи тартиби муайяншуда пардохт мегардад.
Бо мақсади ҷалб намудани мутахассисони болаёқат ба хизмати давлатӣ андозаи маоши заминавӣ барои мансабҳои маъмурии хизмати давлатии мақомоти идораи давлатӣ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва мақомоти худидоракунии шаҳраку деҳот 20 фоиз зиёд мешавад.
Дар асоси фармони мазкур маоши вазифавии кормандони дигар муассисаву ташкилотҳо низ, ки аз ҳисоби буҷети давлатӣ маблағгузорӣ мешаванд, ба андозаи 20 фоиз зиёд мегардад.
Ҳамзамон бо ин, аз 1 сентябри соли 2026 нафақаҳои суғуртавӣ, меҳнатӣ ва иҷтимоӣ, инчунин иловапулӣ ба онҳо тибқи муқаррароти моддаи 51 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи нафақаҳои суғуртавӣ ва давлатӣ» ва андозаи нафақаи заминавӣ дар сатҳи таварруми соли 2025, вале на кам аз 15 фоиз аз андозаи муқарраршудаашон индексатсия (зиёд) карда мешавад.
Тибқи фармони мазкур аз 1 сентябри соли 2026 ҳадди ақалли музди меҳнат дар тамоми соҳаҳои иқтисодиёти кишвар ба андозаи 1300 сомонӣ дар як моҳ муқаррар карда мешавад, яъне музди меҳнати моҳонаи кормандон дар ҳамаи муассисаю ташкилотҳо ва корхонаҳо, сарфи назар аз шакли моликияташон, аз 1 сентябри соли 2026 набояд аз 1300 сомонӣ кам бошад.
Дар асоси фармони зикршуда стипендияҳои амалкунанда, аз ҷумла стипендияҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои хонандагону донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, барои донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ, аспирантони муассисаҳои таҳсилоти олии касбию илмӣ ва стипендияи давлатӣ барои донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ низ 20 фоиз зиёд карда мешавад.
Маблағгузории маоши зиёдшуда пурра аз ҳисоби маблағҳои буҷети давлатӣ таъмин карда мешавад.
2026-01-15 10:50:17
ҶАВОНОНИ НООГОҲ - ҲАДАФИ ГУРУҲҲОИ ТУНДРАВ
Дар охири асри XX ва ибтидои асри XXI инсоният ба хатари ҷиддӣ, мисли ифротгароӣ ва терроризм рў ба рў шуд, ки ба бақои одаму олам таҳдид мекунад.
Ҷумҳурии Тоҷикистон талошҳои худро бар зидди хатарҳои замони имрӯз ҳамчун шарики табии тамоми давлатҳои дунё ҳадафмандона амалӣ намуда, дар ин самт омодагии худро бо андешидани тадбирҳои мушаххас ва муборизаи самарабахш ифода менамояд.
2026-01-15 10:49:18
КОРРУПСИЯ - ПАДИДАИ НОМАТЛУБ ВА ХАТАРЗОИ ҶОМЕАИ ҶАҲОНӢ
Имрӯз Тоҷикистони азизи мо беш аз 34 сол аст, ки дар фазои истиқлоли миллӣ арзи ҳастӣ дорад. Рушди мустақилона дар баробари афзалиятҳо баъзе омилҳои манфӣ низ дорад, ки яке аз онҳо зуҳуроти коррупсия мебошад. Коррупсия имрӯз ба яке аз таҳдидҳои олами муосир табдил ёфтааст, ки амнияти кишварҳо ва минтакаҳоро зери хатар мегузорад. Он кулли мамлакатҳои оламро фаро гирифтаст ва дар ҳар давру замон дар сатҳи мухталиф зоҳир мегардад.
Коррупсия ва ҷинояткории муташаккил қариб тамоми таърихи инсониятро хамроҳӣ намудааст. Онҳо монанди дигар зуҳуротҳои зидди ҷамъият, коҳишдиҳандаи қонуният ва адолат буда, боиси ташвишу нигарониҳои сиёсию ахлоқӣ мегарданд.
2026-01-14 12:48:51
САҲМИ ТАШАББУСИ РУСТАМИ ЭМОМАЛӢ ДАР ТАҲКИМИ ХУДШИНОСИВУ ХУДОГОҲИИ МИЛЛӢ ТАВАССУТИ ЭҲЁИ ХОТИРАИ ТАЪРИХӢ
Бо мақсади
таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ, ҳифз ва тавсеаи ҳуввияти миллӣ, арҷгузорӣ
ба таърихи пурифтихор ва мероси ғании маънавию фарҳангии халқи тоҷик, инчунин
бузургдошти хизматҳои абармардони роҳи илму адаб, сиёсату давлатдорӣ ва
муборизаҳои озодихоҳонаи миллат дар тӯли асрҳо Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси
Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе
муҳтарам Рустами Эмомалӣ бо диди амиқи
таърихӣ ва эҳсоси масъулияти баланди миллӣ иқдоми навбатии созанда, фарҳангӣ ва
сарнавиштсозро пешниҳод ва роҳандозӣ намуданд. Ин ташаббус, ки аҳаммияти
бузурги сиёсӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва маънавӣ дорад, идомаи мантиқии сиёсати хирадмандона,
дурандешона ва фарҳангпарваронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат,
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон маҳсуб ёфта, дар шароити
мураккаби ҷаҳони муосир ҳамчун посухи хирадмандона ба зарурати ҳифзи пояҳои
маънавӣ, таърихӣ ва тамаддунии миллат зуҳур менамояд.
Моҳияти ин иқдом
аз он иборат аст, ки бо арҷгузорӣ ва эҳтироми амиқ ба шахсиятҳои таърихсоз дар
пойтахти кишвар - шаҳри Душанбе Маҷмааи таърихию фарҳангии эҳёи хотираи таърихӣ
ва таҳкими ҳувияти миллӣ таъсис дода шуда, хоки мазори бузургони халқи тоҷик,
ки имрӯз оромгоҳҳои онҳо дар гӯшаҳои гуногуни ҷаҳон қарор доранд, ба пойтахти
кишвар оварда мешаванд ва инчунин, оромгоҳи бузургоне, ки дар қаламрави
кишваранд, бо тарҳи нав бозсозӣ мешаванд. Ин бузургон дар давраҳои мухталифи
таърих бо андеша, қалам, ҷоннисорӣ, сиёсати хирадмандона ва муборизаҳои
сарнавиштсоз барои бақо, озодӣ, истиқлол ва шарафи миллати тоҷик хизматҳои
беназир анҷом додаанд. Бо
овардани хоки мазори онҳо дар шаҳри Душанбе бунёди як маҷмааи бузурги таърихию
фарҳангӣ пешбинӣ мегардад, ки дар доираи он мақбараҳои рамзии ин шахсиятҳои
барҷаста сохта мешаванд. Ин мақбараҳои рамзӣ ҳамчун нишони ҳузури маънавии
бузургони миллат дар қалби давлату ҷомеа хизмат намуда, хотираи таърихиро дар
як фазои воҳид гирд меоранд.
Маҷмааи таърихию
фарҳангии пешбинишуда на танҳо иншооти меъморӣ, балки фазои рамзӣ ва маънавии
миллӣ хоҳад буд, ки дар он гузашта, имрӯз ва ояндаи миллати тоҷик ба ҳам
мепайванданд. Мақбараҳои
рамзии бузургони миллат, ки хоки мазори онҳо аз кишварҳои гуногуни ҷаҳон оварда
мешавад, ба зиёратгоҳи умумихалқӣ табдил меёбанд. Ин макон ҷои зиёрати мардум,
макони андеша, ибрат ва худшиносӣ гардида, нишони равшани арҷгузорӣ ва эҳтироми
хоссаи давлат ва ҷомеа нисбат ба фарзандони бузурги миллат хоҳад шуд. Дар ин
фазо эҳсоси ифтихор аз таърихи пуршараф, эҳтиром ба ҷоннисориҳои гузаштагон ва
дарки масъулияти шаҳрвандӣ барои ояндаи давлату миллат тақвият меёбад.
Аз нигоҳи мантиқ
ва аҳамияти таърихӣ, ин ташаббус идомаи табиии суннатҳои давлатдории тоҷикон ба
ҳисоб меравад. Дар тӯли таърих тоҷикон ҳамеша ба бузургони худ арҷ мегузоштанд,
хотираи онҳоро ҳифз менамуданд ва аз таҷрибаи таърихӣ ҳамчун сарчашмаи ҳикмат
истифода мекарданд. Дар шароити имрӯз, ки равандҳои ҷаҳонишавӣ, бархӯрди
фарҳангҳо ва таҳдидҳои маънавию иттилоотӣ шиддат гирифтаанд, эҳёи хотираи
таърихӣ ва гиромидошти шахсиятҳои миллӣ аҳаммияти дучанд пайдо мекунад ва бунёди
чунин маҷмаа ҳамчун як сипари маънавӣ хизмат намуда, ҳуввияти миллиро аз
фаромӯшшавӣ, таҳриф ва бегонашавӣ ҳифз менамояд.
Дар ин замина,
бояд махсус таъкид кард, ки ин иқдоми созанда ва фарҳангӣ аз ҷониби Рустами Эмомалӣ, ҳамчун пайрави асили сиёсати
хирадмандона, фарҳангпарварона ва дурбинонаи Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, амалӣ мегардад. Маҳз дар партави роҳнамоӣ ва
таъкидҳои пайвастаи Пешвои миллат оид ба аҳамияти худшиносиву худогоҳии миллӣ,
эҳёи хотираи таърихӣ, арҷгузорӣ ба бузургони миллат ва таҳкими пояҳои маънавии
давлатдорӣ, чунин ташаббусҳои сарнавиштсоз шакл гирифта, ба марҳилаи татбиқ
мерасанд. Ин иқдом далели равшани идомаи мактаби бузурги давлатдории миллӣ
мебошад, ки Пешвои миллат онро дар тӯли даҳсолаҳо бунёд ва таҳким бахшидаанд.
Рустами Эмомалӣ
бо ин ташаббус худро ҳамчун сиёсатмадори ҷавон, вале андешаманд, вориси мактаби
бузурги давлатдории миллӣ ва пайрави содиқи арзишҳое муаррифӣ менамояд, ки
Пешвои миллат дар меҳвари сиёсати давлатӣ қарор додаанд. Таваҷҷуҳ ба таърих,
эҳтиром ба шахсиятҳои барҷаста, гирдоварии рамзии хотираи онҳо дар пойтахти
кишвар ва табдил додани он ба маркази маънавӣ паёми равшан ба ҷомеа ва махсусан,
ба насли ҷавон мебошад, ки миллати тоҷик бо таърихи худ ифтихор дорад, решаҳои
худро мешиносад ва бар пояи ин худшиносӣ роҳи рушди устувор ва ояндаи
дурахшонро интихоб мекунад.
Маҷмааи таърихию
фарҳангии мазкур метавонад ба як маркази бузурги тарбиявӣ, маърифатӣ ва
фарҳангӣ табдил ёбад. Дар
ин макон баргузории чорабиниҳои илмӣ, конфронсҳои таърихию фарҳангӣ, ҳамоишҳои
илмӣ, барномаҳои ватандӯстӣ ва вохӯриҳои насли ҷавон бо олимон ва аҳли зиё
имконпазир мегардад. Барои ҷавонон ин маҷмаа як мактаби зиндаи таърих хоҳад
буд, ки дар он на танҳо аз китобҳо, балки аз фазои зиндаи рамзӣ дарси
ватандӯстӣ, худогоҳӣ ва масъулияти шаҳрвандӣ гирифта мешавад. Ҳамин тариқ,
ташаббуси мазкур на танҳо ба гузашта нигаронида шудааст, балки ба ояндаи
давлатдории миллӣ ва таҳкими пояҳои маънавии ҷомеа равона гардидааст.
Аҳаммияти
иҷтимоӣ ва сиёсии ин иқдом дар он зоҳир мегардад, ки он эҳсоси ҳамбастагӣ ва
пайванди наслҳоро тақвият мебахшад. Вақте ки шаҳрвандон дар як макони рамзӣ хотираи бузургони
миллатро эҳтиром мекунанд, ҳисси умумияти сарнавишт, масъулият ва ифтихори
миллӣ боз ҳам қавитар мегардад. Ин ташаббус нишон медиҳад, ки давлат ба
арзишҳои маънавӣ ва таърихӣ ҳамчун пояи устувори рушди устувор, суботи иҷтимоӣ
ва пешрафти ҷомеа менигарад. Эҳтиром ба гузашта дар ин ҷо ҳамчун шарти асосии
сохтани ояндаи дурахшон муаррифӣ мешавад.
Аз лиҳози
меъморӣ ва фарҳангӣ, маҷмаа бо истифода аз меъёрҳои муосир ва дар ҳамбастагӣ бо
унсурҳои анъанавии фарҳанги тоҷикӣ бунёд хоҳад шуд. Дар он рамзҳои тамаддуни
ориёӣ, унсурҳои ҳунари миллӣ, санъати кандакорӣ ва муҳити сабзу ором барои
андеша ва тафаккур ҷой хоҳанд дошт. Ин маҷмаа метавонад ба яке аз рамзҳои нави
фарҳангиву сайёҳиву маънавии Душанбе табдил ёфта, симои пойтахтро ҳамчун
маркази таърих, фарҳанг ва худшиносии миллӣ боз ҳам мустаҳкам созад.
Эҳтиром ва
арҷгузорӣ ба гузаштагони бузурги миллат дар сарнавишти таърихии тоҷикон танҳо
як расм ё ойини иҷтимоӣ набуда, рукни аслии худшиносии миллӣ ва пояи маънавии
ҳастии онҳо маҳсуб меёбад. Миллати тоҷик дар тӯли асрҳо, новобаста аз фарозу нишебҳои таърих,
муҳоҷиратҳо, фишорҳо ва шикастҳои сиёсӣ, хотираи фарзандони барӯманди худро
ҳамчун чароғи роҳнамо ҳифз намуда, онро аз насл ба насл бо эҳтироми хосса
интиқол додааст. Мазорҳо, оромгоҳҳо, номҳои ҷовидон ва ривоятҳои таърихӣ барои
тоҷикон танҳо нишонаҳои гузашта набуда, рамзи пайванди ҷонҳо, идомаи руҳи миллат ва шаҳодати зинда будани
хотираи таърихӣ мебошанд. Дар ин хотира андеша, қалам, ҷоннисорӣ ва хиради
бузургони миллат ҳамчун амонати муқаддас нигоҳ дошта шудааст.
Маҳз дар ҳамин
замина, иқдоми Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ чун идомаи равшани
ин суннати ҳазорсола зуҳур мекунад. Ӯ бо диди амиқи таърихӣ ва эҳсоси масъулияти баланди миллӣ
эҳёи хотираи бузургони миллатро ба як амали рамзии давлатдорӣ табдил медиҳад.
Ин иқдом эҳёи руҳи
миллат дар фазои имрӯз аст. Бо гирд овардани хотираи фарзандони барӯманди
миллат дар пойтахт як навъ муколамаи хомӯши наслҳо сурат мегирад, ки дар он
гузашта ба имрӯз сухан мегӯяд ва имрӯз ба оянда пайғом мефиристад. Ин муколамаи
таърихӣ ба ҷомеа мефаҳмонад, миллате, ки ба гузашта эҳтиром мегузорад, ҳеҷ гоҳ
роҳгум намешавад.
Дар ин иқдом
Душанбе ба қалби зиндаи хотираи миллӣ табдил меёбад, ба маконе, ки дар он
оромиши мазор бо таппиши ҳаёти муосир пайванд мехӯрад. Ҳузури рамзии бузургони миллат дар
фазои пойтахт ба ҳар як шаҳрванди кишвар, бахусус ба ҷавонон, хотиррасон
месозад, ки озодӣ, истиқлол, давлатдорӣ ва фарҳанги миллӣ натиҷаи фидокорӣ,
ҷоннисорӣ ва хиради садсолаҳо мебошанд. Ин эҳсос дар зеҳни насли нав худшиносии
амиқ, ифтихори таърихӣ ва масъулияти ахлоқӣ барои идомаи роҳи миллатро бедор
месозад.
Ҳамин тариқ,
Рустами Эмомалӣ бо идомаи фарҳанги арҷгузорӣ ба гузаштагон на танҳо суннати
ниёгонро зинда медоранд, балки онро бо талаботи замони муосир ҳамоҳанг намуда,
ба як рукни устувори сиёсати фарҳангӣ ва маънавии давлат табдил медиҳад. Ин
иқдом нишон медиҳад, дар ҷомеае, ки ба хотираи таърихӣ ҳамчун сарвати муқаддас
муносибат мекунанд, оянда аз гузашта ҷудо нест, имрӯз бе реша намемонад ва
фардо бар пояи маънавияти устувор бунёд мегардад. Эҳтиром ба гузашта дар ин
раванд ҳамчун нури роҳнамо хизмат намуда, роҳи давлатдорӣ, худшиносии миллӣ ва
рушди устувори ҷомеаро равшан месозад.
Ҳамин тавр, ин
иқдоми созанда, фарҳангӣ ва таърихиеро, ки Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии
Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ роҳандозӣ намуданд, ба
таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ заминаи устувор мегузорад ва он на танҳо
тарҳи меъморӣ ё ташаббуси фарҳангӣ, балки андешаи амиқи фалсафии миллӣ аст, ки
аз иртиботи ношикастании инсон бо замон, миллат бо хотира ва давлат бо
маънавият шаҳодат медиҳад. Миллате, ки ба гузашта бо эҳтиром менигарад, имрӯзро бо хирад месозад ва
ояндаро бо итминон истиқбол мекунад. Дар ин раванд, эҳёи хотираи бузургони
миллат ҳамчун пули маънавӣ байни дирӯз, имрӯз ва фардо хизмат намуда, руҳи давлатдориро бо нафаси таърих
зинда нигоҳ медорад. Ин ташаббус ба ҷомеа мефаҳмонад, ки истиқлол танҳо ҳудуд ё
қудрат нест, балки масъулияти ахлоқӣ, вафо ба решаҳо ва идомаи рисолати
таърихист. Ҳангоме, ки хотираи гузаштагон дар қалби пойтахт ва дар шуури миллат ҷой мегирад,
давлат қавитар, ҷомеа устувортар ва роҳи оянда равшантар мегардад. Зеро дар
замине, ки хотира зинда аст, миллат гум намешавад ва дар миллате, ки худшиносӣ
бедор аст, фардо ҳамеша маъно дорад.
Дар маҷмуъ,
иқдоми навбатии Рустами Эмомалӣ, ки дар
партави сиёсати хирадмандона ва роҳнамоии Пешвои муаззами миллат амалӣ
мегардад, ҳамчун қадами таърихӣ, созанда ва фарҳангофар дар роҳи таҳкими
худшиносиву худогоҳии миллӣ ва ҳуввияти миллӣ арзёбӣ мешавад. Ин ташаббус
далели равшани пайвасти амиқи гузашта, имрӯз ва ояндаи миллати тоҷик буда,
нишони арҷгузории хосса ба бузургони таърих ва ҳамзамон, ифодаи садоқат ба
арзишҳое мебошад, ки Пешвои миллат дар меҳвари сиёсати давлатдории миллӣ қарор
додаанд. Халқи Тоҷикистон ин иқдоми созандаро бо эҳсоси ифтихор ва қаноатмандӣ
истиқбол намуда, онро рамзи идомаи мактаби давлатдории миллӣ, фарҳанги
худшиносӣ ва эҳтироми таърих медонад.
Фарҳод РАҲИМӢ,
раиси Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии
назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, академики АМИТ