2026-09-04 15:45:05
БОЗДИД АЗ КИТОБХОНАИ ОММАВИИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН БА НОМИ ШАМСИИДДИН ШОҲИН
4 сентябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Муассисаи давлатии “Китобхонаи оммавии вилояти Хатлон ба номи Шамсиддин Шоҳин”-ро дар шаҳри Бохтар пас аз навсозӣ ва рақамикунонӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.
Китобхонаи оммавии вилояти Хатлон соли 2011 таъсис ёфта, ба
истиқболи ҷашни бошукӯҳи 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва
дар доираи эълон гардидани солҳои 2026-2030 ҳамчун “Солҳои фарҳанги китобхонӣ
дар вилояти Хатлон” аз ҷониби мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят бо
маблағи 7 миллион сомонӣ пурра таъмиру навсозӣ гардидааст.
Дар ин маркази бузурги илму фарҳанг зиёда аз 400 ҳазор
адабиёт бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ инчунин дигар асноди иттилоотӣ
нигоҳдорӣ мешавад, ки аз ин нишондиҳанда 100 ҳазор нусхаро адабиёти бачагона
ташкил медиҳад.
Толору шуъбаҳои китобхона бо технологияи муосир, аз ҷумла
100 компютер ва планшетҳои ба шабакаи интернет пайваст муҷаҳҳаз гардонида шуда,
махзани рақамии китобхона 2 миллион нусха адабиёти гуногунсоҳа ва бадеиро бо
имкониятҳои васеи электронӣ ташкил медиҳад.
Ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иттилоъ дода шуд,
ки китобхона пас аз таъмиру навсозӣ ба маркази муосири инноватсионӣ табдил
ёфтааст.
Дар он бо истифода аз имкониятҳои зеҳни сунъӣ ҷустуҷӯи
маълумот, тавсияи адабиёт мувофиқи завқу хоҳиши хонанда, таҳлили мундариҷа ва
дигар хизматрасонии самаранок тариқи барномаи электронии миллии Китобдор, ки
дар ҳаминҷон таҳия шудааст, ба таври фаврӣ анҷом дода мешавад.
Ин лоиҳаи навоварона бори нахуст дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
роҳандозӣ гардидааст, ки минбаъд метавонад ҳамчун намунаи таҷрибаи пешқадам
барои рушди китобхонаҳои муосир дар дигар шаҳру ноҳияҳои кишвар истифода шавад.
Дар ин боргоҳи илму маърифат Медиатекаи Президенти Ҷумҳурии
Тоҷикистон бо фарогирии зиёда аз 5 ҳазор нусха маводи мултимедиавӣ таъсис дода
шудааст, ки мақсади асосии он фароҳам овардани фонди алоҳидаи ҳуҷҷатҳои расмии
давлатӣ ва асноди марбут ба фаъолияти Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон,
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суҳбат бо
кормандони китобхона навсозӣ ва рақамикунонии ин даргоҳи илму донишро шоистаи
таҳсин хонда, таъкид намуданд, ки Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон давоми 35 соли
соҳибистиқлолӣ рушди анъанаи китобдориву китобхониро яке аз самтҳои муҳими
сиёсати фарҳангӣ медонад, зеро китоб ганҷинаи тамаддуни инсоният аст.
Дар ин даргоҳи илмомӯзӣ 35 корманд фаъолияти худро ҷиҳати
ҷалби аҳли ҷомеа ба китобхонӣ ва баланд бардоштани дониш, хирад ва маърифат
равона намудаанд.
Дар ҳамин ҷо, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам
Эмомалӣ Раҳмон 7 иншооти таъйиноти гуногунро дар шаҳри Бохтар, ноҳияҳои
Кушониён ва Ҷалолиддини Балхӣ ба таври фосилавӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор
доданд.
Ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иттилоъ дода шуд,
ки биноҳои нави Раёсати Агентии суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа дар вилояти Хатлон
бо 65 ҷойи корӣ, Раёсати Хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилӣ
дар вилояти Хатлон бо ҳайати шахсии иборат аз 1400 нафар, меҳмонхонаи Аниса дар
маҳаллаи Турсунзода бо 50 кати хоб ва 20 ҷойи корӣ аз ҷумлаи онҳоанд.
Ҳамчунин, бинои маъмурӣ ва таълимӣ-таҷрибавии Коллеҷи тиббии
шаҳри Бохтар ва муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 74 барои 500 хонанда
дар ду баст дар деҳаи Шӯразамини деҳоти Навоии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ бо
шароити хуби таълиму тарбия ва технологияву синфхонаҳои фаннӣ мавриди истифода
қарор гирифтанд.
Дар доираи татбиқи ҳадафи чоруми стратегӣ – саноатикунонии
босуръати кишвар Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон корхонаи асфалту бетонро
бо иқтидори 2500 тонна дар як рӯз ва бо 20 ҷойи корӣ дар шаҳраки Бохтариён ва
корхонаи истеҳсоли хокаи махсус барои асфалтро бо иқтидори 240 тонна дар як рӯз
ва бо 15 ҷойи корӣ дар ноҳияи Кушониён ба таври фосилавӣ мавриди баҳрабардорӣ
қарор доданд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
иқдомҳои созандаи соҳибкоронро амали ватандӯстонаю намунавӣ арзёбӣ намуда,
таъкид доштанд, ки ба сифати маҳсулот таваҷҷуҳи ҷиддӣ бояд зоҳир карда шавад ва
дар оянда доираи фаъолияти корхонаҳо васеъ ва ҷойҳои корӣ афзун гардад.
2026-09-04 12:42:23
БАРГУЗОРИИ КОНФРОНСИ ИЛМӢ-НАЗАРИЯВӢ ТАҲТИ УНВОНИ «35 СОЛИ ИСТИҚЛОЛИ ДАВЛАТӢ: ДАСТОВАРДҲОИ ИЛМ, ТАҲСИЛОТ, РУШДИ МИЛЛӢ ВА УФУҚҲОИ ОЯНДА ДАР ПАРТАВИ СИЁСАТИ ХИРАДМАНДОНАИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ»
Имрӯз дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон бо ташаббуси Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба муносибати 35-солагии Истиқлолияти давлатии мамлакат Конфронси ҷумҳуриявии илмӣ-назариявӣ таҳти унвони «35 соли Истиқлоли давлатӣ: дастовардҳои илм, таҳсилот, рушди миллӣ ва уфуқҳои оянда дар партави сиёсати хирадмандонаи Пешвои миллат» баргузор гардид.
Дар кори конфронс олимону донишмандон, профессорону омӯзгорон, роҳбарони муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, муҳаққиқон, намояндагони вазорату идораҳо, аҳли зиё ва дигар намояндагони соҳа иштирок намуданд.
Кори конфронсро муовини якуми раиси Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Давлатзода Баҳрулло Раҳмон ифтитоҳ намуда, таъкид кард, ки 35 соли Истиқлоли давлатӣ барои Тоҷикистон марҳилаи сарнавиштсоз ва пурмуҳтавои давлатсозӣ, таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ, таъмини сулҳу субот ва фароҳам овардани заминаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоӣ ба ҳисоб меравад. Дар ин давра кишвар роҳи мураккаби барқарорсозӣ ва рушди давлатдориро тай намуда, барои пешрафти соҳаҳои гуногун, аз ҷумла илму маориф ва таҳсилоти касбӣ, имкониятҳои нав фароҳам овард.
Гуфта шуд, ки таҷлили 35-солагии Истиқлол фурсати муносибест барои бознигарии роҳи тайшуда, таҳлили дастовардҳо, муайян намудани мушкилоти мавҷуда ва тарҳрезии вазифаҳои нав дар роҳи рушди устувори кишвар, зеро Истиқлол барои давлат имконияти мустақилона муайян намудани самтҳои сиёсати дохиливу хориҷӣ, пешбурди сиёсати иқтисодӣ ва иҷтимоӣ, таҳкими низоми миллӣ ва рушди соҳаҳои калидии ҳаёти ҷомеаро фароҳам овард. Дар ин миён илму маориф ҳамчун пояи рушди ҷомеа ва таҳсилоти касбӣ ҳамчун василаи омода намудани мутахассисони соҳибкасб мавқеи махсус доранд.
Дар қисми расмии конфронс масъалаи сулҳу ваҳдати миллӣ ва нақши он дар таъмини рушди устувори Тоҷикистон мавриди баррасӣ қарор гирифт. Дар робита ба ин мавзуъ таъкид гардид, ки солҳои аввали соҳибистиқлолӣ барои Тоҷикистон давраи бисёр душвор буданд. Ба даст омадани сулҳу ризоияти миллӣ шароити заруриро фароҳам овард, ки неруи ҷомеа аз муқовимат ба созандагӣ, аз мушкилоти сиёсӣ ба рушди иқтисодӣ ва иҷтимоӣ равона карда шавад. Дар ин замина Раиси Кумитаи иҷроияи Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон Рудобаи Мукаррам суханронӣ намуда, аҳамияти сулҳу ваҳдати миллиро дар таҳкими давлатдорӣ ва рушди ҷомеа баён кард.
Таъкид шуд, ки сулҳ танҳо набудани низоъ нест. Сулҳ шароити зиндагии созанда, таҳсил, меҳнат, фаъолияти илмӣ, рушди иқтисод ва тарбияи насли оянда мебошад. Маҳз дар фазои сулҳу субот метавон муассисаҳои таълимӣ бунёд намуд, неруи илмиро тақвият бахшид, технологияҳои навро ҷорӣ кард ва барои ҷавонон имкониятҳои бештар фароҳам овард.
Дар идомаи конфронс нақши адабиёт ва фарҳанги миллӣ дар таҳкими худшиносӣ ва ҳувияти миллӣ баррасӣ гардид. Дар ин бахш Шоири халқии Тоҷикистон, сарходими шуъбаи адабиёти муосири Институти забон ва адабиёти ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, доктори илмҳои филология, профессор Аскар Ҳаким суханронӣ намуда, зикр кард, ки адабиёт дар шинохти таърих, арзишҳои миллӣ ва рӯҳи замон нақши бузург дошта, метавонад равандҳои муҳими таърихиро тавассути каломи бадеӣ ба ҷомеа бозгӯ намояд. Дар шароити соҳибистиқлолӣ рушди адабиёт, фарҳанг ва худшиносии миллӣ аз самтҳои муҳими сиёсати фарҳангии давлат ба шумор меравад. Пас аз суханрониҳои ифтитоҳӣ кори конфронс ба қисми маърӯзаҳои пленарӣ гузашт.
Дар қисмати пленарии конфронс директори Коллеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумова Ғафурӣ Зоир Саъдулло дар мавзӯи «Омодасозии омӯзгори муосир дар шароити таҳаввули низоми миллии маориф ва таҳсилоти касбӣ: мушкилот, талабот ва дурнамои рушд» маърӯза намуда, зарурати баланд бардоштани сатҳи касбии омӯзгор, рушди ҷаҳонбинӣ, малакаҳои рақамӣ, қобилияти таҳлилӣ ва омодагӣ ба талаботи нави замонро таъкид кард.
Зикр шуд, ки дар шароити рушди босуръати технологияҳо нақши омӯзгор ҳамчун роҳнамои дониш, тарбия ва ташаккули ҷаҳонбинии насли нав боқӣ мемонад. Аз ин рӯ, рушди худи шахсияти омӯзгор бояд дар маркази ислоҳоти низоми маориф қарор дошта бошад.
Дар идомаи конфронс директори Коллеҷи техникию омӯзгории ноҳияи Рӯдакӣ Хоҷазода Давронҷон Қурбоналӣ дар мавзӯи «Истиқлоли давлатӣ - пояи рушди иқтисод ва ояндаи дурахшони давлат» маърӯза намуд. Зикр шуд, ки Истиқлол барои кишвар имконият фароҳам овард, ки самтҳои афзалиятноки сиёсати иқтисодиро мустақилона муайян намуда, барои рушди иқтисоди миллӣ ва истифодаи самараноки имконияту захираҳои мавҷуда заминаҳои устувор фароҳам созад. Таъкид гардид, ки рушди иқтисоди миллӣ бо рушди неруи инсонӣ иртиботи мустақим дошта, омода намудани мутахассисони дорои малакаҳои замонавӣ яке аз шартҳои асосии рушди устувори иқтисодӣ ба ҳисоб меравад.
Яке аз бахшҳои муҳими конфронс ба масъалаи рақамикунонии таҳсилоти касбӣ бахшида шуд. Директори Коллеҷи технологии шаҳри Душанбе Ҳусейнзода Гулхумор Дадабой дар мавзӯи «Гузариши таҳсилоти касбии технологӣ дар шароити рақамикунонӣ: муаммоҳо, имкониятҳо ва дурнамои рушд» маърӯза кард.
Дар ҷараёни баррасии мавзӯъ таъкид шуд, ки рақамикунонӣ тағйири муҳтавои таълим, усулҳои омӯзиш, муносибати омӯзгор ва донишҷӯ, низоми арзёбӣ ва талабот ба малакаҳои касбиро тақозо мекунад. Зикр гардид, ки иқтисоди муосир мутахассисони дорои саводи рақамӣ, қобилияти истифодаи технологияҳои нав ва омодагӣ ба омӯзиши пайвастаро талаб менамояд. Аз ин рӯ, муассисаҳои таҳсилоти касбӣ бояд ба муҳити нави технологӣ мутобиқ шуда, таълимро ба талаботи бозори меҳнат наздиктар созанд.
Дар идомаи ҳамоиш масъалаи сармояи инсонӣ ва нақши таҳсилоти ибтидоии касбӣ дар рушди он баррасӣ гардид. Директори Литсейи касбии нақлиёти автомобилии шаҳри Душанбе Иматшозода Зинатшо Хизматшо дар мавзӯи «Масъалаҳои муосири таълим, тарбия, илм ва рушди сармояи инсонӣ дар муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ» маърӯза намуд. Таъкид гардид, ки дар асри XXI сармояи инсонӣ ба яке аз омилҳои асосии рушди давлатҳо табдил ёфтааст. Дониш, малака, касбият, таҷриба, эҷодкорӣ ва қобилияти мутобиқшавӣ ба талаботи нави бозори меҳнат аз унсурҳои муҳими сармояи инсонӣ мебошанд. Маҳз муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ барои бисёре аз ҷавонон нуқтаи оғози воридшавӣ ба муҳити касбӣ ба ҳисоб рафта, дар омода намудани кадрҳои коргарӣ ва техникӣ нақши муҳим доранд.
Дар анҷоми қисми пленарии конфронс масъалаи рушди муҳити илмӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбӣ баррасӣ шуд. Директори Коллеҷи омӯзгории ноҳияи Зафаробод Игамова Ирода Худойбердиевна дар мавзӯи «Зарурати ташкили шӯроҳои диссертатсионӣ дар заминаи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбӣ: имкониятҳо, мушкилот ва дурнамо» маърӯза намуд.
Зимни суханронӣ масъалаи тақвияти иқтидори илмии муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбӣ, фароҳам овардани муҳити мусоиди таҳқиқотӣ, дастгирии омӯзгорони дорои дараҷа ва унвонҳои илмӣ ва пайвастани фаъолияти илмӣ бо ниёзҳои амалии соҳаи таҳсилоти касбӣ мавриди таҳлил қарор гирифт. Зикр гардид, ки рушди муассисаи таҳсилоти миёнаи касбӣ бояд танҳо ба раванди таълим маҳдуд нашуда, муҳити илмӣ-таҳқиқотӣ низ дар он тадриҷан тақвият ёбад. Ташаккули чунин муҳит метавонад барои баланд бардоштани сифати таълим, рушди иқтидори илмии омӯзгорон ва ба вуҷуд овардани робитаи бештар байни илм ва амалия мусоидат намояд.
Ҳамин тариқ, дар қисми пленарии конфронс масъалаҳои муҳимми марбут ба рушди давлатдорӣ, сулҳу ваҳдати миллӣ, фарҳанг, иқтисод, саноатикунонӣ, таҳсилоти касбӣ, омодасозии омӯзгор, рақамикунонӣ, сармояи инсонӣ ва рушди иқтидори илмии муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбӣ мавриди баррасии ҳамаҷониба қарор гирифтанд. Меҳвари асосии ҳамаи маърӯзаҳо андешаи он буд, ки дастовардҳои 35 соли Истиқлол натиҷаи сиёсати созанда, сулҳу субот, заҳмати содиқонаи мардуми кишвар ва рушди пайвастаи соҳаи таҳсилоти касбӣ мебошанд.
Дар конфронс таъкид гардид, ки дар шароити муосир рақобати давлатҳо бештар ба сатҳи дониш, технология, сифати таҳсилот ва рушди сармояи инсонӣ вобаста мегардад. Аз ин рӯ, вазифаи муассисаҳои таълимӣ омода намудани насли дорои донишҳои муосир, касбияти баланд, ҷаҳонбинии васеъ, тафаккури созанда ва ҳисси баланди масъулияти шаҳрвандӣ мебошад.
Кори конфронс баъд аз нисфирӯзӣ дар бахшҳои алоҳида идома меёбанд. Дар бахшҳо масъалаҳои гуногуни марбут ба рушди илм, таҳсилот, таълиму тарбия, таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, рақамикунонӣ, рушди методикаи таълим, омодасозии кадрҳо, иқтисод, саноат ва дигар самтҳои марбут ба рушди миллӣ мавриди баррасии олимон, муҳаққиқон ва омӯзгорон қарор хоҳанд гирифт. Интизор меравад, ки натиҷаи муҳокимаҳои бахшҳо, пешниҳоду андешаҳои олимон ва мутахассисон дар таҳияи тавсияҳои илмӣ-амалӣ барои такмили минбаъдаи низоми таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ истифода шаванд.
Бояд гуфт, ки Конфронси ҷумҳуриявии илмӣ-назариявӣ дар остонаи таҷлили 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун минбари муҳими андешаронӣ ва таҳлили дастовардҳои даврони соҳибистиқлолӣ баргузор гардида, имконият фароҳам овард, ки намояндагони илму маориф дар атрофи масъалаҳои муҳими рушди миллӣ табодули афкор намоянд. Меҳвари ҳамаи масъалаҳои матраҳшуда як андешаи муҳимро тақвият бахшид: Истиқлол заминаи давлатдорӣ, сулҳу ваҳдат шарти субот, таҳсилоти касбӣ неруи пешбаранда, илм роҳнамои рушди ҷомеа ва таҳсилоти касбӣ василаи омодасозии неруи инсонӣ барои ояндаи кишвар мебошад. Баргузории чунин ҳамоишҳои илмӣ дар ин раванд аҳамияти хос дошта, барои таҳкими муҳити илмӣ, рушди тафаккури таҳлилӣ, табодули таҷриба ва таҳияи пешниҳодҳои созанда ҷиҳати рушди соҳаҳои гуногуни кишвар заминаи мусоид фароҳам меорад.
Қисмати расмию пленарии конфронс бо таъкиди зарурати идомаи корҳои созанда, рушди илму маориф, баланд бардоштани сифати таҳсилоти касбӣ, омода намудани мутахассисони рақобатпазир ва тарбияи ҷавонони соҳибмаърифат, ватандӯст ва масъулиятшинос ба анҷом расид.
2026-09-04 12:37:03
МУЛОҚОТ БО РОҲБАРОН ВА ФАЪОЛОНИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН
4 сентябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бохтар бо роҳбарон ва фаъолони вилояти Хатлон мулоқот намуданд.
Нахуст Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон кулли мардуми
заҳматқарин ва бонангу номуси вилояти Хатлон ва ҳозиринро ба ифтихори ҷашни
мубораку муқаддаси миллӣ - 35-умин солгарди истиқлолу озодии Тоҷикистон
самимона табрик гуфтанд.
Таъкид гардид, ки вилояти Хатлон дар таърихи давлатдории
тоҷикон ҷойгоҳи махсус дорад. Ин сарзамини куҳанбунёд аз қадим яке аз марказҳои
муҳимми фарҳангу тамаддуни тоҷикон буда, имрӯз низ дар рушди иқтисодиву иҷтимоӣ
ва фарҳангиву маънавии кишварамон нақши басо арзишманд мегузорад.
Гуфта шуд, ки “мояи ифтихори ҳар яки мост, ки моҳи июли соли
2025-ум ёздаҳ ёдгории таърихиву фарҳангии воқеъ дар ҳудуди вилоят таҳти номи
“Хуттали қадим” ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид гардид”.
Ба таъкиди Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон имрӯз
вилояти Хатлон дар рушди соҳибкорӣ, саноатикунонӣ, энергетика, таъмини амнияти
озуқаворӣ ва дигар бахшҳои иқтисоди миллӣ ҳамчун калонтарин вилояти кишвар
нақши бузург дорад.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз доштанд, ки дар даврони
соҳибистиқлолӣ барои рушди иҷтимоиву иқтисодии вилоят аз ҳисоби маблағҳои
буҷетӣ зиёда аз 50 миллиард сомонӣ равона карда шуд. Дар ин давра дар ҳудуди
вилоят беш аз 100 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ ба маблағи умумии 16 миллиард
сомонӣ амалӣ гардида, ҳоло татбиқи даҳҳо лоиҳаи дигар идома дорад.
“Танҳо ба истиқболи ҷашни 35-солагии Истиқлоли давлатӣ дар
шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон 8 ҳазору 360 иншооти таъиноти гуногун сохта, ба
истифода дода шудааст, ки аз нақшаи пешбинигардида хеле зиёд мебошад”, - изҳор
доштанд Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.
Президенти кишвар натиҷаҳои бадастомадаро самараи ғамхориву
дастгирии доимии Ҳукумати кишвар, ташаббускории соҳибкорони ватандӯст ва
заҳмати содиқонаи сокинони вилоят арзёбӣ намуданд.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намуданд, ки ҳоло соҳибкорони
ватандӯсти вилоят дар бунёди коргоҳу корхонаҳои истеҳсолӣ, муассисаҳои иҷтимоӣ,
марказҳои хизматрасонӣ, роҳу пулҳо ва дигар иншооти муҳим саҳми назаррас дошта,
дар татбиқи ҳадафҳои созандаи давлат нақши муҳим мебозанд.
Зикр гардид, ки вилояти Хатлон дар татбиқи самтҳои муҳимми
сиёсати иқтисодии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон - саноатикунонии босуръати
кишвар, таъмини амнияти озуқаворӣ ва расидан ба истиқлолияти энергетикӣ саҳми
басо муҳим дорад.
Таъкид шуд, ки дар даврони соҳибистиқлолии кишвар шумораи
корхонаҳои саноатии вилоят аз 75 ба зиёда аз 900 расида, ҳоло дар онҳо садҳо
навъи маҳсулот бо дарназардошти стандартҳои байналмилалӣ истеҳсол карда
мешавад.
Ба андешаи Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вилояти
Хатлон имрӯз на танҳо яке аз марказҳои асосии иқтисодии кишвар, балки такягоҳи
муҳимми соҳаи энергетикаи кишвар ба ҳисоб меравад. Аз иқтидори умумии
энергетикии Тоҷикистон, ки 6491 мегаваттро ташкил медиҳад, беш аз 75 фоизи он
дар ҳудуди вилояти Хатлон ҷойгир мебошад.
“Маҳз дар даврони соҳибистиқлолӣ дар вилоят як қатор иншооти
муҳимми энергетикӣ, аз ҷумла неругоҳҳои обии “Сангтӯда-1” ва “Сангтӯда-2”,
хатҳои интиқоли барқи “Лолазор-Хатлон” ва “Тоҷикистон-Афғонистон”, зеристгоҳҳои
муосири барқӣ ва даҳҳо иншооти дигари энергетикӣ бунёд ва мавриди истифода
қарор дода шуд”, - иброз доштанд Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.
Гуфта шуд, ки вилояти Хатлон ҳамчун минтақаи асосии аграрии
Тоҷикистон дар таъмини амнияти озуқавории кишвар нақши ҳалкунанда дорад. Имрӯз
беш аз 53 фоизи ҳаҷми умумии маҳсулоти кишоварзии кишвар ба вилояти Хатлон рост
меояд ва вилоят дар истеҳсоли пахта, ғалладонагиҳо, сабзавот, полезӣ, мева ва
дигар маҳсулоти кишоварзӣ мавқеи пешсафро ишғол менамояд.
Зимни таҳлили вазъи соҳаҳои маориф, тандурустӣ ва фарҳанги
вилояти Хатлон дар даврони соҳибистиқлолӣ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон изҳор
доштанд, ки барои ин бахшҳо аз ҷониби Ҳукумати кишвар заминаи устувор фароҳам
оварда шудааст.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намуданд, ки дар зарфи ин
солҳо барои рушди соҳаи маорифи вилоят аз ҳисоби маблағҳои буҷетӣ 17,7 миллиард
сомонӣ, тандурустӣ 7,4 миллиард ва барои фарҳанг 1 миллиард сомонӣ равона
гардидааст.
Вобаста ба таъмини сулҳу суботи сартосарӣ Сарвари давлат
муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон саҳми мардуми вилояти Хатлонро, ки дар давраи ҷанги
таҳмилии шаҳрвандӣ зарари аз ҳама зиёд диданд ва азияти аз ҳама бештар
кашиданд, арзишманд арзёбӣ намуданд.
Таъкид шуд, ки давлат ва Ҳукумати кишвар хизматҳои арзандаи
сокинони вилояти Хатлонро дар роҳи ҳифзи давлатдорӣ, барқарорсозии ҳокимияти
конститутсионӣ, сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ ҳамеша қадр менамоянд.
“Ман ба ҳисси баланди ватандӯстӣ, нангу номус, иродаи қавӣ
ва заҳмати содиқонаи сокинони вилояти Хатлон итминони комил дорам ва бовар
дорам, ки мардуми сарбаланди ин сарзамин минбаъд низ барои пешрафти давлат,
таҳкими ваҳдати миллӣ ва ободии Тоҷикистони азизамон саҳми арзишманд
мегузоранд”, - таъкид намуданд Пешвои миллат.
Дар фароварди сухан Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ
Раҳмон даъват намуданд, ки мо бояд бо шукрона аз соҳибдавлативу соҳибихтиёрӣ,
бо иттиҳоду сарҷамъӣ ва заҳмати созанда барои амалӣ намудани ҳадафҳои стратегии
давлат ва боз ҳам ободу пешрафта гардонидани Тоҷикистони маҳбубамон талош
намоем.
Пас аз суханронии Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
дар мулоқот бо роҳбарон ва фаъолон Раиси вилояти Хатлон Давлаталӣ Саид оид ба
натиҷаҳои рушди иҷтимоию иқтисодии вилоят ҳисобот доданд.
Таъкид шуд, ки ба истиқболи 35-солагии Истиқлолият дар
вилоят 8 ҳазору 360 иншоот ифтитоҳ ёфт, ки 135 фоизи нақшаро ташкил медиҳад.
Дар соли равон 85 ҳазор ҷойи корӣ таъсис дода шуд.
Дар вилоят 801 бинои соҳаи маориф бо 100 ҳазор ҷойи нишаст
ва 260 иншооти тандурустӣ мавриди истифода қарор дода шуд. Танҳо дар 8 моҳи
соли равон аз тарафи соҳибкорон 600 километр роҳҳои маҳаллӣ мумфарш гардид.
Гуфта шуд, ки баъди таҷлили Истиқлолият минбаъд низ чунин корҳои созандагӣ дар
саросари вилоят идома дода мешавад.
Ҳамчунин, дар мулоқот донишҷӯдухтари ғолиби озмунҳои
сершумори ҷумҳуриявӣ Мадинаи Саидализода ва омӯзгор Шаҳло Насруллоева сухан
карда, шукри ваҳдату истиқлол ва Раҳбари хирадманду созанда намуданд.
2026-08-28 09:37:42
35 СОЛИ ИСТИҚЛОЛИ СОЗАНДА ТАҲТИ РОҲНАМОИИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ — МАРҲИЛАИ ЭҲЁИ ДАВЛАТДОРИИ МИЛЛӢ, ТАҲКИМИ ВАҲДАТИ МИЛЛӢ, СУБОТИ СИЁСӢ ВА РУШДИ ҲАМАҶОНИБАИ ТОҶИКИСТОНИ СОҲИБИСТИҚЛОЛ
Дар саҳифаҳои таърихи ҳар як миллат рӯйдодҳое ҳастанд, ки сарнавишти давлату ҷомеаро дигар намуда, оғози марҳилаи нави таърихиро муайян месозанд. Барои миллати тоҷик ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ аз ҷумлаи чунин рӯйдодҳои бузург ва тақдирсоз мебошад. Истиқлолият барои Тоҷикистон танҳо соҳиб шудан ба мақоми давлати мустақил набуда, балки имконияти эҳёи давлатдории миллӣ, таҳкими худшиносии мардум, ҳифзи арзишҳои таърихию фарҳангӣ ва муайян намудани роҳи мустақилонаи рушди кишвар мебошад.
9 сентябри соли 1991 дар таърихи навини тоҷикон ҳамчун рӯзи бузурги соҳибистиқлол гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон сабт шуд. Аз он рӯз то имрӯз 35 сол сипарӣ гардид. Ин 35 сол барои давлату миллати тоҷик солҳои пур аз рӯйдодҳои муҳим, талошу заҳмат, мубориза барои сулҳу субот, ваҳдати миллӣ, бунёдкорӣ ва рушди иқтисодию иҷтимоӣ буд.
35-солагии Истиқлолияти давлатӣ фурсати муносибест, ки мо роҳи тайкардаи давлатро аз рӯзҳои нахустини соҳибистиқлолӣ то марҳилаи имрӯза мавриди таҳлил қарор диҳем, дастовардҳоро қадр намоем ва вазифаҳои ояндаро муайян созем. Барои ҷашни 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ соли 2026 дар кишвар ба корҳои ободониву созандагӣ ва таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ таваҷҷуҳи махсус дода мешавад.
Истиқлолият ормони деринаи ҳар як миллати соҳибтамаддун аст. Миллати тоҷик, ки дорои таърихи чандинҳазорсола, фарҳанги ғанӣ ва мероси бузурги илмӣ мебошад, дар давраи навини таърихи худ соҳиби давлати мустақил гардид.
Аммо соҳиб шудан ба истиқлол танҳо қадами аввал буд. Вазифаи муҳимтар аз он ҳифзи истиқлол, таҳкими пояҳои давлатдорӣ, таъмини амнияти миллӣ, рушди иқтисодӣ ва муттаҳид намудани ҷомеа ба ҳисоб мерафт.
Солҳои аввали истиқлол барои Тоҷикистон давраи ниҳоят ҳассос ва душвор буданд. Ҷомеа ба суботу оромӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва роҳбарии масъулиятнок ниёз дошт. Дар чунин шароит масъалаи нигоҳ доштани давлатдорӣ ва таъмини сулҳу субот ба масъалаи сарнавиштсоз табдил ёфт.
Дар таърихи давлатдории навини Тоҷикистон нақши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо марҳилаҳои муҳими таҳкими давлатдорӣ, барқарорсозии сулҳу субот ва пешбурди сиёсати созанда пайванд ёфтааст.
Дар шароити мураккаби солҳои аввали истиқлол вазифаи асосӣ барқарор намудани фазои сулҳу оромӣ ва эътимоди ҷомеа ба ояндаи давлат буд. Раванди сулҳи тоҷикон яке аз муҳимтарин саҳифаҳои таърихи муосири кишвар гардид.
Бо барқарор шудани сулҳу ваҳдати миллӣ имконият фароҳам омад, ки Тоҷикистон аз марҳилаи муқовимату нооромӣ ба марҳилаи созандагӣ ва рушди устувор ворид шавад. Ваҳдати миллӣ ба пояи муҳими суботи ҷомеа ва рушди минбаъдаи давлат табдил ёфт.
Ваҳдати миллӣ яке аз бузургтарин дастовардҳои таърихи навини Тоҷикистон мебошад. Сулҳ ба мардум имконият дод, ки ба зиндагии осоишта баргашта, неруи худро ба ободии Ватан равона намоянд.
Дар фазои сулҳу субот сохтмони роҳҳо, неругоҳҳо, муассисаҳои таълимӣ ва тиббӣ, корхонаҳои истеҳсолӣ ва дигар иншооти муҳими иҷтимоию иқтисодӣ вусъат гирифт.
Аз ин рӯ, Истиқлолият ва Ваҳдати миллӣ ду арзиши ба ҳам пайванде мебошанд, ки барои рушди давлат заминаи муҳим фароҳам оварданд. Истиқлол имкони давлатсозиро муҳайё намуд ва ваҳдат шароити пойдории ин давлат ва пешрафти онро таъмин кард.
Яке аз хусусиятҳои муҳими даврони истиқлол густариши корҳои созандагиву бунёдкорӣ мебошад. Дар шаҳру ноҳияҳои кишвар симои маҳалҳо тадриҷан тағйир ёфта, иншооти нав ба истифода дода шуданд.
Рушди инфрасохтор, бунёди роҳу пулҳо, муассисаҳои иҷтимоӣ, корхонаҳо ва иншооти энергетикӣ барои беҳтар гардидани шароити зиндагии мардум мусоидат намуд.
Истиқлолият барои Тоҷикистон имконият фароҳам овард, ки самтҳои афзалиятноки рушди иқтисодии худро мустақилона муайян намояд.
Дар давоми солҳои соҳибистиқлолӣ соҳаҳои саноат, энергетика, кишоварзӣ, нақлиёт, сохтмон ва соҳибкорӣ рушд карданд. Таваҷҷуҳ ба таъсиси ҷойҳои нави корӣ, рушди истеҳсолоти ватанӣ ва истифодаи самараноки захираҳои миллӣ яке аз самтҳои муҳими сиёсати иқтисодии давлат гардид.
Бунёди иншооти энергетикӣ ва рушди иқтидорҳои истеҳсолӣ барои таҳкими заминаи иқтисодии кишвар аҳамияти калон доранд.
Яке аз самтҳои муҳимми сиёсати иҷтимоӣ дар даврони истиқлол рушди соҳаи маориф мебошад. Мактаб ва донишгоҳ на танҳо ҷойи таълим, балки муҳити ташаккули шахсияти огоҳ, ватандӯст ва масъули ҷомеа мебошанд.
Таваҷҷуҳ ба сохтмон ва таҷдиди муассисаҳои таълимӣ, беҳтар намудани шароити таҳсил, рушди таҳсилоти касбӣ ва омодасозии мутахассисони ҷавон аз вазифаҳои муҳими даврони истиқлол ба шумор меравад.
Дар арафаи 35-солагии Истиқлол масъалаи беҳтар намудани муассисаҳои соҳаҳои маориф ва тандурустӣ низ ҳамчун яке аз самтҳои муҳими омодагӣ ба ҷашн таъкид шудааст.
Тандурустии аҳолӣ яке аз нишондиҳандаҳои муҳими рушди ҷомеа мебошад. Дар солҳои истиқлол дар соҳаи тандурустӣ низ корҳои назаррас анҷом дода шуданд.
Сохтмон ва таҷдиди муассисаҳои тиббӣ, такмили заминаи моддию техникӣ, омода намудани кадрҳои тиббӣ ва баланд бардоштани сатҳи хизматрасонии тиббӣ аз самтҳои муҳимми рушди ин соҳа мебошанд.
Нақши табибон, ҳамшираҳои шафқат, кормандони миёна ва дигар мутахассисони соҳаи тандурустӣ дар ҳифзи саломатии мардум ниҳоят муҳим аст. Тақвияти соҳаи тандурустӣ маънои сармоягузорӣ ба инсон ва ояндаи миллатро дорад.
Ҷавонон қишри фаъоли ҷомеа ва неруи асосии ояндаи давлат мебошанд. Давлати соҳибистиқлол ба насли ҷавон ҳамчун идомадиҳандаи роҳи созандагӣ такя мекунад.
Ҷавонони соҳибмаърифат, донишманд, касбомӯз ва ватандӯст метавонанд дар рушди иқтисод, илм, технология, маориф, тандурустӣ, фарҳанг ва дигар соҳаҳо саҳми назаррас гузоранд.
Дар шароити ҷаҳонишавӣ ҷавонон бояд аз дастовардҳои илму технология самаранок истифода намуда, ҳамзамон забон, фарҳанг, таърих ва арзишҳои миллиро ҳифз намоянд.
Дар соли 2026 дар доираи чорабиниҳои бахшида ба 35-солагии Истиқлол масъалаи нақши ҷавонон дар таҳкими истиқлолият ва пешбурди сиёсати кишвар низ мавриди таваҷҷуҳ қарор гирифтааст.
Истиқлолият барои эҳёи арзишҳои миллӣ ва рушди фарҳанги тоҷик заминаи мусоид фароҳам овард. Забони давлатӣ, адабиёт, таърих, анъанаҳои миллӣ ва мероси фарҳангӣ ҳамчун ҷузъҳои муҳими худшиносии миллӣ мақоми хос пайдо карданд.
Миллате, ки таърихи худро медонад, фарҳанги худро эҳтиром мекунад ва забони худро ҳифз менамояд, метавонад ояндаи худро боэътимод созад.
Аз ин рӯ, таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ яке аз вазифаҳои муҳимми ҷомеаи муосири Тоҷикистон мебошад. Соли 2026 маҳз бо мақсади густариши корҳои ободонӣ ва таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ аҳамияти махсус касб кардааст.
Дар давоми 35 соли истиқлол Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибихтиёр муносибатҳои байналмилалии худро густариш дода, дар масъалаҳои муҳими минтақавию ҷаҳонӣ мавқеи худро баён кардааст.
Ташаббусҳои Тоҷикистон вобаста ба масъалаҳои об, иқлим ва ҳифзи захираҳои обӣ дар сатҳи байналмилалӣ мавриди таваҷҷуҳ қарор гирифтаанд. Ин раванд нишон медиҳад, ки кишвари мо дар ҳалли масъалаҳои муҳими ҷаҳонӣ саҳми худро гузошта истодааст.
Агар ба роҳи тайкардаи Тоҷикистон назар афканем, мебинем, ки 35 соли истиқлол танҳо як давраи тақвимӣ нест. Ин як марҳилаи муҳими таърихӣ мебошад, ки дар он давлат таҷрибаи бузурги давлатдорӣ, ҷомеа таҷрибаи сулҳу ҳамдигарфаҳмӣ ва мардум таҷрибаи созандагию бунёдкориро ба даст оварданд.
35-солагии Истиқлолият моро водор месозад, ки на танҳо аз дастовардҳои гузашта ифтихор кунем, балки барои оянда низ масъулияти бештар эҳсос намоем.
Дар соли 2026 ба муносибати ин ҷашни таърихӣ корҳои ободониву созандагӣ ва таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ ҳамчун самтҳои муҳим таъкид шудаанд.
Ҳар як корхонаи нав, ҳар як мактаби бунёдшуда, ҳар як роҳи обод, ҳар як дарахти шинонидашуда ва ҳар як ташаббуси нек метавонад саҳми хурде дар ободии Ватан бошад. Созандагӣ бояд ба фарҳанги зиндагии ҳар як шаҳрванд табдил ёбад.
Истиқлолият неъмати абадӣ нест, агар онро ҳифз ва таҳким надиҳем. Барои пойдории давлат ҳар як шаҳрванд бояд масъулияти худро дар назди ҷомеа ва Ватан эҳсос кунад.
Риояи қонун, эҳтироми рамзҳои давлатӣ, ҳифзи ваҳдати миллӣ, муносибати эҳтиромона ба арзишҳои миллӣ, меҳнати ҳалол ва саҳм гузоштан дар рушди кишвар вазифаи ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон мебошад.
Ояндаи Тоҷикистон танҳо ба сиёсати давлат вобаста нест. Оянда ба меҳнати ҳар як омӯзгор, табиб, муҳандис, кишоварз, соҳибкор, донишҷӯ, коргар ва хизматчии давлатӣ низ вобаста мебошад.
35 соли Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон саҳифаи муҳим ва пурифтихори таърихи навини миллати тоҷик мебошад. Ин давра роҳи пурпечутоби аз истиқлол то таҳкими давлатдорӣ, аз мушкилоти солҳои аввал то сулҳу ваҳдат, аз барқарорсозӣ то созандагӣ ва аз эҳёи давлатдорӣ то рушди муосирро дар бар мегирад.
Истиқлолият ба мо имкони соҳибихтиёр будан, худ муайян намудани роҳи рушди давлат ва ҳифзи арзишҳои миллиро фароҳам овард. Ваҳдати миллӣ бошад, барои пойдории сулҳу субот ва пешрафти ҷомеа заминаи муҳим гардид.
Имрӯз, дар остонаи 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ, вазифаи мо аз он иборат аст, ки дастовардҳои бадастомадаро ҳифз намуда, барои рушди минбаъдаи Тоҷикистон саҳми арзандаи худро гузорем.
Тоҷикистони соҳибистиқлол Ватани умумии мост. Ободии он, пешрафти он ва нуфузи он дар ҷомеаи ҷаҳонӣ аз ирода, дониш, меҳнат ва масъулияти ҳар яки мо вобаста мебошад.
Бигзор Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷовидон бошад, сулҳу ваҳдати миллӣ пойдор, давлатдорӣ устувор ва Тоҷикистони азизамон ҳамеша ободу пешрафта бошад.
Саидов М.А - Декани факултети Кори ҳамшираги дар заминаи таҳсилоти миёнаи умумии Коллеҷи тибби шаҳри Ҳисор.
2026-08-28 09:25:29
РУШДИ ТАҲСИЛОТИ ИБТИДОӢ ВА МИЁНАИ КАСБӢ ДАР ДАВРОНИ ИСТИҚЛОЛ: МУШКИЛОТ ВА ДУРНАМО
(Бахшида ба 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон)
Дар солаҳои охир низоми таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар марҳилаи ислоҳоти пайваста қарор дорад. Сабаби асосии ин раванд зарурати рушди мунтазами ҷомеа, аз ҷумла такмили захираи зеҳнии инсон мебошад, ки ҳамчун ҷузъи асосии некӯаҳволии иҷтимоию иқтисодии давлат ба ҳисоб меравад.
Низоми таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ҳамчун механизми асосии чунин рушд баромад мекунад, зеро он бар равандҳои низоммандсозӣ, коркарди эҷодии донишҳо ва таҷрибаҳои иҷтимоию фарҳангии наслҳои пешин, инчунин азхудкунии мақсаднок ва муташаккили онҳо асос ёфтааст. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ дар ин замина на танҳо барои интиқоли дониш, балки барои ташаккули ҷаҳонбинӣ, рушди қобилияти фикрронӣ ва омодасозии мутахассисони ба талаботи ҷомеаи муосир ҷавобгӯ мусоидат менамояд.
Илова бар ин, рушди зеҳнии ҷомеа заминаи асосии навсозӣ ва фаъолияти инноватсионӣ дар шароити иқтисоди муосири ҷаҳонӣ мебошад. Аз он ки то кадом андоза сатҳи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ба талабот ва тамоюлҳои муосири ҷаҳонӣ наздик мегардад, некӯаҳволии ҷомеа, устувории иқтисодӣ давлат ва мавқеи он дар муносибатҳои байналмилалӣ вобастагӣ дорад.
Ҳамин тариқ, вазифаи такмил ва рушди низоми таҳсилотиибтидоӣ ва миёнаи касбӣ яке
аз масъалаҳои муҳимтарин, мубрам ва афзалиятноки ҷомеаи муосир ба ҳисоб меравад. Ислоҳоти пайвастаи соҳаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ бояд ба баланд бардоштани сифати таълим, рушди иқтидори зеҳнии инсон, омода намудани мутахассисони рақобатпазир ва мутобиқ намудани низоми таҳсилот ба талаботи тағйирёбандаи ҷомеа ва иқтисодӣ муосир равона карда шавад.
Ҳамагон шоҳиди он ҳастем, ки таҳсилот дар ҳаёти мо ҳамеша нақши бузург доштааст ва дорад. Зеро он ояндаи миллат ва давлати мо ба ҳисоб меравад. Аксарияти инсонҳо, шояд на ҳама, вале қисми зиёди ҷомеа ба гирифтани таҳсилот, бахусус ба гирифтани таҳсилоти босифат, манфиатдор мебошанд. Дар солҳои охир масъалаи зерин бештар мавриди таваҷҷуҳи ҷомеа қарор гирифтааст: «Оё имрӯз кӯдакон таҳсилоти босифат мегиранд?» Дар мактаб ва ҳатто дар оила пайваста таъкид менамоянд, ки агар ту хуб таҳсил кунӣ, дар оянда соҳиби касби арзанда ва сердаромад хоҳӣ шуд. Аммо оё воқеан чунин аст? Бояд эътироф кард, ки сифати таҳсилот дар замони мо ҳанӯз дар сатҳи зарурӣ қарор надорад.
Дар ин маврид метавон як қатор мушкилоти асосиро ҷудо намуд. Мушкилоти аввал — баҳогузории таълимгирандагон бо истифода аз меъёрҳои якхела ва ягона мебошад. Оё чунин муносибат дуруст аст? Зеро қобилиятҳои инсон аз ҳамдигар фарқ мекунанд: дар баъзеҳо хотира ва тафаккури мантиқӣ беҳтар инкишоф ёфтааст, дар дигарон бошад, қобилияти эҷодӣ бештар рушд кардааст. Аммо ин маънои онро надорад, ки шахс камқобилият ё аз ҷиҳати зеҳнӣ суст мебошад. Асри XXI асри технологияҳои иттилоотӣ ба ҳисоб меравад. Ҳар рӯз ҳаҷми иттилооти нав афзоиш меёбад. Азхуд ва дар хотир нигоҳ доштани ҳамаи ин иттилоот дар як вақт амалан ғайриимкон аст. Ҳатто омӯзгорон низ наметавонанд ҳамеша ба дурустии ҳамаи маълумоти мавҷуда итминони комил дошта бошанд, зеро дониш ва иттилоот босуръат тағйир ёфта, баъзе маълумот бо гузашти вақт кӯҳна ва аз аҳамият соқит мегардад.
Мушкилоти дуюм — сатҳи пасти робита ва пайдарҳамӣ байни зинаҳои гуногуни таҳсилот мебошад. Ин масъала, махсусан, ба хатмкунандагони муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва донишҷӯёни соли якуми муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ дахл дорад. Дар замони муосир барои дохил шудан ба муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ натиҷаҳои имтиҳонҳои дохилшавӣ ва холҳои бадастовардашуда аҳамияти калон доранд. Аммо барои бомуваффақият супоридани имтиҳонҳо муассисаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ на ҳамеша ба толибилмон донишу малакаи кофӣ медиҳад. Аз ин рӯ, бисёре аз волидон маҷбур мешаванд барои фарзандони худ омӯзгорони хусусӣ ҷалб намоянд ва аз хизматрасонии дарсҳои иловагӣ истифода баранд. Хизматрасонии омӯзгорони хусусӣ бошад, арзиши нисбатан баланд дошта, на ҳамаи оилаҳо имконияти истифодаи онро доранд. Аз ин ҷо чунин таассурот ба вуҷуд меояд, ки имкониятҳои муассисаҳои таҳсилоти умумӣ ва талаботи низоми давлатӣ ба ҳамдигар пурра мутобиқат намекунанд.
Мушкилоти сеюм — мавҷуд будани таҳсилот, вале набудани ҷойи кор мебошад. Шахс таҳсил намуда, соҳиби диплом мегардад, аммо баъд аз хатми муассисаи таълимӣ маълум мешавад, ки аз рӯйи ихтисоси гирифтааш пайдо намудани ҷойи кори муносиб душвор аст. Ин ҳолат бо чӣ алоқаманд мебошад? Яке аз сабабҳои асосӣ дар он аст, ки имрӯз дар бисёре аз соҳаҳои фаъолияти меҳнатӣ аз довталабон таҷрибаи корӣ талаб карда мешавад. Бисёре аз корфармоён намехоҳанд шахсонеро ба кор қабул намоянд, ки таҷрибаи корӣ надоранд. Аммо хатмкунандаи нав аз куҷо бояд ин таҷрибаро ба даст орад? Ин масъала ҳанӯз ҳам ба таври пурра ҳал нашудааст. Дар гузашта, вақте ки насли калонсол, аз ҷумла бобову бибиҳо ва падару модарони мо таҳсил мекарданд, онҳо ба ояндаи худ бо итминон менигаристанд. Дар он давра пайдо намудани ҷойи кор аз рӯйи ихтисоси гирифташуда нисбатан осонтар буд. Имрӯз бошад, дар баъзе мавридҳо барои ба даст овардани ҷойи кори муносиб на танҳо сатҳи таҳсилот, балки таҷрибаи корӣ, малакаҳои касбӣ ва дигар омилҳо низ нақши муҳим мебозанд.
Мушкилоти дигар, ки эҳтимол на танҳо ба соҳаи маориф, балки ба бисёр соҳаҳои дигар низ дахл дорад, маблағгузории нокифоя мебошад. Маҳз бо ҳамин сабаб дар низоми таҳсилот дар баъзе ҳолатҳо норасоии кадрҳои соҳибихтисос ба назар мерасад. Барои мутобиқ шудан ба талаботи замон зарур аст, ки таҷҳизот ва воситаҳои техникии муассисаҳои таълимӣ мунтазам нав карда шаванд, технологияҳои муосир ба раванди таълим ворид карда шаванд ва муҳити мусоиди таълимӣ фароҳам оварда шавад. Аммо на ҳамаи муассисаҳои таълимӣ барои иҷрои чунин корҳо имкониятҳои молиявии кофӣ доранд.
Мушкилоти панҷум — душвории интихоби касб ва муайян намудани ихтисосе мебошад, ки дар оянда ба талаботи бозори меҳнат ҷавобгӯ бошад. Бисёре аз ҷавонон ба интихоби касби ояндаи худ боварии комил надоранд ва намедонанд, ки кадом соҳаи фаъолият барои онҳо мувофиқ ва ҷолиб мебошад. Ин, бешубҳа, яке аз масъалаҳои муҳим барои таълимгирандагон ва донишҷӯён ба ҳисоб меравад. Пас, чӣ гуна метавон ба онҳо дар интихоби дурусти касб кӯмак расонд? Яке аз роҳҳои самаранок метавонад мулоқот ва муоширати таълимгирандагону донишҷӯён бо мутахассисони муваффақи соҳаҳои гуногун бошад. Чунин вохӯриҳо ба ҷавонон имкон медиҳанд, ки дар бораи хусусиятҳои касб, талаботи бозори меҳнат, имкониятҳои рушди касбӣ ва мушкилоти соҳаи интихобкардаашон маълумоти бештар ба даст оранд.
Мушкилоти дигар — нокифоя будани самти амалии
таҳсилот мебошад. Таҳсилоти муосир бояд на танҳо ба азхуд намудани донишҳои назариявӣ ва тарбияи шахсият, балки ба ташаккули малакаҳои амалии таълимгирандагону донишҷӯён низ равона карда шавад. Дар раванди таҳсил ба таълимгирандагон донишу малакаҳое дода мешаванд, ки метавонанд барои рушди минбаъдаи онҳо замина фароҳам оваранд. Аммо дар ҳаёти воқеӣ инсон на ҳамеша ба тамоми донишҳои назариявии дар Муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ омӯхташуда ниёз пайдо мекунад. Аз ин рӯ, муҳим аст, ки таълим бо ҳаёти воқеӣ ва фаъолияти амалии инсон робитаи мустақим дошта бошад. Дар замони технологияҳои иттилоотӣ шахс ҳангоми зарурат метавонад маълумоти иловагиро аз сарчашмаҳои гуногун, аз ҷумла интернет, китобҳои электронӣ ва дигар захираҳои иттилоотӣ дастрас намояд. Аз ин рӯ, вазифаи асосии муассисаи таълимӣ бояд на танҳо додани ҳаҷми зиёди иттилоот, балки омӯзонидани тарзи ҷустуҷӯ, таҳлил, арзёбӣ ва истифодаи дурусти иттилоот бошад.
Аз ин ҷо саволи муҳим ба миён меояд: барои он ки муассисаи таълимӣ на танҳо донишҳои назариявӣ диҳад, балки дар баробари ин шахсияти таълимгирандаро инкишоф диҳад, чӣ бояд кард? Ба андешаи мо, дар китобҳои дарсӣ бояд на танҳо масъалаҳо ва супоришҳои назариявӣ, балки масъалаҳои амалӣ низ ҷой дода шаванд, ки таълимгиранда метавонад бо онҳо дар ҳаёти ҳаррӯза ва фаъолияти минбаъдаи касбӣ рӯ ба рӯ шавад. Чунин муносибат ба таълим имконият медиҳад, ки донишҳои назариявӣ бо таҷрибаи амалӣ пайваст гардида, қобилияти мустақилона фикр кардан, таҳлил намудан, қабули қарор ва ҳалли масъалаҳо дар таълимгирандагон ташаккул ёбад.
Дар замони муосир низоми таҳсилот ба рушди инноватсионӣ ва истифодаи технологияҳои нав равона шудааст. Бо вуҷуди ин, танҳо такя кардан ба навовариҳо барои ҳалли тамоми мушкилоти соҳаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ кофӣ нест. Зарур аст, ки ба вазъи воқеии имрӯза, талаботи ҷомеа ва мушкилоти мавҷудаи соҳаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ объективона назар карда шавад. Ҳалли чунин масъалаҳои муҳим танҳо дар сурати ҳамкории муассисаҳои таълимӣ, омӯзгорон, падару модарон, ҷомеа ва мақомоти давлатӣ имконпазир мегардад.
Барои рушди низоми муосири таҳсилот зарур аст, ки технологияҳои нав дар тамоми зинаҳои таҳсилот ба таври мақсаднок ва самаранок ҷорӣ карда шаванд. Ҳамзамон, муассисаҳои таълимӣ бояд бо заминаи зарурии моддию техникӣ, илмӣ-методӣ ва иттилоотӣ таъмин карда шаванд. Танҳо дар сурати фароҳам овардани чунин шароит метавон сифати таҳсилотро баланд бардошта, таълими муосир, рақобатпазир ва ба талаботи ҷомеа ҷавобгӯро ташкил намуд.
Ҳамин тариқ, рушди низоми муосири таҳсилот вазифаи танҳо муассисаи таълимӣ ё омӯзгор нест. Ин масъала ба тамоми ҷомеа дахл дорад. Барои ба вуҷуд овардани низоми таҳсилоти босифат зарур аст, ки мазмун ва усулҳои таълим мунтазам такмил дода шуда, робитаи назария ва амалия таҳким ёбад, имкониятҳои баробар барои гирифтани таҳсилоти босифат фароҳам оварда шаванд, интихоби касбӣ дуруст ба роҳ монда шавад ва муассисаҳои таълимӣ бо технологияву таҷҳизоти муосир таъмин гарданд. Танҳо тавассути ҳамкории муштарак ва қабули қарорҳои асоснок метавон мушкилоти мавҷудаи низоми таҳсилотро коҳиш дода, барои рушди устувори соҳаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ва тарбияи насли соҳибмаърифат, эҷодкор ва рақобатпазир заминаи мусоид фароҳам овард.
н.и.п., дотсент Маҳмудзода Қумринисо Нурали
Муовини директор оид ба илм ва муносибатҳои байналмилалии МДТ «Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлоб ба номи Раҳмонзода Раҳматулло Азиз