2026-04-14 11:41:26
НАҚШИ САДРИДДИН АЙНӢ ДАР РУШДИ АДАБИЁТИ МУОСИРИ ТОҶИК
(Бахшида ба 148-солагии асосгузори адабиёти муосири тоҷик устод Садриддин Айнӣ)
Садриддин Айнӣ яке аз чеҳраҳои барҷастаи таърихи халқи тоҷик буда, ҳамчун нависанда, олим, шоир ва ҷамъиятшинос шуҳрати ҷаҳонӣ дорад. Ӯ асосгузори адабиёти муосири тоҷик ба ҳисоб рафта, дар бедории фикрӣ ва фарҳангии мардум саҳми бениҳоят калон гузоштааст.
Садриддин Айнӣ соли 1878 дар деҳаи Соктаре, наздикии Бухоро таваллуд шудааст. Падару модараш деҳқонони оддӣ буданд ва зиндагии оилавӣ хеле душвор мегузашт. Бо вуҷуди камбизоатӣ, Айнӣ аз хурдӣ ба дониш шавқу рағбати зиёд дошт.
Ӯ таҳсили ибтидоиро дар мактаби деҳа оғоз карда, баъдан барои идомаи таҳсил ба Бухоро рафт. Дар мадрасаҳои Бухоро илмҳои динӣ, адабиёт, забони форсӣ ва арабиро омӯхт. Дар ҳамин давра ӯ бо асарҳои классикони форсу тоҷик ошно гардид ва муҳаббати ӯ ба адабиёт боз ҳам зиёд шуд.
Зиндагии Айнӣ ба давраи пурташаннуҷи таърихӣ рост омад. Дар он замон аморати Бухоро ҳукмрон буд, ки дар он зулм, ҷаҳолат ва нобаробарӣ зиёд буд. Ин шароит ба тафаккури ӯ таъсири амиқ гузошт.
Ӯ шоҳиди бевоситаи ранҷу азоби мардум буд ва ин ҳолатҳо сабаб шуданд, ки дар эҷодиёташ масъалаҳои иҷтимоӣ ва адолат мавқеи марказӣ гиранд. Баъд аз дигаргуниҳои сиёсӣ, Айнӣ дар сохтмони ҷомеаи нав фаъолона иштирок кард. Фаъолияти эҷодии Садриддин Айнӣ аз аввали асри XX оғоз ёфт. Ӯ дар асарҳои худ ҳаёти воқеии мардумро бо тамоми мушкилоташ нишон додааст.
«Одина» – дар бораи ҳаёти ҷавоне, ки қурбони зулми ҷомеа мегардад
«Дохунда» – яке аз аввалин романҳои тоҷикӣ
«Ятим» – саргузашти кӯдаки бепарастор
«Марги судхӯр» – танқиди сахти истисморгарон
«Ёддоштҳо» – асари таърихӣ ва зиндагинома
Асарҳои Айнӣ бо услуби сода, равшан ва фаҳмо навишта шудаанд. Ӯ кӯшиш мекард, ки адабиётро ба мардум наздик гардонад ва ҳақиқати зиндагиро нишон диҳад. Садриддин Айнӣ на танҳо нависанда, балки олим ва муҳаққиқ низ буд. Ӯ дар омӯзиши таърихи халқи тоҷик ва забони тоҷикӣ корҳои арзишманд анҷом додааст.
Ӯ барои ҳифз ва рушди забони тоҷикӣ мубориза бурд ва дар ташаккули забони адабии муосир нақши муҳим бозид. Инчунин, дар соҳаи маориф фаъолият намуда, барои баланд бардоштани саводнокии мардум саҳм гузошт.
Садриддин Айнӣ ҳамчун асосгузори адабиёти муосири тоҷик эътироф шудааст. Пеш аз ӯ адабиёт бештар хусусияти классикӣ дошт, аммо ӯ ба адабиёт мавзӯъҳои иҷтимоӣ ва воқеӣ ворид кард. Ӯ нишон дод, ки адабиёт метавонад воситаи мубориза барои адолат ва пешрафти ҷомеа бошад. Бо ҳамин сабаб, осори ӯ то имрӯз аҳамияти худро гум накардааст.
Садриддин Айнӣ барои хизматҳои бузурги худ бо унвонҳои баланд қадрдонӣ шудааст. Ӯ яке аз аввалин академикони тоҷик буд ва дар рушди илму фарҳанги миллӣ саҳми бузург гузошт.
Садриддин Айнӣ соли 1954 аз олам даргузашт. Аммо мероси адабӣ ва илмии ӯ то имрӯз зинда аст. Асарҳои ӯ дар мактабҳо ва донишгоҳҳо омӯзонида мешаванд ва барои наслҳои ҷавон манбаи дониш ва ибрат мебошанд.
Ҳаёт ва фаъолияти Садриддин Айнӣ намунаи равшани хизмат ба миллат ва фарҳанг мебошад. Ӯ бо заҳмат, дониш ва истеъдоди худ тавонист дар таърихи тоҷикон ҷойгоҳи баланд пайдо кунад. Осори ӯ мардумро ба дониш, адолат ва инсондӯстӣ даъват мекунад.
Ашурзода Бибиҳоҷара, мудири кафедраи забон ва адабиёти тоҷики Коллеҷи омӯзгории шаҳри Бохтар
2026-04-14 11:33:36
ИСТИҚЛОЛИ ДАВЛАТӢ - КАФОЛАТИ САОДАТУ ХУШБАХТӢ
(Ба истиқболи 35 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон)
Баъди
пошхурии собиқ Иттиҳоди Шуравӣ оғози марҳалаи сифатан нави таърихӣ барои
миллати Тоҷик ба даст омад, ки ҳаёти мардуми Тоҷикистонро ба таври куллӣ тағйир
дод.
Ҳодисаҳои
моҳи августи соли 1991 дар пойтахти ҳамонвақтаи ИҶШС - шаҳри Москва, рух додани
табаддулоти давлатӣ бо номи "ГКЧП" (Кумитаи давлатии вазъи фавқулода)
ва шикасти он ҳама ҷумҳуриҳои ҳамонвақтаи ИҶШС- ро водор намуданд, ки масъалаи
истиқлолияти худро бо дарназардошти шикасти воқеии ИҶШС аз нав баррасӣ намоянд.
Ҳамин
тариқ, Изҳороти Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Истиқлолияти давлатии
Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар Иҷлосияи ғайринавбатии Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
аз 9- уми сентябри соли 1991 қабул гардида, тавассути ин санад Истиқлолияти
давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф карда шуд.
Санаи
фараҳбахш – 9 сентябри соли 1991 расман Рӯзи Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии
Тоҷикистон эълон гардид. Аз ҳамон вақт то имрӯз ин санаи муборак барои миллати
тоҷик ҷашни муқаддас маҳсуб мешавад. Ин неъмати бузург баробари ба даст
овардан, нуру зиё, меҳру вафо, ободию озодӣ, ҳамфикрию ҳамзистӣ ва осоиштагиву
абадиятро ба мардуми бузурги тоҷик ва Тоҷикистони азиз овардааст. Маънии
Истиқлолиятро Пешвои муаззами миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
хеле дақиқ шарҳ додаанд:
«Истиқлолият
шиносномаи ҳастии давлати комилҳуқуқ ва соҳибихтиёри тоҷикон дар ҷомеаи
ҷаҳонист, ки низоми давлатдорӣ, сиёсати дохилию хориҷӣ, сиёсати иқтисодӣ,
иҷтимоӣ ва фарҳангии хешро мустақилона пеш мебарад».
Аммо
фаромӯш набояд кард, ки замони истиқлол ва хусусан солҳои аввали он барои
давлати навбунёди мо давраи ниҳоят вазнину душвор буд. Дар Тоҷикистон он замон
дар натиҷаи амалҳои ғаразнок ва фитнаи қувваҳои бадхоҳ ҷанги таҳмилии дохилӣ
сар зада, хатари аз байн рафтани давлати ҷавони мо ва пароканда гардидани
миллатамон ҳамчун воқеияти талху даҳшатнок таҳдид мекард. Дар ин давра дар
назди мардуми Тоҷикистон иҷрои вазифаи ниҳоят мушкилу масъулиятноки таърихӣ,
яъне ҳифзи манфиатҳои халқу Ватан ва таъмини амнияти кишварро ба миён гузошт.
Хушбахтона, бо азму иродаи қавии Сарвари давлат мардуми шарифи Тоҷикистон аз
ӯҳдаи иҷрои вазифаҳои мазкур баромаданд. Халқ дар атрофи сиёсати созанда ва
сулҳпарваронаи Пешвои худ муттаҳид гардида, бо саъю талоши ватандӯстонаву ҷонфидоёна
истиқлолияти давлатӣ ва манфиатҳои миллиро ҳифз кард. Маҳз бо иродаи сиёсӣ ва
қаҳрамонии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ
Раҳмон оташи ҷанг дар кишвар хомӯш гашт, Истиқлолияти давлатӣ ҳифз гардид ва
бинои давлатдории миллӣ шакл гирифта, ваҳдати миллӣ, сулҳу субот таъмин гардид.
Миллати тоҷик ҳамчун миллати созанда дар як муддати кӯтоҳ на танҳо мушкилоти
зиёди баъдиҷангиро бартараф карда, сулҳу суботро дар кишвар барқарор сохт,
балки рушду пешрафти мамлакат ва бунёди ҷомеаи солимро таъмин кард.
Тоҷикистон
имрӯз дар фазои сулҳу оромӣ тараққӣ мекунад ва мардум ҳаёти осудаю хушбахтона
доранд. Боиси ифтихору сарфарозист, ки тамоми корҳои бузургу азими созандагиро,
ки то имрӯз бо роҳбарии Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар
кишвари маҳбубамон амалӣ намудем, ба номи мубораку муқаддаси истиқлолият анҷом
додем. Зеро истиқлол барои мардуми мо рамзи пойдории давлат, ҳастии миллат ва
шарафу эътибори Тоҷикистони азизамон мебошад.
Хулоса,
дарки маънои сиёсии Истиқлолият мафҳуми хеле васеъ мебошад. Дар маънои умум,
моҳияту мазмуни истиқлолият дар тамоми муборизаи тулонии ин ё он халқу миллат
барои ба даст овардани озодӣ, барқарор намудани адолати иҷтимоӣ, соҳиб гардидан
ба худшиносӣ, ташаккули ҳиссиёти миллӣ, устувор гардонидани ваҳдат, таъмини
амнияти мардум ва сулҳу осоиштагиро дар мамлакат ифода менамояд. Аз ин рӯ
истиқлол нишони ҳувият, ифтихор, номус, рамзи саодат ва шарти бақои миллат
мебошад. Истиқлоли давлатӣ ба он мусоидат намуд, ки дар ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ
ва иҷтимоиву фарҳангии кишвар комёбиҳои беназир ба даст оварда шаванд. Дар
баробари ин, истиқлол дар назди миллати тоҷик рисолати бузургеро гузошт, ки
муҳимтарини онҳо ташкили аркони давлати соҳибихтиёри миллӣ, таҳкими сулҳу
субот, таъмини амнияти давлат ва ҷомеа, оғози раванди созандагиву бунёдкориҳо
ва расидан ба сатҳи зиндагии шоистаи мардум мебошад.
Ба
шарофати татбиқи сиёсати созандаю ободкоронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати
миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва заҳмати софдилонаи
мардуми арҷманди кишварамон мо дар зарфи 35 соли соҳибистиқлолӣ дар масири
таъмини рушди сиёсиву иқтисодӣ ва иҷтимоиву фарҳангии мамлакат ба натиҷаҳои
намоён ноил гардидем. Бо вуҷуди мушкилиҳои зиёд, роҳбарияти давлат дар ин давра
барномаи мукаммали ислоҳоти куллии сиёсиро амалӣ намуда, барои рушди иқтисодию
иҷтимоӣ шароити мусоидро фароҳам овард. Соҳаҳои муҳимми иқтисоди кишвар, аз
ҷумла саноату энергетика, сохтмону нақлиёт, кишоварзӣ ва ғайра рушд ёфта, дар
ин самтҳо давлатамон ба дастовардҳои назаррас ноил гардид. Дар соҳаҳои ҳаёти
иҷтимоӣ, илму маориф ва тандурустиву фарҳанг таҳаввулоту ислоҳот ба амал оварда
шуда, инкишофи онҳо таъмин карда шуд. Бо назардошти он, ки ояндаи ҷомеа, идораи
давлатдорӣ, пешрафти миллат, ҳифз ва афзун кардани дастовардҳои истиқлол аз
сатҳи донишу омодагии наврасону ҷавонон вобаста мебошад, таълиму тарбияи
шоистаи насли наврас яке аз ҳадафҳои асосии сиёсати давлату Ҳукумат қарор дода
шудааст.
Давлат
ва ҷомеаи Тоҷикистон дарк кардаанд, ки бунёди ҷомеаи демокративу дунявӣ ва
соҳиб шудан ба мақоми арзанда дар арсаи байналмилалӣ бе рушди сармояи инсонӣ,
яъне бидуни тарбия ва ба воя расонидани насли донишманду соҳибмаърифат ва
ватандӯсту ободгар, инчунин, тайёр кардани кадрҳои баландихтисос ғайриимкон
аст. Аз ин рӯ, ба самти мазкур диққати бештар дода мешавад.
Имрӯзҳо
Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибистиқлолу мустақил ва аъзои комилҳуқуқи СММ дар
арсаи байналхалқӣ мавқеи шоистаи худро ишғол карда, миллати мо ҳамчун миллати
тамаддунсозу соҳибватан ба ҷаҳониён муаррифӣ гардид. Фаромуш набояд кард, ки мо
танҳо бо доштани давлати соҳибистиқлол, Ватани озоду соҳибихтиёр ва ҷомеаи
пешрафтаи мутамаддин метавонем дар ҷаҳони муосир мақоми арзанда дошта бошем ва
ҳамчун миллат соҳибэҳтиром бошем. Дар масири истиқлолият дастовардҳои бузург
хеле зиёданд, вале муҳимаш он аст, ки дар харитаи сиёсии ҷаҳон пайдо шудани
Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибистиқлол, ба узвияти комилҳуқуқи Созмони Миллали
Муттаҳид пазируфта шудани он ва баромади нахустини Роҳбари давлати тоҷикон –
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз минбари ин созмон аст. Бинобар ин, мо
бояд ҳамеша аз истиқлолияти давлатӣ ва ваҳдати миллӣ, ки аз ҷумлаи муқаддасоти
ормонии миллати тоҷик мебошанд, шукрона карда, онро чун арзиши бебаҳо ҳифз
намоем.
Дастовардҳои
Ҷумҳурии Тоҷикистон дар зарфи 35 соли Истиқлолият таҳти сарварӣ ва сиёсати
хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ
Раҳмон дар рушду нумӯи кишвар беназиранд. Тавре мушоҳида менамоем дар замони
Истиқлолият бо ташаббуси Пешвои миллат ташкил намудани конференсия ва
симпозиумҳои сатҳи баланд бахшида ба эҳёи фарҳанги миллӣ ва гиромидошти таърих
ва фарҳанги миллат ва бузургдошти адибону донишмандони миллат Абуабдуллоҳи
Рӯдакӣ, Абулқосим Фирдавсӣ, Ибни Сино, Носири Хусрав, Ҷалолиддини Румӣ, Камоли
Хуҷандӣ, Мир Сайид Алӣ Ҳамадонӣ, Бобоҷон Ғафуров, Мирзо Турсунзода, Имоми Аъзам
ва таҷлили Наврӯзи байналмилалӣ баргузор гардида, доир ба ҷашнвораҳо як қатор
асарҳои илмӣ ва илмӣ-оммавӣ нашр гардиданд.
Ҳамин
тавр соҳибихтиёрӣ, истиқлолталабӣ арзиши олӣ барои ҳамаи инсонҳо, халқҳо,
миллату давлатҳо мебошад ва барои ба даст овардани ин мақом дар тули асрҳои
гуногун мардуми миллатҳои гуногун миллионҳо нафар муборизаҳо бурдаанд, то ин ки
истиқлолияти комили худро ба даст оваранд. Дар шароити кунунӣ таҳкими
истиқлолият, устувор гардонидани пояҳои давлат ва баланд бардоштани сатҳ ва
сифати зиндагии инсон барои на танҳо мардуми мо, балки тамоми инсоният мазмуни
ҳаётан муҳим пайдо мекунад.
Воқеаҳои
пурошӯби охирҳои асри гузашта моро водор мекунад, ки оид ба масъалаи таъмини
амнияти милливу давлатӣ, нигоҳ доштани оромии авзои ҷомеа, пойдории сулҳу субот
ва ободу зебо гардонидани Ватани маҳбубамон, рӯ ба тараққӣ ниҳодани иқтисодиёт,
саноатикунонии кишвар ва таҳкими истиқлолияту ҳифзи дастовардҳои он андеша
кунем.
Мусаллам
аст, ки дар шароити бисёр мураккабу печидаи ҷаҳони муосир мо танҳо дар сурати
доштани ваҳдату сарҷамъӣ ва саъю талоши ватандӯстонаи тамоми сокинони
кишварамон метавонем истиқлоли Ватани маҳбубамонро ҳимоя кунем, давлати
соҳибихтиёрамонро пешрафта гардонем ва ҳамаи нақшаву ҳадафҳои миллиамонро амалӣ
намуда, миллати хушбахт бошем.
Ҳоло мо
дар арафаи ҷашни муқаддаси 35-солагии Истиқлоли давлатӣ қарор дорем ва аз ин
рӯ, орзу мекунем, ки сулҳу субот дар Тоҷикистони азизамон ҳамеша ҳукмрон ва
амну суботи ҷомеаи фарҳангсолорамон ҷовидону бегазанд бошад!
Орзумандем,
ки нури хуршеди истиқлол то абад сарзамини биҳиштосои моро равшан намояд.
Миллати сарбаланди мо бо роҳбарии Пешвои муаззами худ ба зинаҳои баланди
тараққию пешрафтҳо ноил гардад!
Хоҷазода
Давронҷон, директори Коллеҷи техникию омӯзгории ноҳияи Рӯдакӣ, номзади илмҳои
иқтисодӣ, дотсент
2026-04-14 11:15:47
НАҚШИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ ДАР БУНЁДИ ДАВЛАТИ МУОСИРИ ТОҶИКОН
(Ба ифтихори 35 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон)
Таърихи ҳар як халқу миллат фарзандони фарзонаеро ёд дорад, ки барои ҳифзу
ҳимояи манфиатҳои миллӣ талошу ҷонбозиҳои бемисл нишон додаанд. Тоҷикон низ
мардуми хушбахтанд ва хушбахтии мо тоҷикон дар он аст, ки насибамон чунин
абармарди даврон, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти
Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон гаштааст.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон замоне ба арсаи сиёсату роҳбарӣ ворид гашт, ки ҷумҳурии
тозаистиқлоламон, баъди пошхўрии давлати абарқудрати Шӯравӣ, бо дассисаҳои
бадхоҳони миллат ва бо ҳидояту дастгирии хоҷагони аҷнабиашон ба кашмакашиҳои
дохилӣ кашида шуда, дар пешорӯи парокандагию нестӣ қарор дошт.
Дар вазъияте, ки аз беҳунарии ҳукумати мусолиҳаи миллӣ истифода карда, марказ
ва ҷануби Тоҷикистонро гурўҳҳои ба ҳам зидди ҷангиёни мусаллаҳ фаро гирифта
буданд ва ҳукумат фалаҷ гардида, дар вартаи ҳалокат қарор дошт, ки садҳо ҳазор
шаҳрванди Тоҷикистон гуреза шуданд.
Парвардигори
оламофар раҳмаш омаду барои оммаи раҳгумзадаи тоҷикон фарзанди фарзонаи миллат
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ -Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро ба арсаи сиёсат дар мақоми роҳбарӣ баровард. Дар дилу
ақлу забони бандагонаш андохт, ки танҳо аз дили мардум аз ниҳоди ў ҳамин гуна
роҳбари далеру шуҷоъ зуҳур карда метавонад ва мамлакатро аз вартаи нобудшавӣ
наҷот мебахшад.
Бо амри тақдир дар Иҷлосияи XVI-и Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тољикистон, ки дар шањри
Хуљанди бостонӣ баргузор гардид, аксарияти вакилон Эмомалӣ Раҳмонро Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
интихоб намуданд. Хушбахтона, ба шарофати иродаи қавии Эмомалӣ Раҳмон ин хатар
бартараф гардид ва ягонагии Тоҷикистон таъмин карда шуд. Ва ин дастоварди
таърихӣ ва сарнавиштсозест, ки номи ӯ дар таърихи давлатдории миллии тоҷикон
ҳамчун наҷотбахши давлат бо ҳарфҳои заррин ҷовидона сабт гардидааст.
Набояд фаромӯш кард, ки сулҳи тоҷикон бо заҳмати басо сангин ва қимати ҷон ба
даст омадааст. Ҳадафи Сарвари асили мо чун кафили оромиву амнияти мардум ва
давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон қабл аз ҳама, гирифтани пеши роҳи хунрезӣ,
хотима бахшидан ба ҷанги шаҳрвандӣ ва муҳимтар аз ҳама ба даст овардани сулҳи
пойдор буд. Ба Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ -Пешвои миллат, Президенти
Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон як ҷаҳон ақлу заковат, ҳиммату
хирад, ҷасорату диловарӣ лозим омад, ки ин вазифаи сангинро сарбаландона ба
иҷро расонад.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз ҷумлаи роҳбаронест, ки шахсияти сиёсияш қадам ба
қадам дар пеши назари мардум, ҳамнафас бо ғаму шодии миллат ташаккул ёфта,
ҷойгоҳи воқеан ҳам мардумии худро ба таври табиӣ дарёфтааст. Ҳамон гуна, ки
аҳли як хонадон фарзанди худро, ки дар пеши чашмашон аз як навҷавони навқад ба
як марди бузург табдил шудааст, дуруст мешиносанд ва бо тамоми сифоту сиришти
вай ошноӣ доранд ва ӯро бовар мекунанд.
Шахсан, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии
Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон низ дар оғӯши ватану миллат ва дар сояи
дуову дастгирии мардум сабзида, ба таври комилан табиӣ мавриди эътирофу
эътибори мардуми худ қарор гирифтааст. Ин аст, ки чеҳраи ӯ чеҳраи табиӣ,
шахсияти ӯ шахсияти воқеӣ ва хидматҳои ӯ хидматҳои бунёдӣ мебошанд.
Барои расидан ба ин мақоми миллию таърихӣ, Роҳбари давлат роҳеро тай намуд, ки
пур аз мушкилот, пур аз печутоб, пур аз хавфу хатар, аммо пур аз ифтихор, пур
аз муҳаббат ва пур аз комёбӣ буд. Ин аст, ки агар касе бихоҳад, то симо,
шахсият ва ҷойгоҳи ӯро назди мардуми тоҷик дарк намояд, бояд пеш аз ҳама роҳи
паймудаи ӯ ва хидматҳои таърихии вайро барои ин мардум дарк кунад.
Таҳлили
ҳамин роҳ ва дарки ҳамин дастовардҳо худ ба худ нишон медиҳад, ки Эмомалӣ
Раҳмон кист ва барои мардум ва давлати Тоҷикистон чӣ ҷойгоҳ ва чӣ арзише дорад,
зеро имрӯз вақте дар бораи роҳи тайшуда ва дастовардҳояш дар марҳалаи
пурпечутоби 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ сухан меравад, бешубҳа, симои ин
шахсият пеши назар меояд.
Маҳз ҳамин нигоҳи ҷомеъ ва маҳз таҳлили қадам ба қадам ва зина ба зина ӯ дар
роҳи худшиносӣ ва худогоҳӣ нишон медиҳад, ки чаро Асосгузори сулҳу ваҳдати
миллӣ -Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
Пешвои дӯстдоштаи миллат аст ва чаро ин мақоми ӯ ҳолати табиӣ ва бисёр устувор
дорад.
Ҳамин тавр, имрӯз бо камоли ифтихор метавон гуфт, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун
кишвари мустақили соҳибихтиёр ҷойгоҳи муносиб ва сазовори худро дар арсаи
байналмилалӣ пайдо кардааст. Ин тантана як ормони ҳазорсолаи миллати тоҷик аст,
ки хушбахтона, таҳти роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат,
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷомаи амал пӯшид.
Имрӯз мардуми Тоҷикистон ба Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ -Пешвои миллат,
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон на ҳамчун ба як роҳбари
оддӣ, балки ҳамчун ба як наҷотбахши давлат, сарҷамъкунандаи миллат, кафили
сулҳу ваҳдат, эҳёгари фарҳанги миллӣ, бунёдгузори мактаби давлатдории муосири
миллӣ ва дар маҷмӯъ, ҳамчун ба як меъмори соҳибфазли давлатдории навини тоҷикон
ва Пешвои эътирофшудаи умумимиллӣ менигарад.
Пас Пешвои миллат будани Эмомалӣ Раҳмон фақат як мансаб ё як унвони ҳуқуқӣ
нест, балки Пешвои миллат будани ӯ як ҷойгоҳ аст, як нақш ва як рисолати
таърихиест, ки ӯ дар шоҳидии тамоми мардум ба ҷой овардааст ва Тоҷикистонро дар
арсаи ҷаҳон ба мардуми олам муаррифӣ намудааст.
Имрӯз ҳамагон шоҳид он мебошем, ки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба
дастовардҳои пешин қаноат накарда, дар арсаи сиёсати ҷаҳонӣ пешниҳодҳои бемисл
менамоянд. Бо сиёсати хирадмандона ва бобарори фарзанди фарзонаи миллати
тамаддунофари тоҷик, Тоҷикистон аз як давлати аграрӣ ба кишвари саноатию аграрӣ
табдил меёбад.
Бо заҳматҳои шабонарӯзии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат,
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ватани азизамон, дар
оянда аз бунбасти коммуникатсионӣ баромада ба кишвари транзитӣ мубаддал
мегардад. Бо ба анҷом расидани иншооти аср, НБО – и Роғун ба истиқлолияти
энергетикӣ мерасад, ки ин ба пешрафти тамоми паҳлуҳои хоҷагии халқамон аз он
ҷумла, ба давлатҳои Осиёи Марказӣ шароити мусоид рушд фароҳам меорад.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ -Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо корнамоиҳои хеш ба қатори симоҳои мондагори таърихи
миллати тоҷик ворид гашта, дар радифи абармардони дунё қарор дорад. Дар таҳкими
пояҳо ва устуворсозии давлатӣ миллии тоҷикон саҳми Сарвари давлат хеле калон
буда, дар арсаи байналмилалӣ мақому манзалати бузургеро соҳиб гаштааст.
Имрӯз, Тоҷикистони соҳибистиқлол бо таҷрибаи сулҳофараш намунаи оламиён гашта,
ба сарзамини рушдёфта табдил меёбад. Беҳуда нест, ки ҷаҳониён таҷрибаи сулҳи
тоҷиконро омўхта, барои ба эътидол овардани манотиқи ноороми сайёра онро
роҳандозӣ менамоянд.
Имрӯз мо бояд шукрона аз он кунем, ки дар кишвари ободу озод, зери ливои сулҳу
ваҳдат ва истиқлолият зиндагии шоиста дорем. Обрӯ ва нуфузи Тоҷикистони
соҳибистиқлол дар арсаи ҷаҳонӣ торафт афзун гашта, кишвари мо ҳамчун сарзамини
ташаббускор ва меҳмоннавоз дар ҷаҳон маълуму машҳур аст. Тоҷикистон сиёсати
дарҳои бозро пеш гирифта, бо тамоми кишварҳои олам риштаҳои дӯстиро барқарор
намудааст.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ -Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон миёни мардуми Тоҷикистон ва тоҷикони ҷаҳон маҳбубияти
хосро сазовор буда, бо унвони «Президенти мардумӣ» мушарраф гаштааст, зеро
миллати тоҷик дар симои Пешвои миллат наҷотбахш, сулҳофар, бунёдкор ва шахсияти
меҳрубону ғамхорро дарёфтааст.
Иматчоев ЗИНАТШО , н. и. и. дотсент., директори Литсейи касбии техникии
нақлиёти автомобилии шаҳри Душанбе
2026-04-14 11:02:16
ИСТИҚЛОЛ ВА РУШДИ СОҲАИ ТАНДУРУСТӢ
(Ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон)
Истиқлолияти давлатӣ барои Ҷумҳурии Тоҷикистон на танҳо
рамзи озодӣ ва соҳибихтиёрӣ, балки заминаи боэътимоди рушди устувори тамоми
соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ба шумор меравад. Дар даврони соҳибистиқлолӣ кишвари мо бо
такя ба арзишҳои миллӣ ва сиёсати хирадмандонаи давлату Ҳукумат ба марҳилаи
нави рушд ворид гардида, дар соҳаҳои муҳим, аз ҷумла тандурустӣ, ба
дастовардҳои назаррас ноил шудааст.
Соҳаи тандурустӣ ҳамчун яке аз бахшҳои калидии сиёсати
иҷтимоии давлат ҳамеша дар маркази таваҷҷуҳи роҳбарияти олии кишвар қарор
дорад. Бо роҳбарии дурандешонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат,
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар солҳои истиқлолият
як қатор барномаҳои давлатӣ ва ислоҳоти фарогир амалӣ гардида, заминаи
мустаҳкам барои рушди ин соҳа фароҳам оварда шудааст.
Чунончи, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид
намудаанд:
«Саломатии аҳолӣ яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати
иҷтимоии давлат буда, рушди он кафили пешрафти ҷомеа мебошад».
Дар давоми 35 соли истиқлолият соҳаи тандурустӣ ба
тағйироти куллӣ рӯ ба рӯ гардид. Бунёд ва азнавсозии муассисаҳои тиббӣ, таъмини
онҳо бо таҷҳизоти муосири ташхису табобат, баланд бардоштани сатҳи
хизматрасонии тиббӣ ва омода намудани мутахассисони баландихтисос аз ҷумлаи
дастовардҳои муҳими ин давра маҳсуб меёбанд. Имрӯз дар саросари кишвар
марказҳои саломатӣ, беморхонаҳои муосир ва муассисаҳои махсусгардонидашуда
фаъолият доранд, ки ба аҳолӣ хизматрасонии босифат мерасонанд.
Яке аз самтҳои муҳимми сиёсати давлатӣ дар соҳаи
тандурустӣ рушди захираҳои инсонӣ мебошад. Дар ин замина, таваҷҷуҳи махсус ба
омодасозии кадрҳои баландихтисоси тиббӣ зоҳир гардида, муассисаҳои таълимӣ бо
барномаҳои муосир ва технологияҳои нав таъмин карда мешаванд.
Тавре
Пешвои миллат иброз доштаанд:
«Ояндаи
соҳаи тандурустӣ аз сатҳи дониш, малака ва масъулиятшиносии мутахассисони он
вобаста аст».
Дар
баробари ин, татбиқи технологияҳои муосир, рақамикунонии соҳа, ҷорӣ намудани
усулҳои нави ташхису табобат ва ҳамкориҳои байналмилалӣ ба рушди босуръати
соҳаи тандурустӣ мусоидат намуда истодаанд. Ҳамчунин, таваҷҷуҳи давлат ба
пешгирии бемориҳо, тарғиби тарзи ҳаёти солим ва баланд бардоштани маърифати
тиббии аҳолӣ ба беҳтар гардидани вазъи саломатии ҷомеа замина гузоштааст.
Муассисаҳои
таълимии соҳаи тиб, аз ҷумла коллеҷҳои тиббӣ, дар ин раванд нақши калидӣ
доранд. Омӯзгорон бо истифода аз усулҳои муосири таълим кӯшиш менамоянд, ки
донишҷӯёнро ҳамчун мутахассисони соҳибкасб, дорои ахлоқи ҳамида ва ҳисси
баланди масъулият тарбия намоянд. Зеро маҳз ҷавонон ояндаи соҳа ва кафили рушди
минбаъдаи он мебошанд. Истиқлолият имконият фароҳам овард, ки Ҷумҳурии
Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ низ мавқеи худро мустаҳкам намояд ва дар
самти рушди тандурустӣ бо кишварҳои пешрафта ҳамкориҳои судмандро ба роҳ монад.
Ин раванд ба табодули таҷриба, ҷалби технологияҳои нав ва баланд бардоштани
сатҳи хизматрасонии тиббӣ мусоидат мекунад.
Дар
маҷмӯъ, метавон гуфт, ки дастовардҳои соҳаи тандурустӣ дар даврони истиқлолият
натиҷаи сиёсати хирадмандонаи роҳбарияти давлат ва заҳмати содиқонаи кормандони
соҳа мебошанд. Имрӯз вазифаи асосӣ аз он иборат аст, ки ин дастовардҳоро ҳифз
ва боз ҳам рушд дода, сатҳи хизматрасонии тиббиро ба зинаи баландтар бардорем.
Бо
итминони комил метавон изҳор дошт, ки соҳаи тандурустии Тоҷикистон дар заминаи
истиқлолият ба марҳилаи нави рушд ворид гардида, дар оянда низ бо қадамҳои
устувор пеш хоҳад рафт.
Директори “Коллеҷи тиббии шаҳри Бохтар” номзади илмҳои тиб, Одилзода Исмоил Ёқубҷон
2026-04-13 10:46:31
ПЕШВОИ МИЛЛАТ ВА ЭҲЁИ ДАВЛАТДОРИИ МИЛЛӢ
(Ба ифтихори 35 - солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон)
Мардуми шарифи Тоҷикистон аз он ифтихорманд ҳастанд, ки бо
заҳмату талош ва ташаббусҳои ояндабинонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ –
Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар
кишвар сулҳу ваҳдат пойдор буда, Тоҷикистони соҳибистиқлол дар ҷаҳон ҳамчун
макони тасмимгириҳои сатҳи байналмилалӣ дар маосили обу иқлим муаррифӣ гардид.
Маълум аст, ки ин ҳама нусрату комёбиҳо дар як давраи хоси
таърихӣ осон ба даст наомадаанд. Талошҳои хастанопазири Президенти маҳбуби
кишвар дар роҳи барқарории сулҳ ва таҳкими Истиқлоли давлатӣ буд, ки ба чунин
рӯзҳои нек расидем. Ин абармарди таърих баробари ба даст гирифтани зимоми
давлатдорӣ тавассути аввалин ҳарфу калом ва иқдомоти амалгароёна умед ба фардои
рӯшан ва зиндагии шоистаро дар дили мардуми дар чорроҳаи навмедӣ қарордошта
зинда карданд.
Пешвои миллат баъд аз интихоб шуданашон ба мақоми Раиси
Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ба минтақаҳои даргир сафар намуда, бо мардум аз
наздик суҳбату мулоқотҳои судманд анҷом доданд. Чи сафарҳои пурхатаре буданд,
ки бо ҷасорати бемисле анҷом шуданд ва мунтаҳо моро ба қаламрави саодат
расонданд.
Воқеан ҳам, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун
Сарвар, Роҳбару раҳнамои дурбину дурандеш, созанда ва ғамхору ватандӯст аз
нахустин рӯзҳои фаъолияти хеш барои анҷом додани рисолати таърихие, ки давру
замон ба уҳдаашон гузошта буд, камари ҳиммат баста, дар кӯтоҳтарин муддат
мардумро аз яъсу ноумедӣ ба соҳили мурод раҳнамоӣ намуда, эътимод ва бовариро
барои расидан ба ояндаи дурахшон дар дилҳои мардум зиёд намуданд.
Яке аз дастовардҳои даврони соҳибистиқлолӣ ин эҳёи дубораи
арзишҳои таърихиву фарҳангии миллати куҳанбунёду тамаддунофари тоҷик маҳсуб
меёбад, ки бо сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои
миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайванди
ногусастанӣ дорад.
Пешвои миллат бо ишора ба арзишу аҳамияти суннатҳои неки
гузаштагон дар тарбияи маънавию ахлоқии мардум барҳақ таъкид намудаанд:
«Миллати тоҷик соҳиби оину суннатҳои бостонӣ ва фарҳанги қадимӣ буда, дар
тамаддуни ҷаҳонӣ саҳми сазовор гузоштааст. Суннату оинҳои нек ва ҷашнҳои миллии
мо, мисли Наврӯз, Меҳргон, Тиргон ва Сада дар тули таърих барои тарғиби ахлоқу
маънавиёти созанда хизмат кардаанд».
Аввалин иқдомоти Роҳбари мамлакат баъди Иҷлосияи ХVI Шурои
Олии Тоҷикистон аз ҷудо намудани 75 ҳазор гектар замин барои беҳбудии зиндагии
мардум, бузургдошти ҳазораи «Шоҳнома»-и Ҳаким Фирдавсӣ, 1100-солагии Давлати
Сомониён оғоз ёфта, сипас, бо таҷлили 2500-солагии шаҳри Истаравшан,
2700-солагии шаҳри Кӯлоб, 3000-солагии Ҳисори Шодмон, 1150-солагии сардафтари
адабиёти тоҷику форс Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1310–солагии бузургдошти саромади
мазҳаби ҳанафиёни олам Имоми Аъзам Абуҳанифа Нӯъмон ибни Собит, 5500-солагии
Саразми бостонӣ, 700-солагии шоири ғазалсарои тоҷик Камоли Хуҷандӣ ва дигар
чорабиниҳо вусъати ҷаҳонӣ пазируфт. Дар натиҷа, имрӯз ҷаҳониён Тоҷикистони
азизи моро чун кишвари соҳибтамаддуну соҳибфарҳанг ва дорои таърихи куҳан,
миллати тоҷикро тавассути ташаббусҳо ва хизматҳои беназири Пешвои муаззами
миллат чун миллати эҷодкору созанда шинохта, ба мақому нуфузи Тоҷикистон дар
раванди созандагӣ ва пешрафти ҷаҳони муосир арҷ гузоштанд.
Дар ин замина, аз ҷониби созмони бонуфузи СММ ҳамчун Ҷашни
байналмилалӣ пазируфта шудани Наврӯз, шаҳодати он аст, ки мардуми фарҳангофару
бунёдкори мо ҳамеша дар саргаҳи тамаддуни башарӣ қарор дошт.
Ба ибораи дигар, ҷаҳонӣ гардидани ин Ҷашни аҷдодӣ аз он
гувоҳӣ медиҳад, ки дар шароити кунунӣ, воқеан ташаббусҳои Cарвари давлати мо
ҳамчун ибтикори инсонгароёна ва ифодагари ниёзҳои башарият аз сӯи ҷомеаи ҷаҳонӣ
истиқболи самимӣ пайдо намуда, мавқеъ ва мақоми кишвари соҳибтамаддуни моро дар
арсаи олам боло мебардорад, зеро маҳз бо ташаббусҳои шоистаи Асосгузори сулҳу
ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ
Раҳмон дар даврони Истиқлоли давлатӣ оину ҷашнҳои миллӣ ва арзишҳои фарҳангие,
ки дар тули асрҳо ваҳдати маънавии мардумро ҳифз мекарданд, аз нав эҳё
гардиданд.
Пешвои муаззами миллат пайваста таъкид менамоянд, ки тоҷикон
яке аз миллатҳои қадимаи дунё ва дорои таърихи беш аз 6000-сола буда, ҳанӯз аз
давраҳои бостонӣ соҳиби саводу қалам, девону дафтар, илмдӯсту адабпарвар,
давлатсозу давлатдор, меъмору шаҳрсоз, шаҳрдору шаҳрнишин, яъне фарҳангиву
тамаддунсоз ва ободкору созанда ба шумор мераванд.
Акнун Тоҷикистони соҳибистиқлол ба рағми нотавонбинонаш
фазои орому осуда дорад ва дар партави сиёсати оқилонаи Президенти мамлакат сол
ба сол уфуқҳои нави рушду тараққиётро фатҳ менамояд. Агар нек назар намоям,
кишвари мо дар зарфи 35-сол ба дастовардҳои шоёне мушарраф шуд, ки дар ҳеҷ як
давраи дигар чунин иттифоқ наафтода буд. Аз бунбасти коммуникатсионӣ раҳо
шудан, тавассути сохтани роҳу нақбҳо сарзамини чандпорчаро ба як кишвари воҳид
табдил додан, таъмини истиқлоли энергетикӣ, ки ҳоло дар марҳилаи ниҳоии он
қарор дорем, бунёди иншооти гуногуни дорои аҳамияти стратегӣ, гулгашту
хиёбонҳои нав дар тамоми шаҳру ноҳияҳо, муассисаҳои таҳсилотиву тандурустӣ,
ислоҳоти соҳавӣ дар тамоми бахшҳо, аз ҷумлаи музаффариятҳое мебошанд, ки дар
даврони соҳибистиқлолӣ ба даст омаданд.
Имрӯзҳо сокинони сарбаланду хушбахти Тоҷикистони
соҳибистиқлол дар фазои сулҳу субот, оромию осоиштагӣ зиндагии хуррамона ба сар
бурда, дар партави дастуру супоришҳои созанда, дурандешона ва ободкоронаву
созандаи Сарвари давлат барои дар сатҳи баланд таҷлил намудани Ҷашни таърихии
миллат 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамаи самтҳои
хоҷагии халқи мамлакат заҳмати софдиллона намуда истодаанд.
Дустмуродзода Комилҷон Одил - директори Коллеҷи тиббии шаҳри
Ҳисор