2026-03-12 14:08:35
ХОИНОНИ МИЛЛАТ ҲАРГИЗ БА МАҚСАД НАМЕРАСАНД!
Ба ҳамагон маълум аст, ки сулҳи тоҷикон бо ҷонбозиҳои зиёд ба даст омадааст. Заҳматҳои шабонарӯзии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои муаззами миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон буд, ки дар муддати кӯтоҳ тарафҳои мухолиф сари мизи оштӣ нишаста, миллатро аз нестшавӣ ва Ватанро аз парокандагӣ эмин доштанд.
Хушбахтона, миллати тоҷик дар фазои сулҳу дӯстӣ зери сиёсати сулҳҷӯёна ва хирандмандонаи Пешвои худ зиндагии орому осуда дорад. Чуноне ба ҳамагон маълум аст, дар дуён зиёданд халқияту миллатҳое, ки миллионҳо нафар аҳолӣ доранд, вале Ватан ё истиқлоли давлатӣ надоранд ва ё кишварҳоеро мебинем, ки оғӯштаи ҷанганд.
Асри 21 асри бархӯрди тамадунҳост, яъне давлатҳои абарқудрат кӯшиши зери тасарруфи худ даровардани давлатҳои нисбатан хурдро доранд. Ҷумҳурии Тоҷикистон тӯли 35 соли соҳибистиқлолӣ зери сиёсати давлатдории миллии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба дастовардҳои беназир мушарраф гардида, дар арсаи байналмилалӣ мавқеи худро устувор намуд. Вале то ҳол ҳастанд палидону нотавонбинон, ки ин пешравиҳоро дида наметавонанду танҳо аз таги нохун ифлосӣ мекобанд. Ин хоинони ватанфурӯши манфурони касиф аъзои ташкилоти терористии “Ҳизби наҳзати ислом” Кабири хоин, Муҳаммадиқболи Садриддин ва дигароанд, ки саркардагонашон гунаҳгоронии асосии ҷанги таҳмилии шаҳравандии солҳои 1991 -1997 мебошанд.
Ин касифони палид сулҳу осоиштагиро дар Ватани азизамон дида наметавонанд. Онҳо ҳамеша кӯшиш мекунанд, ки бо кадом роҳе, ки набошад, ин оромиро халалдор созанд, халқро бар зидди ҳукумати кунунӣ бархезонанд. Барои нафарони бехабар 7 қисми филми мустанад зери унвони «Хиёнат» наворгирӣ шуд ва ба тамошобинон пешкаш гардид. Дар филм чеҳраи аслии Муҳаммадиқболи Садриддин ба таври возеҳу равшан нишон дода шуд, ки ӯ беш аз як қаллобе нест, ки ҳамватанони худро фиреб дода, бо ҳар баҳона аз онҳо маблағҳои ҳангуфтро ба даст оварда, барои нафси ҳаромаш истифода мекард. Хушбахтона, мо ин рӯзҳои даҳшатро аз сар нагузаронидаем, вале дар баробари тамошои филми мазкур пеши назар даҳшатҳои ҷанг, куштори одамони баобрӯву бегуноҳ ва олимону орифон омад.
Ба як гурӯҳи ватанфурӯшоне, ки симу зарро аз нангу номус боло гузошта, ба миллату ватану халқи хеш хиёнат кардаанд ва ҳоло аз дур истода, санг ба сӯйи мо мепартоянд, гуфтанӣ ҳастам, ки «эй хонашерони майдонғариб, агар ҷуръати рӯ ба рӯ иброз кардани фикру ақидаҳои худ нестед, пас, аз пайи зиндагонии иблисонаи хеш овора шавед! Мо намегузорем, ки ватани маҳбубамонро ба вартаи хун омехта созед! Мо омода ҳастем, ки ба ҳар як суханони иғвоангези шумо ҷавоби сазовор диҳем”.
Ташкилоти террористию экстремистии “Ҳизби наҳзати ислом”, ки ахиран чеҳраи воқеии худро во карда, ба ҳеҷ ваҷҳ робита надоштанашро ба меъёрҳои исломӣ ошкор кард, маҷбур гардид, худро аз дохили кишвар берун кашида, бо ёрӣ ва пуштибониҳои хоҷагони хориҷии худ ҳадафи аслиаш, яъне барҳам задани амнияти миллиро амалӣ гардонида бошад. Солҳои охир фаъол гардидани сару садоҳои наҳзатиёни террорист дар сомонаҳои иҷтимоӣ мушоҳида мегардад, ки метавон онро навъе аз амалкардҳои ифротии иттилоотӣ унвон дод. Саркардагон ва пайравони ин ҳизби хиёнатпеша бо ғурури 10 миллион нафар халқи бонангу номуси тоҷик бозӣ мекунанд, худ ва минбарҳои ифротиву тафриқаандозашонро «ҳомиву пуштибон» ва «сипару эътимод»-и халқ ҷилва медиҳанд ва бо даъвиву буҳтон, фиребу найранг ва дасисаҳои пайдарҳам ба сиёсати созандаи феълии Ҳукумати кишвар хати батлон кашиданӣ мешаванд.
Нашри матолиби муғризона дар сомонаҳои ифротӣ имрӯзҳо дар саҳифаҳои шабакаҳои иҷтимоӣ давр мезанад, ки муаллифи нохалафи он хиёнаткори ашаддӣ, душмани миллату Ватан, фарди беномусу ноҷавонмард ва дур аз дину диёнат Муҳаммадиқболи Садриддин аст. Онҳо имрӯз на танҳо аз ҷавҳари ҷавонмардиву оини мусалмонӣ дуранд, балки шарти инсонӣ ҳам, ки диду амали нек аст, бегонаи онҳост. Ҳайф бар чунин бегонагони шаҳри инсоният ва нохалафону хиёнатпешагон!
Бо дарназардошти ин масъала мо бояд таҳлилгари ҷиддии сиёсию равонӣ ва мафкуравию идеологӣ бошем. Бо раҳнамоии Пешвои миллат устувор намудани пояҳои давлату давлатдории миллӣ, баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагӣ ва ободу зебо гардондани сарзамини аҷдодӣ, пеш аз ҳама, ба густариши эҳсоси худшиносиву худогоҳӣ ва ифтихори ватандорӣ вобастагии мустақим дорад. Пас, ин ҳақиқатро бишносему бо бегонагони шаҳри инсоният мубориза барем ва нагузорем, то нохалафон амнияти моро халалдор намоянд. Ба миллати азизам муроҷиат карда, хоҳиши онро дорам, ки ба ҳар гуна дасисабозиҳои ин шайтонсифатон фирефта нашаванд, ватану миллати хешро чун гавҳараки чашм эҳтиёт кунанд, зеро Ватан -Модар аст ва он мисли модар яктост.
Ҷаҳонгир Сафарзода,
директори Литсейи касбии техникии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров
2026-03-12 10:21:31
НАВРӮЗИ АҶАМ ВА ЭҲЁИ ОН ДАР ТОҶИКИСТОН
Наврӯз яке аз қадимтарин ҷашнҳои башарият ба шумор меравад, ки таърихи чандҳазорсола дорад. Ин ҷашн аз тамаддуни қадимаи мардуми ориёӣ сарчашма гирифта, рамзи эҳёи табиат, оғози соли нав ва навшавии зиндагӣ мебошад. Дар фарҳанги мардуми тоҷик Наврӯз мақоми махсус дорад ва онро ҳамчун мероси гаронбаҳои фарҳангӣ ва миллӣ эҳтиром мекунанд. Бо гузашти замонҳо Наврӯз на танҳо ҳамчун ҷашни мардумӣ, балки ҳамчун рамзи ҳувияти миллӣ ва худшиносии фарҳангӣ низ шинохта шудааст. Эҳёи Наврӯз дар Тоҷикистон, махсусан дар давраи истиқлолият, ба рушди фарҳанг, анъанаҳо ва худогоҳии миллӣ таъсири бузург расонд.
Наврӯз калимаи форсӣ буда, маънояш «рӯзи нав» мебошад. Ин ҷашн ба оғози баҳор ва баробаршавии шабу рӯз рост меояд. Таърихи он ба давраи тамаддуни ориёӣ ва замони подшоҳони қадима, аз ҷумла ба давраи ҳукмронии Ҷамшед нисбат дода мешавад. Мувофиқи ривоятҳои бостонӣ, гуфта мешавад, ки Ҷамшед дар ҳамин рӯз ба тахт нишаста, мардумро ба зиндагии нав ва ободонӣ даъват кардааст.
Наврӯз дар давраҳои гуногуни таърихӣ, аз ҷумла дар замони давлатҳои қадимаи эронитабор, давлати Ҳахоманишиён ва баъдтар дар замони Сосониён бо шукӯҳу шаҳомати зиёд таҷлил мешуд. Дар он давраҳо Наврӯз на танҳо ҷашни мардумӣ, балки ҷашни расмии давлатӣ низ буд.
Дар адабиёти классикии тоҷик низ ба Наврӯз аҳамияти калон дода шудааст. Шоирону мутафаккирони бузург ба монанди Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосими Фирдавсӣ ва Умари Хайём дар осори худ Наврӯзро ҳамчун рамзи зебоӣ, шодмонӣ ва эҳёи табиат васф кардаанд.
Дар давраи ҳукмронии Иттиҳоди Шӯравӣ таҷлили бисёр анъанаҳои миллӣ маҳдуд гардид. Наврӯз низ муддате расман ҷашн гирифта намешуд, зеро онро ҳамчун ҷашни динӣ ё миллӣ арзёбӣ мекарданд. Бо вуҷуди ин, мардуми тоҷик ин ҷашнро дар байни худ нигоҳ дошта, анъанаҳои онро пинҳонӣ ё дар доираи оила идома медоданд.
Дар деҳаҳо мардум то ҳол суннатҳои Наврӯзиро ба мисли пухтани суманак, тоза кардани хона, кишти рамзии дона ва баргузор кардани бозиҳои миллӣ нигоҳ медоштанд.
Пас аз ба даст овардани истиқлолияти давлатӣ дар соли 1991, таваҷҷуҳ ба арзишҳои миллӣ дар Тоҷикистон ба маротиб зиёд гардид. Ҳукумати кишвар барои эҳёи анъанаҳои миллӣ, аз ҷумла Наврӯз, тадбирҳои зиёде андешид.
Бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Наврӯз ҳамчун ҷашни миллӣ бо шукуҳу шаҳомати хос таҷлил карда мешавад. Дар тамоми шаҳрҳо ва ноҳияҳо барномаҳои фарҳангӣ, намоишҳои ҳунарҳои мардумӣ, мусобиқаҳои варзишӣ ва чорабиниҳои идона баргузор мегарданд. Соли 2010 бо ташаббуси кишварҳои гуногун, аз ҷумла Тоҷикистон, Наврӯз дар сатҳи байналмилалӣ эътироф гардид. Созмони Милали Муттаҳид 21-уми мартро ҳамчун Рӯзи байналмилалии Наврӯз эълон кард. Ҳамчунин Наврӯз ба рӯйхати мероси ғайримоддии фарҳангии ЮНЕСКО дохил карда шуд.
Наврӯз бо расму оинҳои гуногун ҳамроҳ аст, ки ҳар кадоми онҳо маънои рамзӣ доранд. Яке аз анъанаҳои муҳим омода кардани дастархони идона мебошад. Дар дастархон одатан ҳафт навъи маҳсулоте гузошта мешавад, ки бо ҳарфи «син» оғоз меёбанд ва рамзи фаровонӣ ва баракат мебошанд.
Пухтани суманак ҳамчун рамзи баракат ва фаровонӣ, тоза кардани хона ва гирду атроф, шинонидани дарахтон ва гулҳо, бозиҳои миллӣ, аз ҷумла: гуштингирӣ ва аспдавонӣ, дидани хешу табор ва табрики ҳамдигар...
Ин анъанаҳо на танҳо ҷашнро зебо мегардонанд, балки рӯҳияи дӯстӣ, ҳамбастагӣ ва меҳрубониро дар ҷомеа тақвият медиҳанд.
Наврӯз барои мардуми тоҷик танҳо як ҷашн нест. Он рамзи таърих, фарҳанг ва тамаддуни миллӣ мебошад. Ин ҷашн наслҳоро бо гузашта мепайвандад ва арзишҳои ахлоқӣ ба мисли эҳтиром ба табиат, меҳрубонӣ ва ҳамдигарфаҳмиро тарғиб мекунад. Наврӯз инчунин ба рушди сайёҳӣ ва муаррифии фарҳанги тоҷик дар ҷаҳон мусоидат мекунад. Дар рӯзҳои ҷашн меҳмонони зиёде аз кишварҳои гуногун ба Тоҷикистон меоянд ва бо фарҳанг, ҳунар ва суннатҳои тоҷикон шинос мешаванд.
Хулоса Наврӯзи Аҷам яке аз арзишмандтарин меросҳои фарҳангии мардуми тоҷик ва тамоми халқҳои форсизабон ба ҳисоб меравад. Бо вуҷуди мушкилоти таърихӣ, ин ҷашн аз миён нарафт ва имрӯз бо шукуҳу шаҳомати бештар эҳё шудааст. Эҳёи Наврӯз дар Тоҷикистон на танҳо эҳёи як ҷашн, балки эҳёи худшиносии миллӣ, эҳтиром ба таърих ва ҳифзи мероси фарҳангии ниёгон мебошад.
Наврӯз имрӯз ҳамчун пули фарҳангӣ байни гузашта ва оянда хизмат мекунад ва ба мардум умед, дӯстӣ ва эҳёи зиндагиро ба ёд меорад.
Бахтиёр Ҳайдаров – сардори бахши идоракунии сифати таҳсилоти МДТ “Коллеҷи тиббии шаҳри Ҳисор”
2026-03-12 08:54:59
НАВРӮЗ – РАМЗИ ЭҲЁИ ТАБИАТ ВА МУТТАҲИДИИ ҶОМЕА
«Наврӯз рамзи эҳёи табиат, покии қалбҳо ва оғози зиндагии нав мебошад.»
Эмомалӣ Раҳмон
Наврӯз, ки ҳамасола рӯзи 21-уми март таҷлил мегардад, на танҳо оғози соли нави ориёӣ барои тоҷикон ва дигар халқҳои минтақа мебошад, балки рамзи эҳёи табиат, шодобии инсон ва муттаҳидии ҷомеа ба ҳисоб меравад. Ин ҷашни бостонӣ аз ҳазорсолаҳо то имрӯз ҳамчун ҷузъи муҳими фарҳанг ва анъанаҳои миллӣ рушд ёфта, дар замони муосир ҳамчун Рӯзи байналмилалии Наврӯз шинохта шудааст.
Яке аз хусусиятҳои беназири Наврӯз арзишҳои иҷтимоӣ ва маънавии он мебошад. Дар ин рӯз одамон ба дӯстӣ, меҳрубонӣ ва ҳамкории созанда даъват карда мешаванд. Оилаҳо гирди ҳам ҷамъ омада, хешу табор ва дӯстони худро аёдат мекунанд, анъанаҳои қадимии худро эҳё менамоянд ва ба ҷавонон меомӯзонанд, ки дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмиро чун арзиши муҳими зиндагӣ қадр намоянд. Ин амалҳо на танҳо пайвандҳои оилавиро мустаҳкам мекунанд, балки муттаҳидии ҷомеаро низ тақвият мебахшанд.
Аз нигоҳи табиатшиносӣ, Наврӯз рамзи эҳёи муҳити зист мебошад. Бо фаро расидани баҳор барфҳо об мешаванд, замин сарсабз мегардад ва табиат ба зиндагии нав оғоз мекунад. Наботот месабзад ва ҳайвонот аз хоби зимистона бедор мешаванд. Ин раванд ба инсон низ таъсири рӯҳию равонӣ расонида, эҳсоси навшавӣ ва нерӯи тоза мебахшад. Ҳамоҳангии инсон бо табиат рамзи устувории ҳаёт ва идомаи анъанаҳои фарҳангӣ мебошад, ки аз насл ба насл интиқол меёбанд.
Дар замони муосир таҷлили Наврӯз бо дастгирии давлатҳо ва ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳамчун ҷашни байналмилалӣ эътироф шудааст. Ин рӯйдод на танҳо фарҳанг ва расму оинҳои халқҳои гуногунро муаррифӣ мекунад, балки барои рушди сайёҳӣ, таҳкими робитаҳои байнидавлатӣ ва густариши ҳамдигарфаҳмӣ низ замина фароҳам меорад. Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон фестивалҳо ва чорабиниҳои фарҳангии Наврӯз баргузор мегарданд, ки дар онҳо намунаҳои санъат, ҳунарҳои мардумӣ ва фарҳанги миллӣ ба намоиш гузошта мешаванд.
Дар баробари ин, Наврӯз ҷузъи муҳими тарбияи маънавӣ ва фарҳанги миллӣ ба ҳисоб меравад. Ин ҷашн инсонро ба эҳсоси ҳамдилӣ ва ҳамраъйӣ водор намуда, арзишҳои умумибашарӣ — дӯстӣ, меҳрубонӣ, бахшиш ва ҳамкориро тақвият мебахшад. Дар ин замина, Наврӯз ҳамчун воситаи муҳими таҳкими фарҳанги миллӣ ва густариши робитаҳои дӯстонаи байни халқҳо нақши муассир мебозад.
Бо дарназардошти шароити муосир ва таҳаввулоти ҷаҳонӣ, таҷлили Наврӯз метавонад ҳамчун майдони ҳамкории фарҳангӣ ва мубодилаи таҷрибаҳо байни кишварҳо истифода шавад. Ин ҷашн нишон медиҳад, ки ҳифзи фарҳанг ва анъанаҳои миллӣ на танҳо барои нигоҳ доштани мероси гузашта, балки барои эҷоди муҳити созанда ва таҳкими ҳамдигарфаҳмии байни халқҳо низ аҳамияти бузург дорад.
Қобили қайд аст, ки Наврӯз танҳо як рӯйдоди суннатӣ нест, балки рамзи эҳёи табиат, тарбияи маънавӣ ва муттаҳидии ҷомеа мебошад. Тавассути таҷлили ин ҷашн наслҳои оянда метавонанд арзишҳои фарҳангии худро ҳифз намуда, эҳсоси масъулият нисбати муҳити зист ва ҷомеаро бештар дарк намоянд. Наврӯз ҳамчун ҷузъи муҳими фарҳанг ва анъанаҳои миллӣ ҳамеша арзиши худро нигоҳ дошта, барои рушди маънавӣ ва иҷтимоии ҷомеа таъсири созанда хоҳад дошт.
Фаррухи Набӣ Ёрзода, мудири кафедраи экология ва фанҳои табиию риёзии Коллеҷи муҳандисию омӯзгории шаҳри Душанбе
2026-03-12 08:50:26
НАВРӮЗ – РАМЗИ ЭҲЁИ ТАБИАТ ВА ВАҲДАТИ ИНСОНҲО
Наврӯз яке аз қадимтарин ва пуршукуҳтарин ҷашнҳои мардумони ҷаҳон ба ҳисоб меравад, ки бо фарорасии баҳор ва эҳёи табиат алоқаманд аст. Ин ҷашни бостонӣ таърихи ҳазорсолаҳо дошта, ҳамчун рамзи навшавии зиндагӣ, покии рӯҳу ҷисм ва оғози марҳилаи нави ҳаёт таҷлил мегардад.
Барои мардуми тоҷик Наврӯз танҳо як ҷашни мавсимӣ нест, балки қисми ҷудонашавандаи фарҳанг, тамаддун ва худшиносии миллӣ мебошад. Бо фарорасии Наврӯз табиат аз нав зинда мешавад: замин сабз мегардад, дарахтон гул мекунанд ва инсон низ худро бо табиат ҳамнаво эҳсос менамояд.
Наврӯз решаҳои амиқи таърихӣ дорад. Бисёре аз муҳаққиқон пайдоиши онро ба давраҳои бостонии тамаддуни ориёӣ нисбат медиҳанд. Аз замонҳои қадим мардуми ориёитабор фарорасии рӯзи баробаршавии шабу рӯз, яъне оғози баҳорро ҳамчун рӯзи аввали соли нав таҷлил мекарданд. Ин рӯз рамзи пирӯзии равшанӣ бар торикӣ, гармӣ бар сармо ва ҳаёт бар хомӯшӣ ба ҳисоб мерафт. Аз ҳамин ҷиҳат Наврӯз дар фарҳанги мардум ҳамчун иди умед, шодӣ ва некбинӣ ҷойгоҳи хос пайдо кардааст.
Дар фарҳанги тоҷикон Наврӯз бо расму оинҳои гуногун таҷлил мегардад. Омодагӣ ба ҷашн аз рӯзҳои пеш оғоз мешавад. Одамон хонаҳои худро тоза мекунанд, либосҳои нав мепӯшанд, дастархони идона ороста, бо рӯҳи шодмон ба истиқболи баҳор мебароянд. Яке аз анъанаҳои зебои Наврӯз омода намудани хӯрокҳои миллӣ, махсусан суманак мебошад, ки рамзи баракат, фаровонӣ ва файзи зиндагӣ ба ҳисоб меравад. Пухтани суманак бо ҳамроҳии суруд, рақсу шодӣ ва ҷамъ омадани занону духтарон анҷом ёфта, ин раванд рӯҳияи ҳамдигарфаҳмӣ ва дӯстиро тақвият медиҳад.
Наврӯз инчунин ҷашни ваҳдат, дӯстӣ ва ҳамдигарбахшӣ мебошад. Дар ин рӯз одамон ба аёдати хешу табор ва ҳамсояҳо мераванд, кинаву адоватро фаромӯш мекунанд ва якдигарро бо фарорасии соли нав табрик мегӯянд. Маънии аслии Наврӯз низ дар ҳамин аст, ки инсон бояд бо дилу нияти пок, бо меҳру муҳаббат ва бо умеди нек ба соли нав қадам гузорад. Ин ҷашн мардумро ба дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтироми арзишҳои инсонӣ даъват менамояд.
Бо гузашти вақт Наврӯз на танҳо дар кишварҳои форсизабон, балки дар бисёр минтақаҳои ҷаҳон паҳн гардид. Имрӯз ин ҷашнро даҳҳо миллатҳо бо расму анъанаҳои гуногун таҷлил мекунанд. Наврӯз ҳамчун ҷашни байналмилалӣ эътироф гардида, арзишҳои фарҳангӣ, таърихӣ ва маънавии онро ҷомеаи ҷаҳонӣ қадр менамояд. Ин ҳолат боз як далели равшани он аст, ки Наврӯз ҷашни сулҳ, дӯстӣ ва ҳамзистии осоиштаи мардумон мебошад.
Барои ҷомеаи имрӯза Наврӯз аҳамияти бузурги тарбиявӣ ва маънавӣ дорад. Ин ҷашн инсонро ба эҳтироми табиат, пок нигоҳ доштани муҳити зист ва пешбурди зиндагии созанда ҳидоят мекунад. Наврӯз ба мардум мефаҳмонад, ки зиндагӣ мисли табиат ҳамеша дар ҳаракат аст ва ҳар баҳор оғози умеди нав мебошад. Аз ин рӯ, инсон бояд ҳамеша ба оянда бо рӯҳи некбинӣ ва бо меҳнати созанда нигарад.
Дар маҷмӯъ, Наврӯз на танҳо як ҷашни таърихӣ, балки рамзи зиндагонии нав, эҳёи табиат ва покии рӯҳи инсон аст. Он мардумро ба шодӣ, дӯстӣ ва ҳамбастагӣ даъват намуда, арзишҳои олии инсонӣ ва фарҳангиро ҳифз мекунад. Барои мардуми тоҷик Наврӯз ифтихори миллӣ ва мероси гаронбаҳои фарҳангист, ки аз насл ба насл гузашта, то имрӯз бо тамоми шукӯҳу шаҳомат таҷлил мегардад. Ин ҷашни бостонӣ ҳамеша паёмовари сулҳ, муҳаббат ва зиндагии нав барои тамоми инсоният хоҳад буд.
Хидиров Улуғбек, сардори раёсати таълими Коллеҷи муҳандисию омӯзгории шаҳри Душанбе
2026-03-11 10:37:18
МАТБУОТ-ОМИЛИ МУҲИМИ ТАҲКИМИ СУЛҲУ ВАҲДАТИ МИЛЛӢ
«Матбуоти мо ба хотири муттаҳид намудани тамоми қувваҳои солими ҷомеа, пешрафти Тоҷикистони соҳибистиқлол, расидан ба ваҳдати миллӣ, баргардонидани гурезаҳо, ба вуҷуд овардани асосҳои ҷомеаи демократӣ, инкишоф додани иқтисодиёти мамлакат ва баланд бардоштани эътибори байналмилалии давлати тозаистиқлоли мо фаъолияти муассир нишон дод».
Эмомалӣ Раҳмон
Ваҳдати миллӣ барои халқи тоҷик яке аз арзишҳои муқаддас ва бунёдӣ ба ҳисоб меравад. Он барои ҷомеаи мо ҳамчун роҳнамое хизмат мекунад, ки дар заминаи он мардуми кишвар ба сӯи рушди устувор, пешрафт, ободонӣ ва таҳкими давлатдории миллӣ қадам мегузорад. Барои ҳар як фарди ватандӯст сулҳу ваҳдат арзиши бебаҳо дошта, кафили зиндагии осоишта ва рушди устувори давлат мебошад.
Халқи тоҷик ҳамасола рӯзи 27 июн-ро ҳамчун Рӯзи Ваҳдати миллӣ бо эҳтиром ва ифтихори баланд таҷлил менамояд. Ин санаи таърихӣ дар сарнавишти давлату миллати тоҷик аҳамияти ниҳоят бузург дорад, зеро маҳз дар ҳамин рӯз ҷанги шаҳрвандии кишвар ба анҷом расида, заминаи сулҳу субот ва рушди минбаъдаи Ҷумҳурии Тоҷикистон фароҳам гардид.
Дар ба даст овардани сулҳу ваҳдати миллӣ нақши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ниҳоят бузург ва таърихӣ мебошад. Мо шоҳиди он ҳастем, ки аз соли 1992, замоне ки дар иҷлосияи тақдирсози XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ин фарзанди фарзонаву сарсупурдаи миллат ба роҳбарии давлат интихоб гардиданд, барои барқарор кардани сулҳу субот ва муттаҳид сохтани миллат бо садоқату ҷонфишонӣ мубориза бурданд.
Дар он солҳои бисёр душвор Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вартаи нобудӣ наздик шуда буд. Аммо бо талошҳои пайгирона, ҷасорату матонат ва масъулияти баланди ватандорӣ Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тавонистанд мардумро муттаҳид намуда, заминаи сулҳу оштии миллиро фароҳам созанд. Маҳз ба шарофати ҳамин ҷонфидоиҳо сулҳу ваҳдат дар кишвар барқарор гардида, ҳазорон гурезагони тоҷик ба Ватан баргаштанд.
Дар ин раванди муҳим воситаҳои ахбори омма, бахусус матбуот, радио ва телевизион, нақши бисёр муҳим бозиданд. Онҳо ба мардум моҳияти сулҳу ваҳдат, зарурати муттаҳидӣ ва аҳамияти нигоҳ доштани оромию суботро фаҳмонида, афкори ҷомеаро ба сӯи сулҳу ҳамдигарфаҳмӣ роҳнамоӣ мекарданд Пеш аз он ки дар бораи нақши ВАО сухан гӯем, ба ёд овардани ғазали устоди шодравон Мавлоно Ашӯр Сафар бо номи «Ҷомаи Сулҳ ба тан омадаӣ» хеле бамаврид аст. Ин ғазал яке аз аввалин асарҳое буд, ки дар васфи сулҳу ваҳдат эҷод шуда, руҳияи мардумро боло бурд. Шоир чунин навишта буданд
Ҷомаи Сулҳ ба тан омадаӣ,
Ба даҳон қанди сухан омадаӣ.
Ба замин не, ба ҳаво не, ба куҷо?
Сар сари дидаи ман омадаӣ.
Ин қадар ҷома туро зеб диҳад,
Ба рухат акси рухи себ диҳад.
Ба нигоҳам қадамат гулбез аст,
Дар бағал боғу чаман омадаӣ.
Ҷомаи тоза муборак бошад,
Ҳусни шероза муборак бошад.
Раҳи пурнур дар он метобад,
Зи раҳи нурфикан омадаӣ.
Ба ҳамин ҷома дигар банд миён,
Ҷомаро дор нигоҳу мадарон,
Сари ҳар риштаву кукаш бахт аст,
Бахт дар бар ба ватан омадаӣ.
Тирамаҳ ранги баҳорон бигирифт,
Зиндагӣ аз сари нав ҷон бигирифт,
Оби ҷӯ соф шуд аз хуноба,
Марҳами реши бадан омадаӣ.
Ин шеър оғози як марҳилаи нав дар адабиёт ва публитсистика гардид. Шоирон, нависандагон, журналистон ва зиёиёни кишвар бо асарҳо ва навиштаҳои худ сулҳу ваҳдатро васф намуда, мардумро ба дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ даъват мекардан. Бистунуҳ сол муқаддам, яъне 27 июни соли 1997, дар таърихи навини Тоҷикистони азиз рӯйдоди муҳими сиёсӣ ба амал омад. Дар шаҳри Маскав Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба имзо расид.
Ин ҳуҷҷати таърихиро Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, роҳбари Иттиҳоди мухолифини тоҷик Саид Абдуллои Нурӣ ва намояндаи махсуси СММ Герд Дитрих Меррем имзо намуданд. Дар маросими имзои созишнома намояндагони давлатҳои гуногун ва ташкилотҳои байналмилалӣ иштирок доштанд. Ин воқеа ба ҷанги шаҳрвандӣ хотима гузошта, барои рушди устувори кишвар заминаи боэътимод фароҳам овард. Ҳамон рӯз тамоми воситаҳои ахбори оммаи дохилӣ ва хориҷӣ ин хабарро паҳн намуда, ба мардум аҳамияти сулҳу ваҳдатро шарҳ доданд.
Матбуоти даврии кишвар дар тарғибу ташвиқи сулҳу ваҳдат саҳми назаррас гузошт. Рӯзномаҳои ҷумҳуриявӣ, аз ҷумла «Ҷумҳурият», «Садои мардум», «Ҷавонони Тоҷикистон», «Халқ овозӣ», «Народная газета», инчунин нашрияҳои гуногуни соҳавӣ ва маҳаллӣ пайваста мақолаҳо, мусоҳибаҳо ва таҳлилҳои гуногун нашр намуда, мардумро ба ҳифзи сулҳу ваҳдат даъват мекарданд.
Журналистон воқеан рисолати касбии худро дар назди миллат ва давлат иҷро намуда, дар таҳкими сулҳу субот ва муттаҳидии ҷомеа саҳми арзанда гузоштанд. Дар ин раванд радио низ нақши муҳим дошт. Барномаҳои радиои Тоҷикистон дар он рӯзҳои ҳассос минбари воқеии мардум гардиданд. Журналистон бо олимон, шоирон, нависандагон ва намояндагони қишрҳои гуногуни ҷомеа суҳбатҳо анҷом дода, андешаҳои онҳоро дар бораи сулҳу ваҳдат ба мардум мерасониданд.
Яке аз барномаҳои машҳури он давра «Хоки Ватан» буд, ки бо роҳбарӣ ва идеяи профессор Иброҳим Усмонов таҳия мешуд.Ин барнома ҳамчун пуле миёни тоҷикони дохили кишвар ва гурезагони берун аз Ватан хизмат мекард. Садои радио ба гурезагони тоҷик умед мебахшид ва онҳоро ба бозгашт ба Ватан даъват менамуд. Телевизиони Тоҷикистон низ бо барномаҳои гуногун, аз ҷумла силсилаи барномаҳои «Оташи ҷанг ва парчами нанг», воқеаҳои ҷанги шаҳрвандӣ ва аҳамияти сулҳу ваҳдатро инъикос намуда, барои баланд бардоштани шуури миллӣ ва худогоҳии мардум мусоидат кард.
Бояд таъкид намуд, ки дар таҳкими сулҳу ваҳдат саҳми олимон, нависандагон ва журналистон хеле калон буд.Мақолаҳо ва таҳлилҳои олимони маъруф, инчунин шеърҳои шоирони тоҷик дар васфи ваҳдат мардумро ба дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ даъват мекарданд.
Ҳамчунин дар матбуот андешаҳои муҳим ва арзишманди роҳбарияти кишвар низ нашр мегардиданд.Аз ҷумла, Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намудаанд, ки «Созишномаи сулҳ барои сарзамини аҷдодии мо субботу оромии воқеиро таъмин кард, ваҳдати миллиро ба вуҷуд овард ва зиндагиеро фароҳам сохт, ки онро ҳар фарди покдилу некхоҳи мамлакат дер боз интизор буд». Имрӯз Ҷумҳурии Тоҷикистон ба шарофати сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ дар роҳи рушди устувор қарор дорад. Ҳифзи ин неъмати бебаҳо вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди кишвар мебошад.
Дар анҷом мехоҳем бо суханони Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон андешаҳоро ҷамъбаст намоям: «Ин ҷашн рамзи баҳамоӣ, сарҷамъӣ, иттиҳоду ягонагӣ ва ваҳдати миллӣ буда, пирӯзии фарҳанги сулҳ ва ақлу заковати солими миллати солору хирадманд ва сулҳпарвари тоҷикро бори дигар собит месозад».
Бигузор сулҳу субот, ваҳдати миллӣ, дӯстиву ҳамдигарфаҳмӣ ва якпорчагии давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистони азиз поянда ҳамеша поянда бошад.
Одилов Тоҳир, муовини директор оид ба илм ва робитаҳои хориҷии Коллеҷи техникию омӯзгории ноҳияи Рӯдакӣ, аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон.
