Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон

Хабарҳои охирин

ҳамаи хабарҳо

2026-08-17 09:42:25

НАҚШИ ҶАВОНОН ДАР РУШДИ ИЛМУ МАОРИФ ВА ТАТБИҚИ ТАШАББУСҲОИ СОЗАНДА ДАР 35 СОЛИ ИСТИҚЛОЛИ ДАВЛАТӢ

Таърихи навини давлатдории тоҷикон бо номи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, зич алоқаманд буда, ҳамчун сиёсатмадорони бонуфузи ҷаҳони муосир эътироф шудааст. Дар тӯли солҳои сарварӣ, саҳми Пешвои миллат дар рушди кишвар, дар сатҳи байналмилалӣ ва дар эҳёи давлати навини тоҷикон эътирофи баланд касб намудааст. Бо дастгирӣ ва таҳти роҳбарии оқилонаи ӯ субот, пешрафт ва рушди устувори иҷтимоию иқтисодӣ дар кишвари мо сол то сол баланд арзёбӣ мегардад, ки ин худ далели равшани сиёсати хирадмандонаи давлат мебошад. Президенти кишвар бо сабру таҳаммул ва донишу заковати сиёсии худ давраҳои душвори ҷанги шаҳрвандӣ, буҳрони иқтисодӣ ва мушкилоти амниятиро паси сар намуда, ба мардуми хеш осудагӣ, пешрафт ва рушди бемайлони иқтисодиро таъмин намуд. Гувоҳи бевоситаи ин раванди созанда мардуми тоҷик, аз ҷумла олимон, мебошанд, ки бо роҳбарии муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон рушди инфрасохтор, сохтмони роҳҳо, пулҳо, иншооти энергетикӣ, инчунин рушди соҳаҳои маориф, илм ва кишоварзӣ, ҳамчунин ҳамкориҳои судманди байналмилалиро дар сатҳи баланд мушоҳида менамоянд. Илова бар ин, дар ин давра дастовардҳои назарраси кишвар дар ҷодаи сиёсати хориҷӣ ва мустаҳкам намудани мавқеи он дар арсаи ҷаҳонӣ низ ба чашм мерасад.
Зикр кардан бамаврид аст, ки дар тӯли 35 соли ташаккули давлати миллии тоҷикон, бунёди миллати соҳибихтиёр ва давлати ягонаи демократӣ, ки бар пояҳои ҳуқуқ устувор буда, ҳадафи он бунёди ҷомеаи муттаҳид аст, ҷавонон саҳмгузор ва ташаббускор буда, дар ин раванд ба сиёсати ободкоронаи давлат пайравӣ менамоянд. Дар ин замина, наслҳои ҷавон ҳамчун ниҳоли навраси давлатдории тоҷикон боис ба ифтихори миллат мегарданд. Дар мавриди мавқеи ҷуғрофӣ ва фарҳангии кишвар бошад, бояд гуфт, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон кишвари ифтихормандест, ки бо сарварии оқилу доно дар қалби Осиёи Марказӣ ҷойгир аст. Ин кишвари тоҷикон аз ҷиҳати фарҳанг ва таърих бой буда, ҳамчун мардуми ориётабор шинохта шудааст. Ба ин монанд, кишвари мо яке аз давлатҳоест, ки бо қуллаҳои баланди Помир, дарёҳои Вахш ва Амударё дар ҷаҳон шинохта шуда, бо ташаббусҳои Сарвари давлат оид ба масъалаҳои об ва иқлим маъруфияти хоса пайдо намудааст.
Агар ба самти сиёсати хориҷии кишвар назар афканем, маълум мегардад, ки дар давраи истиқлолият Ҷумҳурии Тоҷикистон пайваста сиёсати хориҷии худро бар пояи сулҳ, ҳамкории созанда ва эҳтироми ҳуқуқи байналмилалӣ роҳандозӣ намуда, як қатор ташаббусҳои сатҳи ҷаҳониро пешбарӣ кардааст. Агар ташаббусҳои қаблии Тоҷикистон асосан ба масъалаҳои об, тағйирёбии иқлим ва рушди устувор бахшида шуда бошанд, ташаббуси нав ба арзиши умумибашарии сулҳ равона гардидааст, ки аҳамияти он дар шароити муосири ҷаҳонӣ рӯз аз рӯз меафзояд. Бо такя ба ҳамин мулоҳиза бояд гуфт, ки маҳз ташаббуси ободкоронаи мардуми тоҷик буд, ки боиси қабули қатъномаи мазкур гардид қатъномае, ки нишонаи эътирофи байналмилалии нақши Тоҷикистон ҳамчун кишвари ташаббускор дар таҳкими сулҳи ҷаҳонӣ мебошад. Ин иқдом инчунин таҷрибаи сулҳофарини Тоҷикистонро, ки баъди имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба даст омадааст, ҳамчун намунаи муваффақи ҳалли мусолиматомези низоъҳо ба ҷаҳониён муаррифӣ менамояд. Дар робита ба ин, гуфтан ба маврид аст, ки ҳадафи асосии Даҳсолаи байналмилалӣ густариши фарҳанги сулҳ, пешгирии низоъҳо ва таҳкими ҳамдигарфаҳмӣ байни миллатҳо мебошад. Қатъномаи қабулшуда ба принсипҳои Оинномаи Созмони Милали Муттаҳид такя намуда, давлатҳои узвро ба ҳалли баҳсҳо тавассути роҳҳои осоишта, рушди муколама ва таҳкими ҳамбастагии байни наслҳо даъват менамояд.
Дар баробари ин, набояд фаромӯш кард, ки дар давоми 35 соли Истиқлоли давлатии Тоҷикистон барои рушди илмҳои тиб, тарбияи олимони ҷавон, баланд бардоштани сатҳи таълими фанҳои дақиқ ва ҷалби хонандагону донишҷӯён ба корҳои илмӣ тадбирҳои гуногун амалӣ гардидаанд, ки натиҷаҳои назарраси онҳо имрӯз возеҳу равшан ба мушоҳида мерасанд. Ин раванд имрӯз низ идома дошта, ба яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ дар соҳаи илму маориф табдил ёфтааст. Дар хотима бояд гуфт, ки мо, ҷавонони имрӯзаи кишвар, барои пешравии минбаъдаи ватан ва ободии он кӯшиши пайгирона ба харҷ дода, худро вазифадор медонем, ки роҳи ободкоронаи Пешвои миллатро бо садоқат идома диҳем.
Дилшод Васихов – мудири кафедраи забонҳои Коллеҷи тиббии шаҳри Ҳисор

2026-08-17 09:28:14

ДАҲСОЛАИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ АМАЛ «ОБ БАРОИ РУШДИ УСТУВОР, СОЛҲОИ 2018–2028» - ТАШАББУСИ СТРАТЕГИИ ТОҶИКИСТОН ДАР ҲАЛЛИ БУҲРОНИ ОБИИ ҶАҲОН

Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ташаккули рӯзномаи ҷаҳонии об, пешбурди дипломатияи об ва ҷалби ҷомеаи байналмилалӣ ба масъалаҳои истифодаи оқилона, самаранок ва устувори захираҳои об мавриди таҳлил қарор гирифтааст. Қабули қатъномаи 71/222 Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид аз 21 декабри соли 2016, ки солҳои 2018–2028-ро Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» эълон намуд, яке аз муҳимтарин натиҷаҳои дипломатияи обии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Қатъномаи мазкур бидуни овоздиҳӣ қабул шуда, аз ҷониби 177 давлати узви СММ пуштибонӣ гардид.

Дар мақола моҳияти стратегӣ ва аҳамияти глобалии Даҳсолаи об, робитаи он бо Ҳадафҳои рушди устувор, бахусус Ҳадафи 6, масъалаҳои тағйирёбии иқлим, ҳифзи пиряхҳо, идоракунии ҳамгироишудаи захираҳои об, ҳамкории давлатҳо ва нақши илм ва технология дар ҳалли мушкилоти об таҳлил мешавад. Ҳамчунин, «Раванди обии Душанбе» ҳамчун платформаи муҳими байналмилалӣ барои татбиқи ҳадафҳои Даҳсолаи об мавриди баррасӣ қарор гирифтааст. Натиҷаҳои таҳқиқ нишон медиҳанд, ки ташаббусҳои Тоҷикистон масъалаи обро аз доираи масъалаи миллӣ ва минтақавӣ ба сатҳи яке аз масъалаҳои калидии рӯзномаи рушди устувори ҷаҳонӣ баровардаанд. Конфронсҳои сатҳи баланд дар Душанбе солҳои 2018, 2022, 2024 ва 2026 ин равандро идома дода, барои таҳкими муколамаи сиёсӣ, ҳамкории илмӣ, шарикӣ ва ҷустуҷӯи роҳҳои амалии ҳалли мушкилоти об мусоидат кардаанд.
Об яке аз муҳимтарин унсурҳои ҳаёт ва заминаи асосии рушди ҷомеаи инсонӣ мебошад. Бидуни об рушди иқтисодӣ, амнияти озуқаворӣ, саломатии аҳолӣ, ҳифзи муҳити зист ва суботи иҷтимоӣ имконнопазир аст. Бо вуҷуди ин, дар асри XXI инсоният бо афзоиши мушкилоти вобаста ба захираҳои об рӯ ба рӯ шудааст. Афзоиши аҳолии ҷаҳон, рушди босуръати шаҳрҳо, тағйирёбии иқлим, хушксолӣ, обхезиҳо, ифлосшавии манбаъҳои об ва истифодаи ғайриоқилонаи захираҳои табиӣ масъалаи обро ба яке аз масъалаҳои муҳимтарини амнияти глобалӣ табдил додаанд.
Созмони Милали Муттаҳид таъкид мекунад, ки об ва санитария барои ҳаёт ва рушди устувор аҳамияти бунёдӣ доранд. Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018–2028» маҳз бо ҳадафи тақвияти рушди устувор, идоракунии ҳамгироишудаи захираҳои об ва густариши ҳамкориву шарикӣ барои расидан ба ҳадафҳои байналмилалии вобаста ба об таъсис дода шудааст. Даҳсола аз 22 марти соли 2018 оғоз гардида, 22 марти соли 2028 анҷом меёбад. Дар ин раванд Ҷумҳурии Тоҷикистон мавқеи махсус дорад. Кишваре, ки беш аз 90 фоизи неруи барқи худро аз манбаъҳои обӣ истеҳсол мекунад ва захираҳои бузурги обии худро дар шакли пиряхҳо, барфҳо ва дарёҳо дорад, аз лиҳози ҷуғрофӣ ва экологӣ ба масъалаҳои об хеле наздик мебошад. Аз ин рӯ, ташаббусҳои Тоҷикистон дар соҳаи об танҳо хусусияти дипломатӣ надоранд, балки аз воқеияти табиӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии кишвар сарчашма мегиранд.
Дар давоми солҳои истиқлол Тоҷикистон масъалаи обро ҳамчун самти муҳими сиёсати хориҷӣ ва рушди устувори худ пеш бурд. Бо роҳбарии Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ташаббусҳои байналмилалӣ оид ба об пайваста пешниҳод ва дар сатҳи СММ дастгирӣ шуданд. Қабули қарорҳо дар бораи Соли байналмилалии оби тоза, Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт», Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» ва дигар ташаббусҳои вобаста ба об аз натиҷаҳои муҳими ин сиёсат мебошанд. Мақсади асосии мақолаи мазкур омӯзиш ва таҳлили нақши Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018–2028» дар сиёсати ҷаҳонии об ва муайян намудани аҳамияти ташаббусҳои Тоҷикистон дар ҳалли мушкилоти глобалии об мебошад.
Масъалаи об дар муносибатҳои байналмилалӣ тадриҷан аз як масъалаи экологӣ ба масъалаи фарогири сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва амниятӣ табдил ёфтааст. Дар гузашта захираҳои об бештар дар доираи идоракунии дохилии давлатҳо баррасӣ мешуданд. Аммо имрӯз маълум аст, ки мушкилоти об ҳудуди миллӣ намешиносад. Дарёҳои фаромарзӣ, пиряхҳо, ҳавзаҳои обӣ ва тағйироти иқлимӣ давлатҳоро водор месозанд, ки муносибатҳои худро дар асоси ҳамкорӣ, эътимод ва истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ ба роҳ монанд. Аз ин нуқтаи назар, идоракунии ҳамгироишудаи захираҳои об яке аз роҳҳои муҳими таъмини рушди устувор мебошад.
Даҳсолаи оби СММ маҳз ба ҳамин зарурат ҷавоб медиҳад. Ҳадафи он на танҳо зиёд намудани дастрасӣ ба оби тоза, балки пайвастани масъалаҳои об бо иқтисодиёт, муҳити зист, тандурустӣ, кишоварзӣ, энергетика ва рушди иҷтимоӣ мебошад. СММ ҳадафҳои Даҳсоларо дар самтҳои пешбурди рушди устувор, фаъолсозии барномаҳо ва лоиҳаҳои мавҷуда ва таҳкими амалҳо барои расидан ба Ҳадафҳои рушди устувор муайян кардааст. Дар ин замина Ҳадафи рушди устувори №6 - «Таъмини дастрасӣ ва идоракунии устувори об ва санитария барои ҳама» — аҳамияти махсус дорад. Моҳияти он дар он ифода меёбад, ки ҷомеаи ҷаҳонӣ бояд на танҳо масъалаи дастрасӣ ба оби ошомиданиро ҳал кунад, балки сифати об, санитария, истифодаи самараноки захираҳо, ҳифзи экосистемаҳои вобаста ба об ва ҳамкории байналмилалиро низ таъмин намояд. Ҳамин тавр, Даҳсолаи обро метавон ҳамчун механизми байналмилалии пайвастани сиёсат, илм, иқтисодиёт ва ҷомеа барои ҳалли масъалаҳои об арзёбӣ намуд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон аз оғози истиқлол ба масъалаҳои об дар сатҳи байналмилалӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Сабаби асосии чунин мавқеъ на танҳо аҳамияти об барои иқтисоди миллӣ, балки мавқеи ҷуғрофии кишвар ҳамчун яке аз манбаъҳои муҳими ташаккули захираҳои об дар Осиёи Марказӣ мебошад. Дар шароити минтақа масъалаи истифодаи оқилонаи об аҳамияти махсус дорад. Кишварҳои Осиёи Марказӣ бо масъалаҳои камобӣ, тағйирёбии иқлим, хушксолӣ, афзоиши талабот ба об ва зарурати рушди соҳаҳои кишоварзӣ ва энергетика рӯ ба рӯ мебошанд. Аз ин рӯ, ҳамкории минтақавӣ дар масъалаи об омили муҳими рушди устувор ба ҳисоб меравад.
Бо ташаббуси Тоҷикистон Маҷмаи Умумии СММ дар соли 2000 соли 2003-ро Соли байналмилалии оби тоза эълон кард. Баъдан ташаббуси Тоҷикистон барои эълон намудани солҳои 2005–2015 ҳамчун Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои ҳаёт» низ аз ҷониби ҷомеаи байналмилалӣ пазируфта шуд. Ин раванд нишон дод, ки Тоҷикистон метавонад масъалаҳои марбут ба обро дар сатҳи ҷаҳонӣ ба рӯзномаи сиёсӣ ворид намояд. Таҷрибаи ҷамъшуда дар давоми Даҳсолаи «Об барои ҳаёт» заминаи ташаккули ташаббуси нав гардид. Қадами муҳим баъдан қабули қатъномаи 71/222 буд. Маҷмаи Умумии СММ 21 декабри соли 2016 қатъномаи «Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор”, солҳои 2018–2028»-ро бидуни овоздиҳӣ қабул кард. Қатънома оғоз ва анҷоми Даҳсоларо мутаносибан 22 марти соли 2018 ва 22 марти соли 2028 муайян намуд. Аз ин рӯ, метавон гуфт, ки ташаббуси мазкур яке аз муҳимтарин дастовардҳои дипломатияи обии Тоҷикистон дар даврони истиқлол мебошад.
Қабули Даҳсолаи байналмилалии об дар соли 2016 натиҷаи тағйирёбии муносибати ҷомеаи байналмилалӣ ба масъалаи об буд. Агар дар марҳилаҳои қаблӣ диққат асосан ба таъмини аҳолӣ бо об ва масъалаҳои санитарӣ равона шуда бошад, дар Даҳсолаи нав масъалаи об дар доираи васеи рушди устувор баррасӣ гардид.
Мақсади Даҳсола таҳкими рушди устувор ва идоракунии ҳамгироишудаи захираҳои об, инчунин рушди ҳамкорӣ ва шарикӣ дар ҳамаи сатҳҳо мебошад. Ин нуқта аҳамияти стратегӣ дорад. Истифодаи оқилонаи об маънои танҳо сарфакорона истифода бурдани обро надорад. Он бояд тамоми давраи идоракунии захираҳоро дар бар гирад: омӯзиши захираҳо, ҳифзи манбаъҳо, пешгирии ифлосшавӣ, тақсимоти одилона, истифодаи самаранок, коркарди обҳои партов ва барқарорсозии экосистемаҳои вобаста ба об.
Аз ин рӯ, мафҳуми «об барои рушди устувор» се самти асосиро ба ҳам мепайвандад: Якум, рушди иқтисодӣ. Об барои кишоварзӣ, энергетика, саноат ва дигар соҳаҳои иқтисодӣ зарур мебошад. Дуюм, рушди иҷтимоӣ. Дастрасӣ ба оби тоза ба саломатӣ, сатҳи зиндагӣ, таҳсилот ва некӯаҳволии аҳолӣ таъсири мустақим дорад. Сеюм, ҳифзи муҳити зист. Дарёҳо, кӯлҳо, ботлоқзорҳо, пиряхҳо ва дигар экосистемаҳои обӣ қисми ҷудонашавандаи табиат мебошанд. Ҳамин пайванди сеҷониба Даҳсолаи обро ба як барномаи воқеан стратегии рушди инсоният табдил медиҳад.
Яке аз натиҷаҳои муҳимми ташаббуси Тоҷикистон таъсиси платформаи байналмилалии «Раванди обии Душанбе» мебошад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо дастгирии Созмони Милали Муттаҳид ва шарикони байналмилалӣ дар доираи ин раванд конференсияҳои сатҳи баландро баргузор менамояд. Ҳадаф фароҳам овардани майдони муколамаи сиёсӣ, шарикӣ, баррасии пешрафти Даҳсолаи об ва таҳияи чораҳои муштарак мебошад.
Аввалин Конфронси сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи об рӯзҳои 20–21 июни соли 2018 дар Душанбе баргузор гардид. Дар он намояндагони беш аз 120 кишвар ва созмонҳои байналмилалӣ иштирок намуданд. Ин нишондод худ далели таваҷҷуҳи ҷомеаи байналмилалӣ ба масъалаҳои об ва нақши Тоҷикистон ҳамчун майдони муколамаи байналмилалӣ мебошад. Конфронси дуюм соли 2022 баргузор гардида, масъалаи таҳкими амал ва шарикӣ дар сатҳҳои маҳаллӣ, миллӣ, минтақавӣ ва ҷаҳониро баррасӣ намуд. Аз натиҷаҳои он Эъломияи ниҳоӣ, Даъват барои амал ва шарикӣ ва дигар ҳуҷҷатҳои натиҷавӣ буданд.
Конфронси сеюм соли 2024 ва конфронси чоруми сатҳи баланд рӯзҳои 25–28 майи соли 2026 дар Душанбе баргузор шуданд. Конфронси соли 2026 ҳамчун марҳилаи муҳими омодагӣ ба Конфронси обии СММ дар соли 2026 ва суръат бахшидан ба татбиқи Ҳадафи 6 арзёбӣ гардид. Аз нигоҳи илмӣ, аҳамияти «Раванди обии Душанбе» дар он аст, ки масъалаи обро танҳо дар сатҳи изҳороти сиёсӣ нигоҳ намедорад, балки барои табодули таҷриба, рушди шарикӣ, иштироки олимон, созмонҳои байналмилалӣ, ҷомеаи шаҳрвандӣ ва бахши хусусӣ имконият фароҳам меорад.
Яке аз мушкилоти асосии замони муосир таъсири тағйирёбии иқлим ба захираҳои об мебошад. Баландшавии ҳарорати миёнаи ҳаво, тағйири шакли боришот, зиёд шудани хатари хушксолӣ ва обхезӣ ва тағйирёбии ҳолати пиряхҳо ба таъмини об таъсири мустақим мерасонанд.
Барои Тоҷикистон ин масъала аҳамияти махсус дорад, зеро захираҳои обии кишвар бо минтақаҳои баландкӯҳ ва пиряхҳо робитаи зич доранд. Пиряхҳо ҳамчун манбаъҳои муҳими об дар таъмини ҷараёни дарёҳо нақши калон мебозанд. Аз ин рӯ, ҳифзи пиряхҳо масъалаи танҳо экологӣ нест, балки масъалаи иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва амниятӣ низ мебошад. Дар чунин шароит сиёсати обии Тоҷикистон бо масъалаи иқлим пайвасти мустақим пайдо мекунад. Ташаббусҳои байналмилалии кишвар дар солҳои охир масъалаи пиряхҳоро низ ба рӯзномаи ҷаҳонӣ ворид намудаанд. Аз нуқтаи назари илмӣ, муносибати дуруст ба ин масъала бояд байни се самт робитаи устувор ба вуҷуд оварад: мониторинги илмии тағйироти пиряхҳо ва захираҳои барф; пешгӯии таъсири тағйирёбии иқлим ба об; таҳияи механизмҳои мутобиқшавӣ ва истифодаи самараноки об. Ин раванд бояд ба истифодаи маълумоти моҳворавӣ, технологияҳои рақамӣ, моделсозии иқлимӣ ва усулҳои муосири мониторинг такя кунад.
Яке аз масъалаҳои марказии Даҳсолаи об истифодаи самаранок ва оқилонаи захираҳои об мебошад. Дар шароити афзоиши талабот ба об давлатҳо наметавонанд танҳо ба зиёд намудани ҳаҷми истифода такя кунанд. Баръакс, самаранокии истифода бояд баланд бардошта шавад. Дар соҳаи кишоварзӣ, масалан, истифодаи технологияҳои муосири обёрӣ метавонад талафоти обро коҳиш диҳад. Обёрии қатрагӣ, назорати рақамии намии хок, интихоби зироатҳои ба шароити иқлим мутобиқ ва идоракунии илмии об аз ҷумлаи роҳҳои баланд бардоштани самаранокӣ мебошанд.
Дар соҳаи саноат истифодаи такрории об ва технологияҳои каммасраф аҳамияти калон дорад. Дар шаҳрҳо низ кам намудани талафот дар шабакаҳои обрасонӣ, истифодаи таҷҳизоти каммасраф ва такмили системаи тозакунии об метавонад натиҷаҳои назаррас диҳад. Дар энергетика масъалаи об низ бояд бо принсипҳои рушди устувор алоқаманд карда шавад. Истифодаи захираҳои обӣ барои истеҳсоли неруи барқ дар сурати риояи талаботи экологӣ метавонад ба рушди иқтисоди сабз мусоидат намояд. Ҳамин тавр, «истифодаи оқилонаи об» бояд ҳамчун низоми ягонаи илмӣ, иқтисодӣ ва экологӣ фаҳмида шавад.
Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» бо Ҳадафҳои рушди устувор робитаи мустақим дорад. Пеш аз ҳама, он ба татбиқи Ҳадафи 6 равона шудааст, вале таъсири он аз доираи як ҳадаф хеле васеъ мебошад. Об бо қариб ҳамаи самтҳои рушди устувор алоқаманд аст. Бе оби кофӣ ва босифат мубориза бо гуруснагӣ, рушди кишоварзӣ, ҳифзи саломатӣ, рушди шаҳрҳои устувор ва ҳифзи экосистемаҳо мушкил мегардад. Аз ин рӯ, сиёсати обиро бояд дар алоҳидагӣ аз сиёсати иқлим, энергетика, озуқаворӣ ва муҳити зист баррасӣ накард. Маҳз муносибати ҳамгироишуда метавонад натиҷаи устувор ба бор оварад. Дар ин замина ташаббуси Тоҷикистон аҳамияти методологӣ низ дорад. Тоҷикистон тавассути рӯзномаи байналмилалии об зарурати ҳамоҳангсозии сиёсати давлатҳоро дар масъалаҳои об ва рушди устувор таъкид мекунад. Дар Конфронси соли 2018 иштирокчиён ба зарурати таҳияи стратегияҳо ва нақшаҳои миллӣ барои расидан ба ҳадафҳои вобаста ба об ва инчунин тақвияти ҳамкорӣ, интиқоли дониш ва технология таваҷҷуҳ зоҳир намуданд.
Ҳалли мушкилоти об бе рушди илм ва технология имконнопазир аст. Дар асри XXI давлатҳо бояд аз усулҳои анъанавии идоракунии об ба низомҳои рақамӣ ва илмӣ гузаранд. Технологияҳои моҳворавӣ имконият медиҳанд, ки тағйироти пиряхҳо, барф, кӯлҳо ва ҳавзаҳои дарёҳо мунтазам мушоҳида карда шаванд. Сенсорҳои рақамӣ метавонанд сифати об, сатҳи об ва дигар нишондиҳандаҳоро дар вақти воқеӣ назорат намоянд.
Зеҳни сунъӣ ва таҳлили маълумоти калон низ метавонанд барои пешгӯии хушксолӣ, обхезӣ, тағйироти захираҳои об ва идоракунии инфрасохтори обӣ истифода шаванд. Дар ин самт ҳамкории муассисаҳои илмии Тоҷикистон бо марказҳои байналмилалии тадқиқотӣ метавонад аҳамияти калон дошта бошад. Донишгоҳҳо ва марказҳои илмӣ бояд ба омӯзиши захираҳои об, гидрология, иқлимшиносӣ, пиряхшиносӣ ва технологияҳои рақамии об таваҷҷуҳи бештар диҳанд. Ҳамин тавр, Даҳсолаи об бояд на танҳо «даҳсолаи сиёсат», балки «даҳсолаи илм ва навоварӣ» низ бошад.
Дипломатияи обии Тоҷикистон дар давоми солҳои охир ба яке аз самтҳои шинохтаи сиёсати хориҷии кишвар табдил ёфтааст. Хусусияти муҳими ин дипломатия дар он аст, ки Тоҷикистон масъалаи обро ҳамчун омили ҳамкорӣ пешниҳод мекунад, на ҳамчун воситаи рақобат. Ин равиш махсусан барои минтақаҳои дорои дарёҳои фаромарзӣ аҳамияти калон дорад. Таҷрибаи байналмилалӣ нишон медиҳад, ки истифодаи муштараки захираҳои об метавонад ҳам манбаи ихтилоф ва ҳам воситаи ҳамкорӣ бошад. Натиҷаи он аз механизмҳои сиёсӣ, ҳуқуқӣ, иқтисодӣ ва илмии ҳамкорӣ вобаста аст. Аз ин лиҳоз, ташаббуси Тоҷикистон дар бораи Даҳсолаи об дорои аҳамияти сиёсӣ ва башардӯстона мебошад. Мақсади асосӣ таъмини манфиатҳои як кишвар нест, балки ҷалби ҷомеаи байналмилалӣ ба ҳалли мушкилоти умумӣ мебошад.
Таваҷҷуҳи Тоҷикистон ба масъалаи об инчунин бо мафҳуми «амнияти инсонӣ» пайваст мебошад. Вақте ки аҳолӣ ба оби тоза дастрасии кофӣ надорад, саломатӣ, озуқаворӣ ва иқтисодиёт осеб мебинанд. Аз ин рӯ, ҳифзи об дар ниҳоят ҳифзи ҳаёт ва ояндаи инсон аст.
То соли 2026 Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» ба марҳилаи ниҳоии худ наздик шудааст. Дар ин давра ҷомеаи байналмилалӣ таҷрибаи назаррас ҷамъ кардааст. Аз ҷумла, Конфронси СММ оид ба об дар соли 2023 дар Ню-Йорк, баррасии Ҳадафи 6 ва идомаи «Раванди обии Душанбе» нишон медиҳанд, ки масъалаи об дар рӯзномаи рушди ҷаҳонӣ мавқеи устувор пайдо кардааст.
То анҷоми Даҳсола дар соли 2028 чанд самт бояд ба таври махсус тақвият дода шавад. Аввал, гузариш аз уҳдадориҳои сиёсӣ ба натиҷаҳои воқеии ченшаванда. Дуюм, зиёд намудани маблағгузорӣ ба инфрасохтори обӣ ва санитарӣ. Сеюм, рушди технологияҳои каммасраф ва рақамӣ. Чорум, таҳкими ҳамкории фаромарзӣ. Панҷум, баланд бардоштани нақши илм ва ҷавонон дар ҳалли масъалаҳои об. Шашум, пайвастани сиёсати об бо сиёсати иқлим, энергетика, кишоварзӣ ва ҳифзи муҳити зист. Дар ин раванд Тоҷикистон метавонад минбаъд низ нақши худро ҳамчун кишвари ташаббускор ва платформаи муколамаи байналмилалӣ идома диҳад. Конфронси чоруми Душанбе дар моҳи майи соли 2026 низ ба суръат бахшидани пешрафт дар самти Ҳадафи 6 ва омодагӣ ба марҳилаҳои минбаъдаи рӯзномаи ҷаҳонии об равона гардид.
Ҳамзамон, таҳқиқ нишон медиҳад, ки ҳалли буҳрони ҷаҳонии об танҳо бо қабули қарорҳои сиёсӣ имконнопазир аст. Барои натиҷаи воқеӣ сармоягузорӣ, илм, технология, маълумоти боэътимод, идоракунии самаранок ва иштироки ҷомеа зарур мебошад. Аз ин рӯ, то анҷоми Даҳсолаи байналмилалии об дар соли 2028 бояд кӯшишҳо ба натиҷаҳои мушаххас ва ченшаванда равона карда шаванд. Тоҷикистон метавонад дар ин раванд нақши худро ҳамчун ташаббускори муҳими рӯзномаи ҷаҳонии об ва ҳамчун майдони муколамаи байналмилалӣ идома диҳад.
Ташаббуси мазкур нишон медиҳад, ки об на танҳо сарвати табиӣ, балки асоси рушди иқтисодӣ, кафолати саломатии инсон, унсури муҳими амнияти экологӣ ва воситаи таҳкими ҳамкории байналмилалӣ мебошад. Ҳамин маънӣ аҳамияти таърихӣ ва стратегии сиёсати обии Тоҷикистонро дар даврони истиқлол муайян менамояд.
Нуридин РАҲМОНОВ,
сардори бахши фанҳои умумитаълимӣ,
тахассусӣ ва устоҳои таълими истеҳсолии
Литсейи касбии техникии нақлиёти автомобилии шаҳри Душанбе

 

2026-08-11 10:17:10

МАКТУБИ ИТТИЛООТӢ

МАКТУБИ ИТТИЛООТӢ

оид ба баргузории Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ-назариявӣ дар мавзӯи «35 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон: Нақши Пешвои миллат дар таҳкими давлатдорӣ, рушди устувор ва ояндаи миллӣ»
Бо ташаббуси Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон моҳи сентябри соли 2026 Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ-назариявӣ таҳти унвони «35 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон: Нақши Пешвои миллат дар таҳкими давлатдорӣ, рушди устувор ва ояндаи миллӣ» баргузор мегардад.

Ҳадафи конференсия таҳлили илмии дастовардҳои даврони истиқлол, омӯзиши таҷрибаи давлатсозӣ, баррасии нақши Пешвои миллат дар таҳкими давлатдорӣ, рушди устувори иқтисодиву иҷтимоӣ, рушди таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, инчунин муайян намудани дурнамои рушди миллӣ мебошад.

Ба иштирок дар конференсия омӯзгорон, олимон, муҳаққиқон, докторантон, унвонҷӯён, магистрантон, кормандони муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ва дигар муҳаққиқони соҳа даъват карда мешаванд.
Самтҳои асосии конференсия:
  • 35 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон: дастовардҳо ва дурнамои рушди давлатдорӣ;
  • Нақши Пешвои миллат дар таҳкими истиқлол, сулҳу ваҳдати миллӣ ва давлатсозии навини тоҷикон;
  • Истиқлол ва рушди устувори иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии Тоҷикистон;
  • Рушди таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ дар даврони истиқлол;
  • Рақамикунонӣ, инноватсия ва омодасозии мутахассисони рақобатпазир;
  • Тарбияи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва таҳкими арзишҳои миллӣ дар низоми таҳсилоти касбӣ;
  • Масъалаҳои мубрами педагогика, методикаи таълим ва технологияҳои муосири омӯзиш;
  • Таҷрибаи муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ дар татбиқи сиёсати давлатӣ.
Талабот ба мақолаҳои илмӣ:
Ба конференсия мақолаҳои илмии аслӣ, ки қаблан дар дигар нашрияҳо ба табъ нарасидаанд ва ба мавзуъҳои конференсия мувофиқ мебошанд, қабул карда мешаванд. Мақола бояд дорои сохтори илмии зерин бошад:
  • унвони мақола;
  • ному насаби муаллиф(он);
  • дараҷаи илмӣ, унвони илмӣ ва вазифа (агар мавҷуд бошад);
  • номи муассиса;
  • матни асосии мақола (муқаддима, таҳлил, натиҷа ва хулоса);
  • рӯйхати адабиёти истифодашуда.
  • ҳаҷми мақола: аз 5 то 10 саҳифа.
Талаботи техникӣ:
  • ҳуруф – Times New Roman;
  • андозаи ҳуруф – 14;
  • фосилаи байни сатрҳо – 1,5;
  • ҳошияҳо – 2 см аз ҳамаи тарафҳо;
  • абзатс – 1,25 см;
  • рақамгузории саҳифаҳо – дар поёни саҳифа.
Мақола бояд муаллифӣ бошад ва бо истифода аз зеҳни сунъӣ навишта нашуда бошад. Иқтибосҳо ва истинодҳо бояд тибқи меъёрҳои қабулшудаи илмӣ оварда шаванд. Муаллифон барои саҳеҳии маълумот, далелҳо, омор, иқтибосҳо ва риояи меъёрҳои ахлоқи илмӣ масъул мебошанд.
Мақолаҳо аз ҷониби ҳайати таҳририя ва комиссияи илмии конференсия мавриди баррасӣ қарор гирифта, танҳо мақолаҳои ба талаботи илмӣ ҷавобгӯ барои нашр тавсия дода мешаванд. Маводи қабулшуда пеш аз баргузории конференсия дар шакли маҷмӯаи илмии маводи конференсия ба табъ расонида шуда, ба иштирокчиён ва муаллифон дастрас карда мешавад.
Муҳлати қабули мақолаҳо: то 20 августи соли 2026.
Мақолаҳо ба суроғаи зерин ирсол карда шаванд:
Суроға: шаҳри Душанбе, ноҳияи Сино, кӯчаи Нусратулло Махсум 77/5, идораи рӯзномаи «Ҷаҳони ҳунар»
E-mail: jahonihunar2024@gmail.com
Телефонҳо: 2-35-73-30; 881-88-80-41; 200-12-73-73

2026-08-10 17:52:22

ҚОИДАҲОИ КРИКЕТ КРИТЕРИЯҲО ВА ДАСТУРҲО

Қоидаҳои бозии аз ҳама беҳтарин Крикет,
БАХШИДА БА РӮЗИ ВАРЗИШГАРОН!
Крикет ин бозие аст, ки дар он бо чӯбдаста (бита) ва тӯбча дар саҳрои кушоде бозӣ мекунанд, ки он ҳамчун майдони бозии байни ду дастаи ҳар якашон иборат аз 11 нафарӣ бозингар маълум аст.
Объекти (мақсади) бозӣ аз соҳиб шудан ба хол иборат аст, ки ҳангоми давидан аз пайи зарбаи чӯбдаста ва ӯҳда кардани он ба даст меояд, ё ҳангоми дар майдон будан тавассути дар ғафлат мондани зарбазани (бетсмэни) рақибон сурат мегирад. Қоидаҳои бозии крикет, ки дар ин саҳифа нишон дода шудаанд, барои намуди анъанавии крикет мебошанд, ки он "Крикети санҷишӣ (Test Cricket)" ном дорад.
Майдони маъмулии крикетбозӣ
Бо вуҷуди ин, форматҳои дигари ин бозӣ низ вуҷуд доранд, масалан намуди мусобиқаҳои шахсони аз 50 сола боло. Крикети 20 солаҳо ва ғайра , ки дар онҳо қоидаҳои бозӣ низ андаке фарқ мекунанд.
Бозингар: Қоидаҳоибозии расмии Крикет
Крикет ин як бозиест, ки байни ду гурӯҳе, ки аз 11 нафарӣ бозингар ташкил шудаанд, бозӣ карда мешавад. Ҳамчунин як бозингари захиравие низ мавҷуд аст, ки онро " Нафаридувоздаҳум", номбар мебаранд, ки вай ҳангоми ҷароҳат бардоштани яке аз бозингарон истифода бурда мешавад.
Нафари дувоздаҳум барои тӯбпартоӣ, ё ҳамчун зарбазан (бетсмэн), дарвозабон ё капитани даста иҷозат дода намешавад. - Вазифаи ягонаи вай фвқвт аз амал кардан ҳамчун ивазкунандаи бозингари майдонӣ/қабулкунанда иборат аст.
Бозингари аслӣ бошад, ҳамин ки аз дарди ҷароҳат раҳо ёбад, метавонад озодона боз ба бозӣ баргардад.
Барои татбиқи қонун ва мутмаинан ҷорӣ кардани қоидаҳои крикет дар рафти тамоми бозӣ тавассути таъин кардани ду довари миёнарав ва назораткунандаи бозӣ пуштибонӣ карда мешавад
Доварон барои қабули қарорҳо ва огоҳ кардани ғолибон оиди ин қарорҳо масъул ҳастанд.
Ду довар дар майдони бозиҳо ҷойгир ҳастанд, дар ҳоле, ки дар берун аз майдонниз довари сеюм ҷойгир аст, ки барои назорати қарори видеоӣмасъулият дорад.
Ин дар он ҳолате зарур мешавад, ки агар доварони дар майдони бозӣ ҷойгирбуда ба довари сеюм муроҷиат кунанд, ки вай видеоро бо суръати оҳиста монад ва барои қарори дуруст қабул кардан кӯмак намояд.
Сохтори бозӣ
Крикети санҷишӣ ин бозие аст, ки зиёда аз ду навбати тӯбзаниродарбар мегирад. Ин маънои онро дорад, ки яке аз дастаҳо бояд тӯбпартоӣ кунад ва дастаи дигарду маротиба аз ин берун мемонад ва кадом дастае ки холи бештар ба даст орад, он дар ин мусобиқа ғолиб хоҳад шуд. Дигар фарқияти асосӣ байни крикети санҷишӣ ва дигар шаклҳои крикетбозӣ ин дарозии навбати тӯбзанӣ аст. Дар крикети санҷишӣ барои дарозии навбати тӯбзанӣ маҳдудияте мавҷуд нест. Дар ҳоле, ки дар крикети як рӯзӣ ва крикети 20 солаҳо (one day Cricket & Twenty20) як миқдори муайяни назарраси зиёдаравӣ аз ҳар як навбати тӯбзанӣ дида мешавад. Ягона маҳдудият дар крикети санҷишӣ дарозӣ ба мӯҳлати 5 рӯза аст. Пеш аз он ки бозӣ оғоз гардад шахси расмие як тангаеро ба ҳаво мепартояд. Капитане, ки тарафи дурусти тангаи ро дарёбад, пасон интихобмекунад, ки онҳо аввалин шуда бо чӯбдаста тӯб мезананд ё дар майдон тӯбро қабул мекунанд. Баъд аз он яке аз дастаҳо бо чӯбдаста тӯбро мезанад ва дастаи дигар тӯбро ғел медиҳад ё майдонро ҳимоя мекунад. Мақсади дастае, ки бо чӯбдаста зарба мезанад хол гирифтан тавассути давидан аст, дар ҳоле ки мақсади дастаи ҳимоякунандаи майдон берун кардани даҳ нафар бозингари рақибон ва маҳкам кардани навбати тӯбзании дастаи зарбазан бо ғалтакчӯб (батсман) аст. Гарчанде ҳар як даста аз 11 нафар бозингар иборат ҳастанд, берун баровардани фақат 10 нафар кифоя аст, чунки як нафар бозингари боқимонда наметавонад дар танҳоӣ бо чӯбдаста зарба занад. Зарбазаниҳо бо чӯбдаста дар ҷуфтҳо иҷро карда мешаванд.
Расми дуюм
Пас аз он ки дастаи якум бозӣ кардамайдонро ҳимоя мекунад, дастаи дуюм бозӣ кардан бо зарбазанӣ бо чӯбдастаро оғоз хоҳад кард. Пас аз он, ки баъдан дастаи дуввум майдонро ҳимоя карда бозӣ мекунад, одатан навбати зарба задан бо чӯбдаста боз ба дастаи якум боз мегардад. Ба ҳар ҳол барои ин дар қоидаҳои бозии крикет истисно вуҷуд дорад. Ин дар қоидаҳои крикет пайравӣ номида мешавад. Баъд аз он вақте ки дастаи якумин на камтар аз 200 давро иҷро мекунад, пас аз он дастаи дуввум (дар рӯзи 5 мусобиқаи санҷишӣ) ин корро иҷро мекунад. Баъдан ин ба дастаи якум имкон медиҳад, ки боз ба дастаи дуввум бо чӯбдаста зарба занад. Ин боз ҳам муфид аст, агар бозӣ ба оҳистагӣ пешрафт кунадё бо ҳавои бад рӯ ба рӯ шавад ва он гоҳ шояд барои ҳар ду даста барои ба пуррагӣ навбати тӯб зада бозӣ кардан, вақт кифоят накунад.
Агар ин тавр бошад, капитани дастаи бо чӯбдаста зарбазананда низ ҳақ дорад, ки ҳуқуқи навбати тӯбзаданашонро дар ҳар лаҳза рад карда аз даст диҳад. Ин кор изҳорот/эълон номида мешавад. Баъзеҳо шояд фикр мекунанд, ки чаро капитан имконияти бо чӯбдаста зарбазаниро барои дастаи худ аз даст медиҳад. Бо вуҷуди ин,агар бозии наздик ба наздик (тан ба тан) сурат гирад ва ба назар расад, ки онҳо наметавонанд дастаи дигаро аз майдон берун кунанд, он гоҳ шояд ин як варианти дурусте бошад. Агар як даста ду маротиба аз майдон берун карда нашавад ва ғолиб дар панҷ рӯзи бозӣ муайян карда нашавад, пас ин бозиро бозиидуранг эълон мекунанд. Бинобар ҳамин, шояд меарзад, ки оиди навбати тӯбзанӣ бо чӯбдаста эълон кунанд, чунки назар ба дуранг шудан имконияти ғолиб омадан фароҳам оварда шавад
Роҳҳои ба даст овардани холҳо аз рӯи давҳо
Мақсадизарбазан (батсмэн) аз он иборатаст, ки аз давҳо холҳо ба даст биёрад. Яке аз қоидаҳоиасосиикрикет инаст, кибарои зарбазанҳо (батсмэнҳо) аз давҳо холҳоро ба даст биёранд, онҳо бояд ба гӯшаи кунҷи охирини якдигарашон дар майдон бидаванд (аз як кунҷ ба кунҷи дигар). Дар ҳолати иҷрокардани ин кор якдав холгузорӣ мешавад. Қоидаҳои крикетбозӣ таъкид мекунанд, ки онҳо метавонанд барои як зарбазанӣ акчанд бор даву тоз кунанд. Ҳамчунин ба мисли давидан онҳо метавонад тавассути зарбазанӣ ба сараҳдҳои якдигар аз давҳо холҳо ба даст биёранд. Холҳои аз сарҳадзанӣ ба даст омада барои зарбазан (батсмен) ё 4 ё 6 давро имкон медиҳанд. Чор ҳамон вақт холгузорӣ мешавад, ки агар тавассути зарба задан ба тӯбча он баъди зарб хӯрдан ба замин аз сарҳад гузарад, дар ҳоле шаш холгузорӣ мешавад, ки тавассути зарба задан ба тӯб он ба пуррагӣ аз сарҳад (беон ки ба замин бархӯрда бошад) мегузарад. Қоидаҳои крикетбозӣ инчунин таъкид мекунанд, ки ҳангоме ки 4 ё 6 холгузорӣ карда мешавад, ҳама гуна давҳо ки ба таври ҷисмонӣ аз ҷониби зарбазан (батсмэ) иҷро мешаванд ба нул баробар буда беэътибор шумурда мешаванд. Онҳо бояд ҳатман 4 ё 6 давро ба даст биёранд.
Ба таври дигар ин давҳоро мувофиқи қоидаҳои крикетбозӣ холгузорӣ кардан мумкин аст, ки бе тӯби ҳисобнашуда, зарбазани ғалат, қуръапартоӣ ё ҳисоб кардани зарбаи тӯбт ба пой расидаро дарбар мегиранд. Қоидаҳои крикетбозӣ таъкид мекунад, ки ҳамаи давҳое, ки аз рӯи ин усулҳо баҳогузорӣ мешаванд, барои дастаи зарбазан бо чӯбдаста чун холҳо арзёбӣ мешаванд, аммо на барои зарбазанҳои инфиродӣ
• "тӯбзании ҳисобнашуда" метавонад бо сабабҳои гуногун эълон карда шавад: агар ҳимоятгар тӯбро аз ҷои нодуруст бозӣ кунад, он тӯб ҳамчун хавфнок эълон карда мешавад (аксар вақт гоҳе рӯй медиҳад, ки ба ҷисми зарбазан ба пуррагӣ зарба зада ҳимоят мекунанд), ҷаҳидан бештар аз ду маротиба ё ғел задан пеш аз он ки ба назди зарбазан (батсман) бирасад ё ин агар ҳимоятгарони майдон дар мавқеъҳои нодуруст истода бошанд. Зарбазан наметавонад ҳеҷ тӯберо зарба занад ва аз давҳо хол гирад, аммо наметавонад аз мавқеъи тӯби ҳисобнашуда барояд, ба истиснои ҳолате ки онҳо берун гурезанд, ки он гоҳ метавонад ду бор тӯб занад, тӯбро идора кунад ё майдонро ҳимоя кунад. Зарбазан (батсман) ҳама гуна давҳои холгузоришударо аз мавқеъи тӯби ҳисобнашуда барои зарбааш бурд мекунад, дар ҳоле ки даста низ барои мавқеъи худи тӯби ҳисобнашуда як давро ба даст меорад.
• "Зарбаи ғалат" эълон карда мешавад, агар довар фикр кунад, ки зарбазан (батсман) имконияти узрноке надошт, ки аз бозиаш хол ба даст орад. Бо вуҷуди ин, агар интиқолдиҳии тӯб аз болои сари зарбазан (батсман) сурат гирад, он на зарбаи ғалат, балки тӯби ҳисобнашуда эълон карда мешавад. Доварон ҳангоми иҷро кардани бозӣ бо зарбаи ғалат дар формати кӯтоҳи бозӣ ҷиддитар ҳастанд, дар ҳоле ки дар крикети санҷишӣ хело осудатар ҳастанд. Зарбаи ғалат задан барои дастаи ҳуҷумкунанда як дави имтиёзиро илова мекунад ва ҳама гуна давҳои зарбазан (батсман) холгузорӣ мешаванд. Зарбазан наметавонад аз зарбаи ғалат барояд, ба истиснои он ки онҳо ҳимоя карда истода бошанд, берун даванд, тӯбро идора кунанд ба дарвозаи онҳо мезананд ё майдонро ҳимоя мекунанд.
• "қуръапартоӣ" дар ҳолате мешавад, ки тӯби ҳисобнашуда ё зарбаи ғалат аз зарбазани ҳуҷумкунанда мегузарад ва давҳо бе он ки зарбазан ба тӯб зарба занад холгузорӣ мешаванд.
• "тӯби ба пой расида" –дар ҳолате мешавад, ки ҳангоми зарба задани зарбазан холгузорӣ мешавад, аммо на ғалтакчӯб ва на тӯб дар ҳолати тӯби ҳисобнашуда ё зарбаи ғалат қарор надоранд. Ба ҳар ҳол ҳеҷ даве холгузорӣ намешавад, агар зарбазани (батсмани) ҳуҷумкунанда барои зарбазанӣ кӯшиш накарда бошад ё ин ки агар вай тӯбро аз даст дода бошад.
Роҳҳое, ки метавонанд мувофиқи қоидаҳои крикетбозӣ барои зарбазан (батсман) дода шаванд
Як қатор роҳҳои мухталифе вуҷуд доранд, ки мумкин аст дар бозии крикет барои зарбазан (батсман) дода мешаванд. Вақте ки ҳимоятгар зарбазанро (батсманро) берун мебарорад, чунин гуфта мешавад ки ҳимоятгар "дарвозаи ҳимоятӣ" мегирад. Роҳҳои гуногуне мавҷуданд, ки мумкин аст, ки мувофиқи қоидаҳои крикет ба зарбазан эҳдо шаванд:
• Ҳимоятшуда - Қоидаҳои крикет таъкид мекунанд, ки агар тӯб ҳимоя карда гирифта шавад ва ба дарвозаи зарбазани (бастмани) ҳуҷумкунанда расад, пас зарбазан берун карда мешавад (то он муддате ки ҳадди ақал як тӯб бо тӯб зада бароварда шавад). Аслан фарқе надорад, ки тӯб ба дастачӯб, дастпӯшакҳо, ҷисм ё дигар аъзои бадани зарбазан расидааст ё не. Бо вуҷуди ин, иҷозат дода намешавад, ки тӯб пеш аз расидан ба дарвоза ба бозингари дигар ё довар расад.
• Дошташуда - Қоидаҳои крикет таъкид мекунанд, ки агар зарбазан (батсман) ба тӯб зарба занад ё ба он дастачӯб ё даст/дастпӯшакаш ҳангоми доштани чӯбдаста расад, он гоҳ зарбазан метавонад нигоҳ дошта шавад. Ин кор аз ҷониби ҳимоятгарони майдон, дарвозабон ё бозингари ҳимоятгаре ки тӯбро ба пуррагӣ медорад, иҷро карда мешавад (пеш аз он ки он парида равад). Агар ин кор сурат гирад, пас қоидаҳои крикетбозӣ зарбазанро берун таъин мекунанд.
• Роҳбанд кардани тӯб бо пой (LBW) - Агар тӯб ҳимоя карда шавад ва он бе зарба задан бо чӯбдастаба зарбазан (батсман) бирасад, он қарор кардан оиди роҳбанд кардани тӯб бо пой қарор кардан мумкин аст. Баҳар ҳол пеш аз он ки довар ин гун ақарор диҳад, вай бояд авал ба як қатор омилҳое назар андозад, ки дар қоидаҳои крикетбозӣ зикр шудаанд. Аввалин чизе ки бояд довар қарор диҳад, ин аст ки оё тӯб расид, агар зарбазан (батсман) дар он ҷо набуд. Агар ҷавоб ба ин саволи вай Ҳа бошад ва тӯб ба гӯшаи дарвозапоя нарасида бошад, вай метавонад беибо зарбазанро берун кунад. Бо вуҷуди ин агар тӯб ба зарбазан (батсман) берун аз хатти тӯбпартоӣ расида бошад, дар ҳоле ки вай кӯшиш мекард ҳуҷумро бозӣ кунад, пас ӯ берун карда намешавад.
• Пасгардондашуда/ҳимоятшуда - Мувофиқи қоидаҳи крикетбозӣ зарбазанро берун кардан мумкин аст, дар он ҳолате ки дарвозабон дарвозаашро ба поён мегузорад, ҳангоме ки вай аз ҳудуди худаш берун аст ва кӯшиши давидан намекунад (агар вай кӯшиши давидан кунад, он бояд дави ихроҷшавӣ бошад).
• Дави ихроҷшавӣ - Қоидаҳои крикетбозӣ таъкид мекунанд, ки зарбазан (бэтсмэн) берун шудааст, агар ҳеҷ қисмати дастачӯби вай ё аъзои баданаш дар пушти ҳудудаш ба замин барнахӯрдааст, дар ҳоле ки тӯб дар бозӣ аст ва дарвоза аз ҷониби ҳимоякунандаи майдон одилона поин гузошта шудааст.
•Зарбазанӣ ба дарвоза - Қоидаҳои крикетбозӣ муайян месозанд, ки агар зарбазан (батсман) дарвозаи худашро бо чӯбдастаё ҷисмаш ба замин кӯбад, пас аз он ки вай ба хати ҳуҷум ворид шудааст ва тӯб ҳоло дар бозӣ аст, пас вай берун карда мешавад. Зарбазани (батсмани) ҳуҷумкунанда инчунин берун аст, агар вай ҳангоми омодагӣ ба дави аввалинаш дарвозаашро кӯбад.
• Ба даст гирифтани тӯб - Қоидаҳои крикетбозӣ ба зарбазан (батсман) имконият медиҳад, ки берун карда шавад, агар вай дидаю дониста бо дасташ тӯбро идора кунад ва бе иҷозати рақибон наметавонад ба чӯбдастадаст расонад.
• Ҷазои таваққуфӣ–Зарбазани (батсмани) омадаистода бояд барои рӯ ба рӯ шудан бо тӯб омода бошад ё бояд дар давоми се дақиқа дар вақти набудани зарбазани (батсмани) рафтаистода бо шарикаш дар кунҷи ҳуҷумкунандаҳо набошад. Агар ин кориҷро карда нашавад, зарбазани (батсмани) омадаистода метавонад берун карда шавад.
Қоидаҳои крикетбозӣ
• Ду маротиба задани тӯб - Қоидаҳои крикет бозӣ таъкид мекунанд, ки агар зарбазан (бэтсмэн) тӯбро назар ба мақсади ҳимоя кардани дарвозааш ё бо иҷозати рақибон ду маротиба зарба занад, вай берун карда мешавад.
• Ҳимоя кардани майдон -зарбазан (бэтсмэн) берун аст, агар вай дидаю дониста рақибонро бо суханонаш ё бо амалҳояш пешгир кунад. Боз дигар қоидаҳои крикетбозӣ низ мавҷуд ҳастанд. Ба ҳар ҳол инҳо қоидаҳои асосӣ мебошанд ва шуморо дар роҳи муяссар гаштанбарои ёдгирии ин бозӣ роҳнамоӣ мекунанд.
Федератсияи Криктеи Тоҷикистон

2026-07-31 10:17:47

ОҒОЗИ САФАРИ КОРӢ БА ҶУМҲУРИИ ҚИРҒИЗИСТОН

30 июл Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои иштирок дар Вохӯрии ғайрирасмии машварати сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон вориди шаҳри Чолпон-Атаи Ҷумҳурии Қирғизистон шуданд.

Дар фурудгоҳи байналмилалии Иссик-кул Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро Раиси Девони вазирон - Роҳбари маъмурияти Президенти Қирғизистон Адилбек Касималиев ва дигар намояндагони воломақом гарму самимӣ истиқбол гирифтанд.

Ба ифтихори меҳмони олиқадр майдони фурудгоҳ бо парчамҳои давлатӣ оро ёфта, қаровули фахрӣ саф ороста буд.

 


МАКТУБИ ИТТИЛООТӢ

2026-08-11 10:13:09


МАКТУБИ ИТТИЛООТӢ

оид ба баргузории Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ-назариявӣ дар мавзӯи «35 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон: Нақши Пешвои миллат дар таҳкими давлатдорӣ, рушди устувор ва ояндаи миллӣ»

Бо ташаббуси Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон моҳи сентябри соли 2026 Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ-назариявӣ таҳти унвони «35 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон: Нақши Пешвои миллат дар таҳкими давлатдорӣ, рушди устувор ва ояндаи миллӣ» баргузор мегардад.


Ҳадафи конференсия таҳлили илмии дастовардҳои даврони истиқлол, омӯзиши таҷрибаи давлатсозӣ, баррасии нақши Пешвои миллат дар таҳкими давлатдорӣ, рушди устувори иқтисодиву иҷтимоӣ, рушди таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, инчунин муайян намудани дурнамои рушди миллӣ мебошад.


Ба иштирок дар конференсия омӯзгорон, олимон, муҳаққиқон, докторантон, унвонҷӯён, магистрантон, кормандони муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ва дигар муҳаққиқони соҳа даъват карда мешаванд.


Самтҳои асосии конференсия:

  • 35 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон: дастовардҳо ва дурнамои рушди давлатдорӣ;
  • Нақши Пешвои миллат дар таҳкими истиқлол, сулҳу ваҳдати миллӣ ва давлатсозии навини тоҷикон;
  • Истиқлол ва рушди устувори иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии Тоҷикистон;
  • Рушди таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ дар даврони истиқлол;
  • Рақамикунонӣ, инноватсия ва омодасозии мутахассисони рақобатпазир;
  • Тарбияи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва таҳкими арзишҳои миллӣ дар низоми таҳсилоти касбӣ;
  • Масъалаҳои мубрами педагогика, методикаи таълим ва технологияҳои муосири омӯзиш;
  • Таҷрибаи муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ дар татбиқи сиёсати давлатӣ.


Талабот ба мақолаҳои илмӣ:

Ба конференсия мақолаҳои илмии аслӣ, ки қаблан дар дигар нашрияҳо ба табъ нарасидаанд ва ба мавзуъҳои конференсия мувофиқ мебошанд, қабул карда мешаванд. Мақола бояд дорои сохтори илмии зерин бошад:


  • унвони мақола;
  • ному насаби муаллиф(он);
  • дараҷаи илмӣ, унвони илмӣ ва вазифа (агар мавҷуд бошад);
  • номи муассиса;
  • матни асосии мақола (муқаддима, таҳлил, натиҷа ва хулоса);
  • рӯйхати адабиёти истифодашуда.
  • ҳаҷми мақола: аз 5 то 10 саҳифа.


Талаботи техникӣ:

  • ҳуруф – Times New Roman;
  • андозаи ҳуруф – 14;
  • фосилаи байни сатрҳо – 1,5;
  • ҳошияҳо – 2 см аз ҳамаи тарафҳо;
  • абзатс – 1,25 см;
  • рақамгузории саҳифаҳо – дар поёни саҳифа.


Мақола бояд муаллифӣ бошад ва бо истифода аз зеҳни сунъӣ навишта нашуда бошад. Иқтибосҳо ва истинодҳо бояд тибқи меъёрҳои қабулшудаи илмӣ оварда шаванд. Муаллифон барои саҳеҳии маълумот, далелҳо, омор, иқтибосҳо ва риояи меъёрҳои ахлоқи илмӣ масъул мебошанд.


Мақолаҳо аз ҷониби ҳайати таҳририя ва комиссияи илмии конференсия мавриди баррасӣ қарор гирифта, танҳо мақолаҳои ба талаботи илмӣ ҷавобгӯ барои нашр тавсия дода мешаванд. Маводи қабулшуда пеш аз баргузории конференсия дар шакли маҷмӯаи илмии маводи конференсия ба табъ расонида шуда, ба иштирокчиён ва муаллифон дастрас карда мешавад.


Муҳлати қабули мақолаҳо: то 20 августи соли 2026.
Мақолаҳо ба суроғаи зерин ирсол карда шаванд:
Суроға: шаҳри Душанбе, ноҳияи Сино, кӯчаи Нусратулло Махсум 77/5, идораи рӯзномаи «Ҷаҳони ҳунар»
E-mail: jahonihunar2024@gmail.com
Телефонҳо: 2-35-73-30; 881-88-80-41; 200-12-73-73

КУМИТА ОИД БА ТАҲСИЛОТИ ИБТИДОӢ ВА МИЁНАИ КАСБИИ НАЗДИ ҲУКУМАТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН БАРОИ ИШҒОЛИ МАНСАБҲОИ ХОЛИИ МАЪМУРИИ ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ ОЗМУН ЭЪЛОН МЕНАМОЯД:

2025-11-27 11:48:43

 

1.       Сармутахассиси шуъбаи банақшагирии молиявии Раёсати молия, банақшагирӣ ва муҳосибот – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2641, 00 сомонӣ.

2.       Мутахассиси пешбари шуъбаи банақшагирии молиявии Раёсати молия, банақшагирӣ ва муҳосибот – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2154, 50 сомонӣ.

3.       Мутахассиси пешбари шуъбаи баҳисобгирии муҳосибавии Раёсати молия, банақшагирӣ ва муҳосибот – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2154, 50 сомонӣ.

4.       Мутахассиси шуъбаи банақшагирии молиявии Раёсати молия, банақшагирӣ ва муҳосибот – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1779, 20 сомонӣ.

5.       Мутахассиси шуъбаи баҳисобгирии муҳосибавии Раёсати молия, банақшагирӣ ва муҳосибот – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1779, 20 сомонӣ.

6.       Сармутахассиси шуъбаи ҳуқуқ, коргузорӣ ва назорат – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2204, 00 сомонӣ.

7.       Мутахассиси пешбари шуъбаи кадрҳо, котибот ва корҳои махсус – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2154, 50 сомонӣ.   

8.       Мутахассиси пешбари Раёсати таҳсилоти миёнаи касбӣ – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2154, 50 сомонӣ.

9.       Мутахассиси Раёсати таҳсилоти ибтидоии касбӣ – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1779, 20 сомонӣ.

10.   Мутахассиси шуъбаи муносибатҳои байналмилалӣ ва робита бо ҷомеа – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1779, 20 сомонӣ.

 

Барои иштирок дар озмун ҳуҷҷатҳои зерин пешниҳод карда мешаванд:

- ариза ба унвони роҳбари мақомоти давлатӣ;

- варақаи шахсии баҳисобгирии кадрҳо;

- тарҷумаи ҳол;

- нусхаи шиноснома;

- нусхаи ҳуҷҷатҳо дар бораи таҳсилот (диплом);

- 6 дона расм (4 дона андозаи 3х4 ва 2 дона андозаи 4х6);

- нусхаи дафтарчаи меҳнатӣ (барои онҳое, ки фаъолият мекунанд);

- маълумотнома оид ба вазъи саломатӣ дар шакли 038;

- маълумотнома оид ба надоштани доғи судӣ;

- маълумот дар бораи даромад ва вазъи молу мулк (Эъломия);

- нусхаи гувоҳномаи рақами мушаххаси андозсупоранда (РМА);

- нусхаи гувоҳномаи суғуртаи иҷтимоӣ (СИН);

- нусхаи билети ҳарбӣ (барои шахсоне, ки хизмати ҳарбиро адо намудаанд).  

 

 

Талаботи тахассусӣ

Барои ишғоли мансаби сармутахассис:

        таҳсилоти олии касбӣ, ихтисоси ба мансаби ишғолшаванда мувофиқ, ки иҷрои самараноки вазифаҳои мансаби мазкури маъмурии хизмати давлатиро таъмин карда метавонад;

–  2 сол собиқаи хизмати давлатӣ ё 3 сол собиқаи умумии меҳнатӣ;

        малакаи хуби муошират бо аҳли ҷомеа, аз ҷумла маҳорати ба роҳ мондани ҳамкорӣ ҳангоми татбиқи манфиатҳои давлатӣ;

        донистани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳавӣ;

        донистани таърих, фарҳанг, муқаддасоти миллӣ, забони давлатӣ ва як забони хориҷӣ;

        кор карда тавонистан бо компютер.

 

Талаботи тахассусӣ

Барои ишғоли мансаби мутахассиси пешбар:

        таҳсилоти олии касбӣ, ихтисоси ба мансаби ишғолшаванда мувофиқ, ки иҷрои самараноки вазифаҳои мансаби мазкури маъмурии хизмати давлатиро таъмин карда метавонад;

–  1 сол собиқаи хизмати давлатӣ ё 2 сол собиқаи умумии меҳнатӣ;

        малакаи хуби муошират бо аҳли ҷомеа, аз ҷумла маҳорати ба роҳ мондани ҳамкорӣ ҳангоми татбиқи манфиатҳои давлатӣ;

        донистани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳавӣ;

        донистани таърих, фарҳанг, муқаддасоти миллӣ, забони давлатӣ ва як забони хориҷӣ;

        кор карда тавонистан бо компютер.

 

Талаботи тахассусӣ

Барои ишғоли мансаби мутахассис:

        таҳсилоти олӣ ё миёнаи касбӣ, ихтисоси ба мансаби ишғолшаванда мувофиқ, ки иҷрои самараноки вазифаҳои мансаби мазкури маъмурии хизмати давлатиро таъмин карда метавонад;

        1 сол собиқаи умумии меҳнатӣ;

        малакаи хуби муошират бо аҳли ҷомеа, аз ҷумла маҳорати ба роҳ мондани ҳамкорӣ ҳангоми татбиқи манфиатҳои давлатӣ;

        донистани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳавӣ;

        донистани таърих, фарҳанг, муқаддасоти миллӣ, забони давлатӣ ва як забони хориҷӣ;

        кор карда тавонистан бо компютер.

 

Суроғаи қабули ҳуҷҷатҳо:

 

Ҳуҷҷатҳо аз ҷониби Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар муҳлати 21 рӯз баъди чопи аввалини эълон дар шакли хаттӣ ё электронӣ қабул карда мешаванд.

Суроға: шаҳри Душанбе, кӯчаи Варзишгарон 6, телефон: 250-37-02; 902-77-66-22, суроғаи электронӣ: kadr-07@bk.ru

Эзоҳ: Иловапулӣ ба маоши мансабӣ барои собиқаи хизмати давлатӣ ҳар моҳ ба андозаи муқарраргардида пардохт карда мешавад. Ҳамчунин, барои ба кор қабул намудан ба менеҷерҳои сатҳи баланд бартарӣ дода мешавад.

Запрос на выражение заинтересованности

2025-08-12 08:52:23

Комитет по начальному и среднему профессиональному образованию 

при Правительстве Республики Таджикистан

Проект техническое профессиональное образование и обучение в 

горных регионах Республики Таджикистан

Запрос на выражение заинтересованности


Правительство Республики Таджикистан получило финансирование от Исламского банка развития (ИБР) в счёт стоимости Проекта «Техническое и профессиональное образование и обучение в горных регионах Республики Таджикистан» (TJK1035) и намерено направить часть средств на оплату предусмотренных выплат на закупку товаров, работ и услуг в рамках Проекта. 

В частности, в рамках Проекта будет финансироваться закупка мебели, компьютерной и офисной техники, оборудование для видеонаблюдения, обеспечение безопасности и полиграфических продукций.

Заинтересованные поставщики товаров, компании желающие участвовать в закупках вышеуказанных товаров, которые осуществляются по процедуре закупка в свободной торговле (шопинг) могут представить свое выражение заинтересованности, содержащее информацию относительно соответствующего опыта до 18 августа 2025 года, по нижеследующему адресу:

Группа реализации проекта 

«Техническое профессиональное образование и обучение в горных регионах

Республики Таджикистан»

734025 Республика Таджикистан

г. Душанбе, улица Борбад 42

Электронная почта: tvetpmrisvec@gmail.com

ИШҚОЛИ МАНСАБҲОИ ХОЛИИ МАЪМУРИИ ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ

2025-07-29 20:25:22

КУМИТА ОИД БА ТАҲСИЛОТИ ИБТИДОӢ ВА МИЁНАИ КАСБИИ НАЗДИ ҲУКУМАТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН БАРОИ ИШҚОЛИ МАНСАБҲОИ ХОЛИИ МАЪМУРИИ ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ ОЗМУН ЭЪЛОН МЕНАМОЯД:

1.      Сардори шуъбаи банақшагирии молиявии Раёсати молия, банақшагирӣ ва муҳосибот – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2967, 80 сомонӣ.

2.      Сармутахассиси раёсати таҳсилоти ибтидоии касбӣ – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2204, 00 сомонӣ.

3.      Сармутахассиси шуъбаи ҳуқуқ, коргузорӣ ва назорат – 1 ҷой, маоши мансабӣ 2204, 00 сомонӣ.

4.      Мутахассиси пешбари шуъбаи ҳуқуқ, коргузорӣ ва назорат – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1768, 00 сомонӣ.

5.      Мутахассиси пешбари раёсати таҳсилоти ибтидоии касбӣ – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1768, 00 сомонӣ.

6.      Мутахассиси пешбари раёсати таҳсилоти миёнаи касбӣ – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1768, 00 сомонӣ.

7.      Мутахассиси шуъбаи банақшагирии молиявии Раёсати молия, банақшагирӣ ва муҳосибот – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1484, 80 сомонӣ.

8.      Мутахассиси шуъбаи баҳисобгирии муҳосибавии Раёсати молия, банақшагирӣ ва муҳосибот – 1 ҷой, маоши мансабӣ 1484, 80 сомонӣ

Барои иштирок дар озмун ҳуҷҷатҳои зерин пешниҳод карда мешаванд:

- ариза ба унвони роҳбари мақомоти давлатӣ;

- варақаи шахсии баҳисобгирии кадрҳо

- 6 дона расм (3 дона андозаи 3х4 ва 3 дона андозаи 4х6);

- тарҷумаи ҳол;

- нусхаи ҳуҷҷатҳо дар бораи таҳсилот (диплом);

- нусхаи дафтарчаи меҳнатӣ;

- маълумотнома оид ба вазъи саломатӣ дар шакли 038;

- маълумотнома аз ВКД (оиди доштан ё надоштани доқи судӣ)

- нусхаи гувоҳномаи рақами мушаххаси андозсупоранда (РМА);

- маълумот дар бораи даромад ва вазъи молу мулк (Эъломия);

- нусхаи шиноснома;

- нусхаи СИН;

-нусхаи билети ҳарбӣ (барои шахсоне, ки хизмати ҳарбиро адо намудаанд).

Талаботи тахассусӣ

барои ишқоли мансаби сардори шуъба:

– таҳсилоти олии касбӣ, ихтисоси ба мансаби ишқолшаванда мувофиқ, ки иҷрои самараноки вазифаҳои мансаби мазкури маъмурии хизмати давлатиро таъмин карда метавонад;

– 5 сол собиқаи хизмати давлатӣ ё 6 сол собиқаи умумии меҳнатӣ;

– малакаи хуби муошират бо аҳли ҷомеа, аз ҷумла маҳорати ба роҳ мондани ҳамкорӣ ҳангоми татбиқи манфиатҳои давлатӣ;

– донистани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳавӣ;

– донистани таърих, фарҳанг, муқаддасоти миллӣ, забони давлатӣ, як забони хориҷӣ;

– кор карда тавонистан бо компютер.

Талаботи тахассусӣ

барои ишқоли мансаби сармутахассис:

– таҳсилоти олии касбӣ, ихтисоси ба мансаби ишқолшаванда мувофиқ, ки иҷрои самараноки вазифаҳои мансаби мазкури маъмурии хизмати давлатиро таъмин карда метавонад;

– 3 сол собиқаи хизмати давлатӣ ё 4 сол собиқаи умумии меҳнатӣ;

– малакаи хуби муошират бо аҳли ҷомеа, аз ҷумла маҳорати ба роҳ мондани ҳамкорӣ ҳангоми татбиқи манфиатҳои давлатӣ;

– донистани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳавӣ;

– донистани таърих, фарҳанг, муқаддасоти миллӣ, забони давлатӣ, як забони хориҷӣ;

– кор карда тавонистан бо компютер.

Талаботи тахассусӣ

барои ишқоли мансаби мутахассиси пешбар:

– таҳсилоти олии касбӣ, ихтисоси ба мансаби ишқолшаванда мувофиқ, ки иҷрои самараноки вазифаҳои мансаби мазкури маъмурии хизмати давлатиро таъмин карда метавонад;

– 1 сол собиқаи хизмати давлатӣ ё 2 сол собиқаи умумии меҳнатӣ;

– малакаи хуби муошират бо аҳли ҷомеа, аз ҷумла маҳорати ба роҳ мондани ҳамкорӣ ҳангоми татбиқи манфиатҳои давлатӣ;

– донистани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳавӣ;

– донистани таърих, фарҳанг, муқаддасоти миллӣ, забони давлатӣ, як забони хориҷӣ;

– кор карда тавонистан бо компютер.

Талаботи тахассусӣ

Барои ишқоли мансаби мутахассис:

– таҳсилоти олӣ ё миёнаи касбӣ, ихтисоси ба мансаби ишқолшаванда мувофиқ, ки иҷрои самараноки вазифаҳои мансаби мазкури маъмурии хизмати давлатиро таъмин карда метавонад;

– 1 сол собиқаи умумии меҳнатӣ;

– малакаи хуби муошират бо аҳли ҷомеа, аз ҷумла маҳорати ба роҳ мондани ҳамкорӣ ҳангоми татбиқи манфиатҳои давлатӣ;

– донистани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳавӣ;

– донистани таърих, фарҳанг, муқаддасоти миллӣ, забони давлатӣ, як забони хориҷӣ;

– кор карда тавонистан бо компютер.

Суроқаи қабули ҳуҷҷатҳо:

Ҳуҷҷатҳо аз ҷониби Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар муҳлати 21 рўз баъди чопи аввалини эълон дар шакли хаттӣ ё электронӣ қабул карда мешаванд. Суроға: шаҳри Душанбе, кўчаи Варзишгарон 6, телефон: 250-37-02; 902-77-66-22, суроқаи электронӣ: kadr-07@bk.ru

ЭЗОҲ: ИЛОВАПУЛӢ БА МАОШИ МАНСАБӢ БАРОИ СОБИҚАИ ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ ҲАР МОҲ БА АНДОЗАИ МУҚАРРАРГАРДИДА ПАРДОХТ КАРДА МЕШАВАД.

Саволномаҳои тавсиявӣ барои Озмуни ҷумҳуриявии «Донандаи беҳтарини асарҳои Пешвои миллат»

2025-05-19 16:27:42

Замимаи 4

ба Низомномаи Озмуни Ҷумҳуриявии «Донандаи беҳтарини асарҳои Пешвои миллат» байни донишҷўёни муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ дар с. 2025

Саволномаҳои тавсиявӣ барои Озмуни Ҷумҳуриявии «Донандаи беҳтарини асарҳои Пешвои миллат»

 

1. Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон барои кадом хизматҳои шоён ба унвони олии Қаҳрамони Тоҷикистон мушарраф гардидаанд?

2. Барои чӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон китоби «Тоҷикон»-и Бобоҷон Ғафуровро «Шиносномаи миллат» номиданд?

3. Эмомалӣ Раҳмон фаъолияти меҳнатии худро кай ва дар куљо оғоз намудаанд?

4. Касби нахустини Эмомалӣ Раҳмон чӣ буд ва он кас кадом муассисаи касбиро хатм намудаанд?

5. Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба корҳои ҳизбию давлатӣ аз кадом сол ҷалб гардиданд ва дар кадом вазифаҳои масъули ҳизбию давлатӣ кор карданд?

6. Сабабҳои асосии рў овардани Пешвои миллат  Эмомалӣ Раҳмон ба таҳқиқу омўзиши таърихи халқи тоҷик кадомҳоянд?

7. Китоби «Чеҳраҳои мондагор»-и Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон кай аз чоп баромад ва чанд фаслу чанд бобро дар бар мегирад?

8. Теъдоди умумии асару мақолаҳои Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон чанд ададро ташкил медиҳад?

9. Кадом китоби Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон се маротиба пайдарпай дар шаҳри Москва нашр шуд ва сохтори он чӣ гуна аст?

10. «Тоҷикон дар оинаи таърих»-и Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо кадом забонҳо ва дар куҷо чоп шудааст?

11. Масъалаи ориёиҳо ва тамаддуни ориёӣ дар кадом китоби Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба таври муфассал шарҳ ёфтааст?

12. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон кай дар баромади худ доир ба нашри туҳфавии «Тоҷикон» ва арҷгузорӣ ба асолати он пешниҳод манзур намуданд?

13. Эмомалӣ Раҳмон кадом солҳо Раиси Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буданд ва дар ин солҳо чӣ корҳои мондагоре ба анҷом расониданд?

14. Дар таълифи «Чеҳраҳои мондагор» аз кадом сарчашмаҳои таърихӣ аз осори кадом забонҳои куҳна истифода шудааст?

15. Дар бораи Қаҳрамони Тоҷикистон, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон кадом китобҳо навишта шудаанд?

16. Теъдоди умумии маъхазҳ адабиёти илмӣ ва китобҳои истифоданамудаи Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар рафти таълифи «Тоҷикон дар оинаи таърих» чӣ қадар аст?

17. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар кадом китоби худ Бобољон Ѓафуровро «Олими тавоно ва арбоби барҷастаи сиёсиву давлатӣ» номидаанд?

18. Барои чӣ ва дар кадом асар Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Спитаменро «Парчамбардори ҷодаи озодиву истиқлол» номидаанд?

19. Вожаи дарӣ аз нигоҳи Пешвои миллат дар асари  «Забони миллат - ҳастии миллат» чӣ гуна шарҳ ёфтааст?

20. Пешвои миллат истилоҳи «форс» - ро дар  асари  «Забони миллат - ҳастии миллат» чӣ гуна шарҳ додаанд?

21. Пешвои миллат кадом байти Манучеҳриро дар баёни истилоҳи порсӣ  истифода намудаанд?  

22. Истилои араб ва оқибатҳ,ои он барои забон ва фарњанги мардуми Эронизаминро Пешвои миллат чӣ гуна тасвир намудаанд?  

23. Назари Пешвои миллат доир ба «Куҳантарин намунаҳои хатии забони тољикӣ»-ро кўтоҳ нақл кунед. 

24. Нахустин осори хатии назму насри тоҷикӣ дар навишти Пешвои миллат кадом аст?

25. Аввалин намунаи шеърӣ дар асари «Забони миллат – ҳастии миллат»- и Пешвои миллат кадом аст?

26. Ақидаи Пешвои миллат оид ба замина ва омилҳои ташаккули забони адабӣ чӣ тавр баён ёфтааст?

27. Тавзеҳи «Синдбоднома» аз нигоҳи Пешвои миллат чӣ гуна аст?

28. Забони илм ва ташаккули истилоҳот дар шарҳи Пешвои миллатро тасвир намоед.

29. Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар раванди баргардонидани гурезаҳо чӣ нақш доранд?

30. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар барқарор намудани сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон чӣ нақш доранд?

31. Дар кадом асарњои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон воқеоти сиёсии солњои 90-уми асри XX дар ҷумҳурӣ инъикос ёфтаанд?

32. Вазъи сиёсии Тољикистон дар Паёми аввалини Президенти Ҷумҳурии Тољикистон чӣ гуна инъикос ёфтааст?

33. Асоси сиёсати хориљии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар кадом асарҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон инъикос ёфтааст?

34. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба кадом давлатҳо сафарҳои расмӣ анҷом додаанд.

35. Пешвои миллат нақши Иҷлосияи 16-уми Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар бунёди давлатдории навини тоҷикон чӣ гуна арзёбӣ намудаанд?

36. Нақши Сарвари давлатро дар музокироти байни тоҷикон чӣ гуна тасвир менамоед?

37. Рисолати Вањдати миллӣ аз ҷониби Пешвои миллат чӣ гуна арзёбӣ гардидааст?

38. Ҳадафҳои стратегии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро номбар намоед ва шарҳ диҳед?

39. Асосгузори сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон кист ва дастовардҳои асосии кишвар дар ин самт кадомҳоянд?

40. Пешвои миллат авлавиятњои сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистонро кай ва чӣ гуна муайян карданд?

41. Пешвои миллат зарурати пойдор нигоҳ доштани равобити Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо кишварҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ) дар чӣ мебинанд?

42. Бартариятҳои ҳамкориҳои Тоҷикистонро бо Федератсияи Россия Пешвои миллат дар кадом асарашон инъикос кардаанд?

43. Сарвари давлат равобити Тоҷикистонро бо кишварҳои Осиёи Марказӣ чӣ гуна арзёбӣ намудаанд?

44. Пешвои миллат ҳамкориҳои Тоҷикистонро бо Созмонҳои бонуфузи байналхалқӣ ва минтақавӣ чӣ гуна баҳо додаанд?

45. Ҳамкории Тоҷикистон бо ташкилоти махсуси Созмони Милали Муттаҳид оид ба масъалаҳои маориф, илм ва фарҳанг (ЮНЕСКО) дар чӣ таҷассум меёбад ва аз ҷониби Пешвои миллат чӣ гуна арзёбӣ шудааст?

46. Сарвари давлат ҳамкориҳои Тоҷикистонро бо кишварҳои тоҷикзабони дунё чӣ гуна арзёбӣ намудаанд?

47. Нақши Сарвари давлатро дар рушду нумуи соҳаи фарҳанг чӣ гуна арзёбӣ мекунед?

48. Пешвои миллат соҳаи маориф ва илмро чӣ гуна баҳогузорӣ мекунанд?

49. Ташаббусҳои сатҳи байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистонро, ки бо ибтикори Пешвои миллат сурат гирифтаанд, номбар намоед?

50. Пешвои миллат кадом солро Соли тамаддуни ориёӣ эълон  карданд ва барои чӣ?

51. Китоби “Бунёди давлатдории навин” кадом сол, дар куҷо нашр шудааст ва муҳтавои он аз чӣ иборат аст?

52. Бо ибтикори Пешвои миллат кадом ҷашнҳои миллии тоҷикон дар замони истиқлол аз нав эҳё шуданд?

53. Саҳми Пешвои миллатро дар ба феҳристи фарҳанги ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид гардидани  ёдгорињои таърихӣ - фарҳангии халқи тоҷик чӣ гуна арзёбӣ мекунед?

54. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон” кай қабул шуд ва аз чанд модда иборат аст.

55. Таърихи Давлати Сомониён дар кадом асар ва мақолаҳои Пешвои миллат инъикос ёфтааст?

56. Пешвои миллат Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар кадом асар ва чӣ гуна баҳогузорӣ кардаанд?

57. Аҳаммияти таърихии Ваҳдати миллии тоҷикон аз нигоҳи Пешвои миллат дар чи зоҳир меёбад.

58. Таҳқиқи таърихи ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992-1997 дар кадом асару мақолаҳо ва суханрониҳои Пешвои миллат амалӣ гардидааст?

59. Фаъолияти Комиссияи оштии миллӣ аз нигоҳи Пешвои миллат чӣ гуна бањогузорӣ шудааст?

60. Андешаҳои Сарвари давлат дар мавриди сабабу оқибатҳои ҷанги шаҳрвандиро чӣ гуна баён менамоед?

61. Сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Паёми навбатии (с. 2023) Пешвои миллат чӣ гуна тасвир шудааст?

62. Пешвои миллат бо кадом мукофотҳои давлатҳои хориҷӣ сарфароз гардидаанд?

63. Асари “Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён”-и Пешвои миллат ба кадом забонҳои хориҷӣ тарљума шудааст?

64. Доир ба китоби якуми “Тољикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён”-и Пешвои миллат чӣ маълумот дода метавонед.

65. Китоби дуюми “Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён”-и Пешвои миллат кадом давраи таърихиро дар бар мегирад?

66. Пешвои миллат кадом китобро “нахустин қомусномаи ниёгон” номидаанд?

67. Пешвои миллат  дар фасли њаштуми китоби якуми “Тоҷикон дар оинаи таърих” – “Ҷоми Ҷамшед ва тафсири муаммои се замон” кадом давраҳои таърихиро тасвир намудаанд?

68. Китоби сеюми “Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён”-и Пешвои миллат кадом давраи таърихиро дар бар мегирад?

69. Пешвои миллат дар кадом китоб доир ба давлатҳои Сосониёну Ҳайтолиён ва растохези вопасини тамаддуни ориёӣ маълумот додаанд?

70. Наќши таърихии давлати Саффориён дар эҳёи давлатдорӣ ва фарҳанги миллии тоҷикон дар кадом китоби Пешвои миллат арзёбӣ гардидааст?

71. Давлатдории кадом хонадонро Пешвои миллат дар таърих оғози воқеии давлатдории миллӣ ва истиқлоли тоҷикон номидаанд?

72. Пешвои миллат нақши давлатҳои Тоҷириёну Саффориёнро дар эҳёи забону фарҳанг ва суннатҳои миллӣ чӣ гуна арзёбӣ намудаанд?

73. “Феҳристномаи таърихнигорӣ оид ба фаъолияти Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон” кадом сол ва дар кадом нашриёт ба нашр расида буд?

74. Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон кадом сол вакили мардумии Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шуданд?

75. Президенти кишвар, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон кадом солҳо ва дар кадом намуди Қувваҳои Мусаллаҳи Иттиҳоди Шуравӣ хизмати ҳарбиро адо намудаанд?

76. Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон кадом сол маротибаи дуюм Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шуданд?

77. Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон кадом сол Раиси Кумитаи Иҷроияи Шурои намояндагони халқи вилояти Кӯлоб интихоб гардиданд?

78. Китоби “Президенти мо (Нақши Президенти мамлакат дар таҳкими ҳокимияти давлатӣ ва истиқлолияти миллӣ дар солҳои 1992-2006)” кадом сол ва дар куҷо, бо чанд забон нашр шудааст?

79. Китоб-албоми “Президенти мо” кадом сол ва дар куҷо нашр шудааст?

80. Асари “Президент Рахмонов: человек и политик” кадом сол ва дар куҷо нашр шудааст?

81. Китоби Пешвои миллат “Тоҷикистон дар остонаи фардо” кадом сол навишта шудааст ва муҳтавои асосии он аз чӣ иборат аст?

82. Китоби “Ҷавонон ояндаи миллат” ро Президенти кишвар кадом сол ба нашр расониданд? Муҳтавои асосии онро нақл намоед.

83. Асари сеҷилдаи Пешвои миллат “Тоҷикистон: даҳ соли истиқлолият, ваҳдати миллӣ ва бунёдкорӣ” кадом сол ба нашр расид?

84. Асари Пешвои миллат “Истиқлолияти Тоҷикистон ва эҳёи миллат” аз чанд ҷилд иборат аст?

85. Асари Пешвои миллат “Мероси Имоми Аъзам ва гуфтугӯи тамаддунҳо” кадом сол нашр шуд?

86. Китоби Пешвои миллат “Таджикистан на пороге ХХ1 века” кадом сол ба нашр расидааст?

87. Китоби Пешвои миллат “Арийцы и познание арийской цивилизации” кадом сол чоп шудааст?

88. Китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол” кадом сол ва дар кадом нашриёт ба табъ расидааст?

89. Китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол” аз  чанд боб иборат аст?

90. Китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол” аз нигоҳи хронологӣ кадом солҳоро дар бар мегирад?

91. Муҳтавои асосии китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол”-ро баён намоед?

92. Боби якуми китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол” аз чанд боб иборат аст?

93. Бо мақсади сулҳу оштӣ ва ҳамдигарбахшӣ бо ташаббуси Пешвои миллат дар Тоҷикистон кадом қонунҳо қабул карда шуданд?

94. Муҳтавои асосии боби дуюми китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол”-ро баён намоед.

95. Муҳтавои асосии боби сеюми китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол”-ро баён намоед.

96. Муҳтавои асосии боби чоруми китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол”-ро баён намоед.

97. Муҳтавои асосии боби панҷуми китоби Пешвои миллат “Уфуқҳои истиқлол”-ро баён намоед.

98. Чаҳор дастоварди муҳимме, ки Пешвои миллат дар китоби “Уфуқҳои истиқлолқайд кардаанд, кадомҳоянд?

99. Пешвои миллат афзалияти стратегии Тоҷикистонро дар китоби “Уфуқҳои истиқлол”чї гуна баён намудаанд?

100. Пешвои миллат кадом сол бо Ҷоизаи байналмилалии ба номи Пётри Кабир мукофотонида шуданд?

101. Пешвои миллат аҳаммияти шомил шудани Тоҷикистонро ба Созмони Умумиҷаҳонии Савдо дар китоби “Уфуқҳои истиқлол” чӣ гуна шарҳ додаанд?

102. Китоби “Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён” ба забонҳои чинӣ, ҳиндӣ ва олмонӣ кадом солҳо ва дар куҷо нашр шудааст?

103. Асари “Дорогой мира и согласия” кадом сол нашр шудааст ва ба кадом масъала бахшида шудааст?

104. Адади силсилавии маҷмӯаи “Сиёсати дохилӣ ва хориҷии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон" ба чанд ҷилд расидааст ва ба кадом масъаларо дар бар мегирад?

105. Китоби “Эмомалӣ Раҳмон ва ҷомеаи ҷаҳон” кадом сол ба нашр расидааст?

106. Кадом асар ба 60 солагии Пешвои миллат бахшида шудааст?

107. Муаллифони китоби “Наҷотбахши миллат” киҳоянд ва ин китоб бо чанд забон ва дар куҷо чоп шудааст?

108. Пешвои миллат кай ва бо кадом мақсад ба минтақаи Хосдеҳи Ҷумҳурии Исломии Афғонистон сафар карда буданд?

109. Кадом сол ба Президенти Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон унвони “Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат” дода шуд?

110. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат” кадом сол қабул карда шуд?

111. Президенти Тоҷикистон кадом сол бо Ҷоизаи олии ҷамъиятии Бунёди байналмилалии хайрияи “Сарпарастони аср” - Ордени нахустини алмосдори “Ситораи сарпараст” сарфароз гардидаанд?

112. Президенти Тоҷикистон кадом сол бо Ҷоизаи махсуси Созмони Милали Муттаҳид “Оид ба ҳадафҳои Рушди ҳазорсола” сарфароз гардидаанд?

113. Пешвои миллат кадом сол профессори фахрии Донишгоҳи давлатии Москва ба номи Михаил Ломоносов интихоб шуданд?

114. Пешвои миллат кадом сол бо Медали “60 - солагии ЮНЕСКО” сарфароз гардидаанд?

115. Нашри дуюми китоби «Чењрањои мондагор»-и Пешвои миллат Эмомалї Рањмон бо иловаҳо кай аз чоп баромад ва номи кадом шахсиятҳои маъруф ба он илова шуданд?

116. Дар китоби «Чеҳраҳои мондагор» Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон киро парчамбардори ҷодаи озодиву истиқлол номидаанд?

117. Китоби “Тоҷики оламшумул” кай, дар куҷо нашр шуд ва ба кӣ бахшида шудааст?

118. Китоби “Тоҷики оламшумул”аз чанд боб иборат аст?

119. Китоби “Фархундапай” ба кадом санаи таърихӣ бахшида шудааст ва кай нашр шудааст?

120. Пешвои миллат бо роҳбари Иттиҳоди мухолифини тоҷик чанд маротиба вохурӣ намуданд?

121. Собиқ Муншии аввали СММ Кофи Аннан дар бораи Пешвои миллат чӣ гуфтааст?

122. Сарвари Ҷумҳурии Мардумии Чин Ху Ҷин Тао дар бораи Пешвои миллат чӣ гуфтааст?

123. Сиёсатмадори машҳури рус Е. Примаков дар бораи Пешвои миллат чӣ гуфтааст?

124. Асари Пешвои миллат “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” кадом сол ба нашр расид?

125. Асари Пешвои миллат “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” аз чанд боб иборат аст?

126. Пешвои миллат дар китоби “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” доир ба забонҳои яғнобӣ, шуғнӣ, вахонӣ, бартангӣ, сарикӯлӣ ва ғ. чӣ ибрози назар кардаанд?

127. Пешвои миллат дар китоби “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ”дар бораи ёдгории Саразм чӣ гуна маълумот овардаанд?

128. Пешвои миллат дар китоби “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” ёдгории Намозгоҳро чӣ гуна тасвир кардаанд?

129. Пешвои миллат дар китоби “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ”дар бораи ёдгории Сафолтеппа чӣ гуна маълумот додаанд?

130. Пешвои миллат дар китоби “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” машғулияти кангуртутиёнро чӣ гуна тасвир кардаанд?

131. Боби дуюми асари Пешвои миллат “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” кадом масъаларо инъикос намудааст?

132. Дар асари “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” Пешвои миллат хизмати таърихии Ҳайтолиёнро чӣ гуна шарҳ додаанд?

133. Оинҳои тозардуштӣ дар кадом асари Пешвои миллат нишон дода шудаанд?

134. Шарҳи “Зурвония”-ро аз асари Пешвои миллат “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” баён намоед?

135. Дар асари Пешвои миллат “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” дар бораи шахсияти Маздак чӣ гуна маълумот оварда шудааст?

136. Ҷилди аввали силсилаи “Сиёсати дохилӣ ва хориҷии Президенти Тоҷикистон” зери унвони “Эмомалӣ Раҳмон – наҷотбахши миллат” кадом сол ба табъ расид?

137. Ҷилди дуюми силсилаи “Сиёсати дохилӣ ва хориҷии Президенти Тоҷикистон” чӣ ном дорад?

138. Ҷилди сеюми силсилаи “Сиёсати дохилӣ ва хориҷии Президенти Тоҷикистон” зери унвони “Эмомалӣ Раҳмон ва оғози марҳалаи созандагӣ” кадом солҳои фаъолияти Пешвои миллатро дар бар мегирад?

139. Ҷилди чоруми силсилаи “Сиёсати дохилӣ ва хориҷии Президенти Тоҷикистон” чӣ ном дорад ва кадом соли фаъолияти Пешвои миллатро дарбар мегирад?

140. Ҷилди панҷуми силсилаи “Сиёсати дохилӣ ва хориҷии Президенти Тоҷикистон” чӣ ном дорад ва кадом соли фаъолияти Пешвои миллатро дарбар мегирад?

141. Китоби “Эмомалӣ Раҳмон – Пешвои миллат” кадом сол ба табъ расидааст ва аз  чанд мақола иборат аст?

142. Раванди таъсисёбии ҳизбу созмонњои ҷамъиятӣ дар кадом асари Пешвои миллат инъикос гардидааст?

143. Андешаҳои Пешвои миллат дар мавриди аҳаммияти таърихии Истиқлоли давлатӣ чӣ гуна аст?

144. Пешвои миллат ба нақши таърихии Иљлосияи XVI-и Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон чӣ гуна баҳо додаанд?

145. Сарвари давлат роҳҳои асосии ба эътидол овардани вазъи ҷумҳуриро баъд аз иҷлосияи XVI Шурои Олӣ чӣ гуна арзёбӣ намуданд?

146. Нерӯҳои сулҳхоҳи кишварҳои узви ИДМ кай ба Тоҷикистон ворид гардиданд ва вазифаи онҳо ба ақидаи Сарвари давлат аз чӣ иборат буд?

147. Қонун дар бораи авфи умумӣ, ки дар иҷлосияи XVI Шурои Олӣ қабул гардид, аз ҷониби Сарвари давлат чӣ гуна шарҳ дода шудааст?

148. Баъд аз иљлосияи XVI-и Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Сарвари давлат масъалаи гурезаҳоро чӣ гуна арзёбӣ намуданд?

149. Дар изҳороте, ки Сарвари давлат санаи 31 декабри соли 1992 ироа намуданд, сиёсати дохилӣ ва хориҷии кишвар чӣ гуна арзёбӣ мегардад?

150. Ба андешаи Роҳбари давлат ба авзои ҷамъиятию сиёсии кишвар дар соли 1993 кадом омилҳо таъсир мерасониданд?

151. Сарчашмаҳои буҳрони сиёсии солҳои 90-уми асри ХХ дар Тоҷикистон аз нигоҳи Пешвои миллат кадомҳоянд?

152. Назари Пешвои миллат ба воқеаҳои баҳманмоҳи соли 1990 чӣ гуна аст?

153. Сарчашмаҳои буҳрони иқтисодии солҳои 90-уми асри ХХ дар Тоҷикистон аз нигоҳи Пешвои миллат кадомҳоянд?

154. Сарчашмаҳои буҳрони маънавии солҳои 90-уми асри ХХ дар Тоҷикистонро аз нигоҳи Пешвои миллат баён намоед.

155. Ҳаёти ҷамъиятию сиёсии Ҷумҳурии Тоҷикистонро баъд аз ба даст омадани истиқлолият Пешвои миллат чӣ гуна арзёбӣ кардаанд?

156. Нақши ҳизбу созмонҳои ҷамъиятӣ дар сар задани ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992-1997 аз нигоҳи Пешвои миллат чӣ гуна аст?

157. Таҳқиқи гирдиҳамоиҳои оммавӣ ва оғози ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон дар осори Пешвои миллат чӣгуна шарҳ ёфтаанд?

158. Иҷлосияи 16-уми Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва нақши он дар бунёди давлатдории навини тоҷикон дар осори Сарвари давлат чи хел тасвир ёфтааст?

159. Тавсифи сабабҳои дохилии сар задани ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992-1997 дар Тоҷикистон дар асарҳои Пешвои миллат  чӣ гуна тасвир ёфтаанд?

160. Кадом омилҳои хориҷии сар задани ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992-1997 дар Тоҷикистон дар асарҳои Пешвои миллат тасвир ёфтаанд?

161. Оқибатҳои ҷанги шаҳрвандиро дар тавсифи Пешвои миллат чӣ гуна шарҳ медиҳед?

162. Инъикоси ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон (1992-1997) дар осори Пешвои миллат.

163. Раванди музокироти байни тоҷикон дар тавсифи Пешвои миллат.

164. Давраҳои асосии музокироти байни тоҷикон ва нақши боризи Пешвои миллат дар онро муайян намоед?

165. Нақши “Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ”-ро Пешвои миллат дар чӣ мебинанд?

166. Нақши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар барқарор намудани сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба назари Шумо дар кадом корҳои мушаххас зоҳир меёбанд?

167. Ислоҳоти низомии Хусрави I Анушервон (531-579) дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ гуна баррасӣ шудааст?

168. Ҷангҳои Эрону Рум дар замони салтанати Хусрави I Анушервон (531-579) дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ гуна тасвир ёфтаанд?

169. Муборизаи Сосониён ва Ҳайтолиён дар замони салтанати Хусрави I Анушервон (531-579) дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» ба кадом андоза инъикос ёфтааст?

170. Муборизаи Сосониён бо Ҳоқонии туркҳо ва инъикоси он дар кадом асри Пешвои миллат тасвир ёфтааст?

171. Тасвири фарљоми давлатдори Сосониёнро дар осори Пешвои миллат шарњ медодед.

172. Лашкаркашиҳои Қутайба ибни Муслим ба Осиёи Миёна дар кадом асари Пешвои миллат инъикоси худро пайдо намудааст?

173. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кадом сол бо Ҷоизаи махсуси Созмони Милали Муттаҳид “Оид ба ҳадафҳои Рушди ҳазорсола” сарфароз гардиданд?

174. Инъикоси раванди музокироти байни тоҷикон ва фаъолияти Комиссияи оштии миллӣ (КОМ) дар кадом асри Пешвои миллат таҷлил ёфтааст?

175. Пешвои миллат парлумони касбиро чӣ гуна баҳогузорӣ кардаанд?

176. Тавсифи ҳаёти сиёсии Тоҷикистони ибтидои асри XXI дар кадом асару маќолањои Пешвои миллат таҷлил шудаанд?

177. Ба назари шумо нақши Сарвари давлат дар тарҳрезӣ ва татбиқи ислоҳоти иқтисодӣ дар солҳои 90-уми асри ХХ дар кадом оилаҳо зоҳир меёбад?

178. Пешвои миллат роҷеъ ба ислоҳоти  соҳаи аграрӣ дар ҷумҳурӣ кадом тадбирҳоро пешниҳод намуданд?

179. Вазъи иқтисодӣ ва дастовардҳои Тоҷикистон дар Паёми охирини Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон чӣ гуна баҳогузорӣ шудаанд?

180. Саҳми Пешвои миллат дар коркарди “Сиёсати дарҳои боз”-ро шарҳ диҳед.

181. Бартарии ҳамкориҳои Тоҷикистон бо кишварҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ) аз назари Пешвои миллат дар чӣ зоҳир меёбад?

182. Андешаҳои Пешвои миллат роҷеъ ба равобити сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии Тоҷикистон бо Федератсияи Россияро шарҳ медодед.

183. Роҷеъ ба ҳамкориҳои Тоҷикистон бо кишварҳои Осиёи Марказӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кадом нуктаҳоро муҳимтар мешуморанд?

184. Ҳамкорињои Тоҷикистон бо созмонҳои бонуфузи байналхалқӣ ва минтақавӣ аз нигоҳи Пешвои миллат чӣ гуна арзёбӣ шудаанд?

185. Андешаҳои Пешвои миллат роҷеъ ба ҳамкории Тоҷикистон бо Созмони Милали Муттаҳид (СММ) дар кадом асару мақолаҳо таҷлил шудаанд?

186. Ҳамкории Тоҷикистон бо ташкилоти махсуси Созмони Милали Муттаҳид оид ба масъалаҳои маориф, илм ва фарҳанг (ЮНЕСКО) аз нигоҳи Пешвои миллат дар кадом сатҳ қарор доранд?

187. Доир ба нақши Тоҷикистон дар Созмони ҳамкории Шанхай (СҲШ) дар кадом асару мақолаҳои Пешвои миллат маълумоти муфассал дода шудаанд?

188. Нақши Сарвари давлат дар барқароршавии равобити сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии Тоҷикистон бо кишварҳои форсизабон дар чист?

189. Ҳамкориҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии Тоҷикистон бо Ҷумҳурии Ўзбекистон аз нигоҳи Пешвои миллат чӣ аҳаммияти таърихӣ доранд?

190. Ҳамкориҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии Тоҷикистон бо Ҷумҳурии Қазоқистон дар сиёсати хориҷии Пешвои миллат кадом мавқеъро ишғол менамояд?

191. Нақши Пешвои миллат дар рушди адабиёт ва санъати Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо мисолҳои мушаххас шарҳ медодед.

192. Кадом масъалаҳои мушаххаси рушди соҳаи тандурустӣ  дар асару суханрониҳои Пешвои миллат мавриди баррасӣ қарор гирифтаанд?

193. Оё метавонед бо мисол ва далел аз таълифоти Пешвои миллат сатњи таваҷҷуҳи Сарвари давлатро ба соњаи фарњанги ҷумҳурӣ тасвир намоед?

194. Ба назари шумо соҳаи маориф ва мушкилоти он дар низоми давлатдориии Пешвои миллат барои чӣ мақоми меҳварӣ дорад?

195. Метавонед ба тарзи мушаххас асару мақолаҳо ва суханрониҳои Пешвои миллатро, ки дар онњо масъалаи мактабу маориф мавриди таҷлил қарор гирифтаанд, номбар намоед?

196. Ташабусҳои ҷаҳонӣ ва ба миён гузоштани масъалаю мушкилоти  ҳалталаби ҷаҳони муосирро аз ҷониби Пешвои миллат дар Созмони Милали Муттаҳид як ба як номбар намоед.

197. Нақши Роҳбари давлат Эмомалӣ Раҳмонро дар бунёди НОБ-и Роғун чӣ гуна тасвир карда метавонед.

198. Саҳми Пешвои миллат дар раванди аз бунбасти комуникатсионӣ баровардани Тоҷикистон дар чист?

199. Китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» кай ба табъ расид ва ба кадом мавзуъ бахшида шудааст?

200. Ҳадафи Пешвои миллат аз таљлили “Соли бузургдошти тамаддуни ориёӣ” дар чӣ буд?

201. Назари Пешвои миллатро ба китоби муқаддаси «Авасто» - ҳамчун намунаи тамаддуни пешрафта шарҳ диҳед.

202. Андешаҳои Пешвои миллат оид ба Куруши Кабир дар кадом асарҳо ба тарзи муфассал баён ёфтаанд?

203. Нақши Куруши Кабирро дар таърихи мардуми ориёитабор Пешвои миллат чӣ гуна баҳогуузорӣ намудаанд?

204. Шоҳаншоҳии Ҳахоманишиён ва нақши онро дар таърихи тоҷикон аз нигоҳи Пешвои миллат шарҳ диҳед.

205. Муборизаи истиқлолиятхоҳонаи ниёгони тоҷикон ба муқобили юнону мақдуниҳо дар кадом ҷилд ва фасли китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» таҷлили худро ёфтааст ва нуктаҳои асосии он аз чӣ иборат аст?

206. Таҷлили муборизаи истиқлолхоҳонаи халқи тоҷик бар зидди арабҳо дар китоби чандуми «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» оварда шудааст ва Пешвои миллат оқибати истилои арабҳоро чӣ хел баҳогузорӣ намудаанд?

207. Андешаҳои Пешвои миллат дар бораи Абумуслими Хуросонӣ ва корномаи ў чӣ гуна аст ва он дар кадом асар ба тарзи муфассал омадааст?

208. Оё метавонед нигоњи Пешвои миллатро доир ба мафњумҳои озодӣ ва истиқлол баён намоед?

209. Инъикоси роҳи пуршебу фарози дастёбӣ ба истиқлол дар кадом китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» ва фаслњои он шарњи худро ёфтааст?

210. Саҳми устод Садриддин Айнӣ дар таъсисёбии Ҷумҳурии Шуравии Сотсиалистии Тоҷикистон дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ гуна инъикос ёфтааст?

211. Нақши Нусратулло Махсум ва Шириншоҳ Шотемур дар таъсисёбии Ҷумҳурии Шуравии Сотсиалистии Тоҷикистон дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ гуна арзёбӣ шудааст?

212. Андешаҳои Пешвои миллат дар бораи академик Бобоуҷон Ғафуров ва нақшу мақоми ӯ дар таърихи миллат ва худшиносии тоҷикон дар кадом навиштаҳо омадаанд?

213. Сарнавишти халқҳои ориёӣ ва инъикоси таърихи он дар кадом китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» ва фаслҳои он мавриди таҷлили Пешвои миллат қарор гирифтаанд?

214. Барои чӣ Пешвои миллат Бохтар ва Суди қадимро гаҳвораи тамаддуни ориёӣ номидаанд?

215. Таърих ва роњњои асосии муњољирати ориёињо дар китоби «Тољикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ тавр инъикос ёфтааст?

216. Ба ақидаи Пешвои миллат қадимтарин давлатњои ориёӣ кай ва дар куҷо таъсис ёфтаанд?

217. Пешвои миллат дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» муҳоҷирати ориёиро ба самти Осиёи Хурд чӣ гуна арзёбӣ намудаанд?

218. Болоравии тамаддуни ориёӣ дар замони ҳукмронии Ҳахоманишиҳо дар кадом асарҳои Пешвои миллат инъикос ёфтаанд?

219. Инъикоси муборизаҳои қаҳрамононаи ниёгони мо ба муқобили юнону мақдуниҳо дар кадом асарҳои Пешвои миллат тасвир ва бањогузорӣ шудаанд?

220. Андешаҳои Пешвои миллатро дар бораи давлати Селевкиён ва омезиши тамаддуни ориёию эллинӣ баён менамудед.

221. Таърихи давлати Ашкониён (Порт) ва давлати Юнону Бохтар дар китоби чандуми «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» инъикоси худро пайдо намудааст?

222. Таъсисёбии давлати Кушониён ва инъикоси таърихи он дар кадомин фасл ва китоби чандуми «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» тасвир ёфтааст?

223. Андешаҳои Пешвои миллатро доир ба давлатдории Кушониён ва мақоми он дар ташаккули давлату давлатдории ниёгони тоҷик мухтасар шарҳ диҳед.

224. Оё метавонед андешаҳои Пешвои миллатро дар мавриди қабилаҳои ориёиҳои ғарбӣ, ориёиҳои марказӣ, ориёиҳои шарқӣ ва ориёиҳои ҷанубӣ баён намоед?

225. Гаҳвораи тамаддуни ориёӣ аз нигоҳи Пешвои миллат куҷост?

226. Метавонед шарҳи Пешвои миллатро доир ба мафҳумҳои ҷуғрофии “Эрон” ва “Тўрон” ба таври мухтасар нақл намоед?

227. Инъикоси таърихи давлати Сосониён дар кадом китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» оварда шудааст ва барои чӣ муаллиф онро фарорасии даврони нави эҳёи тамаддуни ориёӣ номидаанд?

228. Андешаҳои Пешвои миллатро доир ба давлати Ҳайтолиён ва омилҳои таърихии пайдоиши қавмию этникии онҳо ба шакли мухтасар баён намоед.

229. Барои чӣ Пешвои миллат давраи Сосониён ва Ҳайтолиёнро марҳиалаи нави эҳёи тамаддуни ориёӣ номидаанд?

230. Инъикоси Таърихи соҳибуудрат гардидани Ардашери Бобакон дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ гуна инъикос ёфтааст?

231. Таърихи ба сари қудрат омадани Ҳайтолиён дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ гуна шарҳи худро пайдо намудааст?

232. Барои чӣ Пешвои миллат Сосониёнро ворисони воқеии Ҳахоманишиҳо дар эҳёи тамаддуни ориёӣ номидаанд?

233. Нақш ва мақоми дини зардуштӣ дар замони Сосониён аз назари Пешвои миллат дар кадом асарҳо ва чӣ гуна инъикос ёфтааст?

234. Тарҷумаи ҳоли Пешвои миллат – Эмомалӣ Раҳмонро муфассал баён намоед.

235. Самтҳои асосии сиёсати хориҷии Тоҷикистон дар кадом ҷаласаи Шурои Олии Ҷумњурии Тољикистон муайян шуданд?

236. «Заминҳои Президентӣ» кадом заминҳоянд?

237. Ба сохтори идории давлати Сосониён Пешвои миллат чӣ хел баҳогузорӣ намудаанд?

238. Пешвои миллат давраи ҳукмронии Шопури I-ро чӣ гуна арзёбӣ намудаанд?

239. Оё ҷангҳои Шопури I бо императорони Рум дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» инъикос ёфтаанд?

240. Андешаҳои Пешвои миллатро дар бораи Монӣ ва нақши ӯ баён намоед?

241. Пешвои миллат доир ба таълимоти Монӣ дар асарҳои худ чи маълумот додаанд?

242. Сарнавишти Монӣ дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ гуна тасвир ёфтааст?

243. Империяи Сосониён баъд аз фавти Шопури I ва ҳуҷумҳои густохонаи императорони Рум дар кадом асари Пешвои миллат оварда шудаанд?

244. Барои чи дар давраи ҳукмронии Шопури II ҷангҳои Эрону Рум авҷ гирифтанд ва ин дар кдом асри Пешвои миллат инъикос ёфтааст?

245. Омилҳои асосии рақобату муборизаҳои Сосониён, Ҳайтолиён ва Рум аз нигоҳи Пешвои миллат дар чист?

246. Нуфузи оини масеҳӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чи гуна баррасӣ ёфтааст?

247. Салоҳияти Президенти Тоҷикистон дар кадом бобҳои Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон нишон дода шудаанд?

248. Соли 2013 Эмомалӣ Раҳмон бо чанд фоизи овози интихобкунандагон Президенти Тоҷикистон интихоб шуданд?

249. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ду соли охир ба чанд давлати хориҷӣ сафари давлатӣ намудаанд?

250. Паёми Президенти Тоҷикистон ба Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз кадом сол шуруъ шуд?

251. Бо пешниҳоди Эмомалӣ Раҳмон Созмони Милали Муттаҳид кадом сол “Соли байналмилалии оби тоза” ва кадом солҳоро солҳои “Даҳсолаи байналмилалии амалиёти «Об барои ҳаёт» эълон дошт?

252. Бо пешниҳоди Эмомалӣ Раҳмон Созмони Милали Муттаҳид кадом солро Соли байналмилалии ҳамкорӣ дар соҳаи об ва кадом солҳоро Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” эълон кард?

253. Пешвои миллат кадом сол ва аз тарафи кӣ бо ордени Ситораи Президенти Тоҷикистон дараҷаи I сарфароз гардонида шуданд?

254. Пешвои миллат кадом сол бо Медали тиллоии “Барои таҳкими сулҳу ризоияти байни халқҳо” сарфароз гаштанд?

255. Президенти Тоҷикистон, муҳтарам Эмомлӣ Раҳмон аз тарафи кадом давлатҳо бо мукофотҳои баланди давлатӣ  сарфароз  гаштаанд?

256. Сабабҳои афзудани нуфузу эътибори Ҳайтолиён дар нимаи дуюми асри V –ро Пешвои миллат дар чӣ мебинанд?

257. Ҷангҳои шоҳаншоҳи Сосонӣ - Пирўз (459-484) бо Ҳайтолиён дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ гуна инъикос ёфтаанд?

258. Андешаҳои Пешвои миллатро дар мавриди баромади этникӣ ва низоми давлатдории Ҳайтолиён шарҳ диҳед.

259. Ҷунбиши Маздак ва инъикоси он дар асарҳои Пешвои миллат.

260. Андешаҳои Пешвои миллат дар бораи Маздак ва таълимоти ў.

261. Фарҷоми кори Маздак аз нигоҳи Пешвои миллат.

262. Баррасии салтанати Хусрави I Анушервон (531-579) ва болоравии нуфузи Сосониён дар осори Пешвои миллат.

263. Ислоҳоти Хусрави I Анушервон (531-579) аз нигоҳи Пешвои миллат.

264. Баррасии ислоҳоти иқтисодии Хусрави I Анушервон (531-579) дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён».

265. Пешвои миллат кадом сол бо Медал ва шаҳодатномаи Шурои Аврупо – “Пешвои асри ХХI” сарфароз гаштанд?

266. Пешвои миллат кадом сол бо Ситораи ёқути сурх “Миротворец” (Сулҳовар)-и Иттиҳодияи умумиҷаҳонии хайрияи “Миротворец” (Сулҳовар) ва Хазинаи байниминтақавии ҷамъиятии хайрияи “Созвездие” (Галаситора) сарфароз шуданд?

267. Пешвои миллат кадом сол бо “Медали тиллоии арҷгузорӣ ба Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ (Румӣ)-и ЮНЕСКО” қадрдонӣ шуданд?

268. Пешвои миллат кадом сол профессори фахрии Маркази аврупоии таҳқиқоти байналмилалӣ ва стратегӣ (CERIS) (ш. Брюссел) интихоб шуданд?

269. Пешвои миллат кадом сол доктори фалсафа ва иқтисоди Донишгоҳи Қоиди Аъзами Покистон интихоб шуданд?

270. Пешвои миллат кадом сол доктори фахрии Донишгоҳи Тсукубаи Япония интихоб шуданд?

271. Пешвои миллат кадом сол доктори фахрии Донишгоҳи Қоҳира интихоб шуданд?

272. Мақолаи Пешвои миллат доир ба шаҳри Саразми бостонӣ бо се забон чӣ ном дорад ва он кадом сол дар шакли китоби алоҳида аз чоп баромад?

273. Муаллифони китоби илмӣ-оммавии “Эмомалӣ Раҳмон” аз силсилаи “Қаҳрамони Тоҷикистон” кистанд ва ин китоб кадом сол дар куҷо нашр шуд?

274. Нақши муассири иқдомоти Пешвои миллатро дар амнияти минтаќа чӣ гуна шарҳ медиҳед?

275. Панқ ташаббуси ҷаҳонии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро як ба як номбар намоед.

276. Аввалин суханронии Пешвои миллат дар СММ кай, дар куҳо ва доир ба кадом мавзуъ ба вуқуъ омад? 

277. Пешвои миллат умуман чанд маротиба ва кадом солњо дар СММ суханронӣ намудаанд?

278. Асари Пешвои миллат “Имоми Аъзам: рўзгор, осор ва афкор” кай ва дар куљо нашр шуд?

279. Доир ба Имоми Аъзам кадом мақолаҳои Пешвои миллат нашр шудаанд?

280. Бо ибтикори Пешвои миллат кадом сол ва бо кадом мақсад “Соли забони тољикї” эълон шуд?

281. Бо ибтикори Пешвои миллат кадом сол ва дар куљо бори аввал “Ҳамоиши байналмилалии адибони кишварҳои ҳавзаи тамаддуни Наврўз” баргузор гардид?

282. Суханронии Пешвои миллат дар мулоқот бо фаъолону намояндагони љомеа ва ходимони дин кай ба вуқуъ омад ва кадом масъалањоро дар бар мегирад?

283. Муҳтавои асосии китоби “Эмомалӣ Раҳмон ва соли Мавлоно Ҷомӣ-ро баён намоед?

284. Дар китоби “Эмомалӣ Раҳмон ва соле, ки ба қарнҳо баробар аст” доир ба чӣ сухан меравад?

285. Муҳтавои асосии китоби “Эмомалӣ Раҳмон ва Қасри Арбоб-ро баён намоед?

286. Муҳтавои асосии китоби “Эмомалӣ Раҳмон ва оғози марҳалаи созандагӣ-ро баён намоед?

287. Муҳтавои асосии китоби “Эмомалӣ Раҳмон ва 300 солагии Ҳисор”-ро баён намоед?

288. Муборизаи истиқлолхоҳонаи мардуми Хуросону Мовароуннаҳр бар зидди арабҳо кай оғоз ёфт?

289. Доир ба Хилофати Умавиён дар кадом китоб ва фасли он Пешвои миллат  маълумот додаанд?

290. Боби аввали китоби чоруми «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён»-и Пешвои миллат ба кадом мавзуъ бахшида шудааст?

291. Кадом шахсиятҳои бузурги Мовароуннаҳр-ватани аҷдодии тоҷикон, ки дар таҳқиқу эҷоди илмҳои динии исломӣ пешоҳанг буданд дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён»-и Пешвои миллат номбар шудаанд?

292. Боби дуюми китоби чоруми «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» чӣ ном дорад ва кадом мавзуъро фаро мегирад?

293. Наҳзати фикрӣ ва бедории маънавии эронитаборон ба муқобили арабҳо ба андешаи Пешвои миллат аз кадом ҳаракат  ибтидо мегирад?

294. Барои чӣ Пешвои миллат дар «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён» шуубияро наҳзати ватанҳоҳӣ номгузорӣ намудаанд?

295. Назари Пешвои миллатро доир ба пайдоиш ва ташаккули шуубия ва ҷунбишҳои шуубӣ шарҳ диҳед.

296. Кадом шуришҳои мардумӣ ва наҳзатҳои халқии зиддиарабӣ дар китоби «Тоҷикон дар оинаи таърих. Аз Ориён то Сомониён»-и Пешвои миллат таљассуми худро ёфтаанд?

297. Ин байтҳо дар  дар сифати кӣ гуфта шудаанд ва Пешвои миллат дар кадом асари худ овардаанд: муайян намоед ва номи онро дар ҷойи нуктаҳо гузоред:

Чиҳил сол .............. паҳлавон,

Табар кўфт бар фарқи  марвониён,

Зи ҳадди Самарқанд то Мисру Рай,

Барандохт тухми хавориҷ зи пай.

298. Андешаи зери Пешвои миллат дар кадом асар ва дар бораи кадом њодисаи таърихӣ гуфта шудааст: “........... яке аз бузургтарин ошўбҳои мардуми Мовароуннаҳру Хуросон буд, ки дар маљмуъ камобеш аз чаҳордаҳ сол ба таври ошкору ниҳон идома ёфта, муборизаи мардумро барои истиқлолу озодӣ қувват бахшид”.

299. Ба назари Пешвои миллат кадом хонадонҳои маҳаллӣ-тоҷикӣ ба болоравии нуфузи неруҳои эҳёгари ҳувияти миллӣ мусоидат намуданд?

300. Ба назари Пешвои миллат хонадонҳои Тоҳириёну Саффориён дар ташаккули минбаъдаи халқ ва миллати тоҷик чӣ нақши таърихӣ гузоштанд?