НАҚШИ АРТИШИ МИЛЛӢ ДАР ТАҲКИМИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ
2026-02-10 09:30:23
Дар раванди таҳкими истиқлолияти давлатӣ Артиши миллӣ ҳамчун ниҳоди стратегии давлатдорӣ на танҳо вазифаҳои дифоъӣ, балки вазифаҳои сиёсӣ ва иҷтимоиро низ иҷро менамояд. Мавҷудияти Артиши пурқудрат ба давлат имконият медиҳад, ки сиёсати мустақили худро дар дохил ва хориҷ амалӣ созад, дар муносибатҳои байналмилалӣ мавқеи устувор дошта бошад ва манфиатҳои миллиро дар сатҳи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ ҳифз намояд. Давлате, ки дорои артиши муназзам ва қобили дифоъ нест, наметавонад истиқлолияти худро пурра таъмин кунад, зеро дар чунин ҳолат ҳамеша зери фишор ва таҳдидҳои беруна қарор мегирад.
Артиши миллӣ ҳамчун ҷузъи муҳими низоми амнияти
миллӣ дар таҳкими соҳибихтиёрии сиёсӣ нақши муассир мебозад. Амнияти миллӣ
мафҳуми фарох буда, он на танҳо ҳифзи марзҳо, балки таъмини суботи сиёсӣ, ҳифзи
арзишҳои конститутсионӣ ва манфиатҳои стратегиро дар бар мегирад. Артиши миллӣ
дар иҷрои ин вазифаҳо бо дигар сохторҳои давлатӣ ҳамкории зич дошта, барои
пешгирии ҳар гуна хатарҳое, ки метавонанд ба истиқлолияти давлатӣ таъсири манфӣ
расонанд, тадбирҳои мушаххас меандешад.
Дар шароити муосир, ки таҳдидҳо хусусияти мураккаб
ва гуногунҷанба касб намудаанд, нақши Артиши миллӣ боз ҳам васеъ мегардад.
Имрӯз хатарҳо метавонанд на танҳо дар шакли таҷовузи мустақими ҳарбӣ, балки дар
шакли фишорҳои иттилоотӣ, таъсирҳои идеологӣ ва кӯшишҳои бесуботсозии дохилӣ
зоҳир шаванд. Дар чунин шароит Артиши миллӣ ҳамчун омили боздоранда амал
намуда, устувории давлатро таъмин месозад ва ба ҷомеа эҳсоси амният мебахшад.
Яке аз паҳлуҳои муҳими нақши Артиши миллӣ дар
таҳкими истиқлолияти давлатӣ масъалаи ҳифзи сарҳадоти давлатӣ мебошад. Сарҳад
нишонаи соҳибихтиёрии давлат буда, ҳифзи он вазифаи муқаддаси Қувваҳои Мусаллаҳ
ба ҳисоб меравад. Таъмини амнияти сарҳадҳо на танҳо аз нуқтаи назари ҳарбӣ,
балки аз ҷиҳати сиёсӣ ва иқтисодӣ низ аҳамияти калон дорад, зеро суботи марзҳо
шарти муҳими рушди минтақаҳо, амнияти шаҳрвандон ва ҳамкориҳои байналмилалӣ
мебошад.
Артиши миллӣ ҳамчунин дар таҳкими
истиқлолияти давлатӣ тавассути рушди иқтидори кадрӣ нақши муҳим дорад. Омода
намудани афсарони касбӣ, баланд бардоштани сатҳи дониш ва малакаи хизматчиёни
ҳарбӣ ва ҷорӣ намудани стандартҳои муосири хизмат ба таҳкими қобилияти дифоъии
давлат мусоидат менамояд. Ин раванд нишон медиҳад, ки истиқлолияти давлатӣ на
танҳо ба шумораи техника ва силоҳ, балки пеш аз ҳама ба сатҳи омодагии инсонӣ
ва касбии муҳофизони Ватан вобаста аст.
Дар заминаи таҳкими Артиши миллӣ масъалаи боло
бурдани нуфузи хизматчиёни ҳарбӣ дар ҷомеа низ аҳамияти махсус дорад. Эҳтиром
ва эътирофи иҷтимоии сарбозон ва афсарон ҳисси масъулият ва садоқати онҳоро ба
давлат тақвият мебахшад. Вақте ҷомеа Артиши худро ҳамчун сипари боэътимоди
истиқлолият қабул мекунад, робитаи байни давлат ва мардум мустаҳкам мегардад,
ки ин омили муҳим дар пойдории давлатдории миллӣ мебошад.
Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ
инчунин ҳамчун омили муттаҳидкунандаи миллат баромад мекунад. Қувваҳои Мусаллаҳ
намояндагони қишрҳои гуногуни ҷомеаро муттаҳид намуда, онҳоро дар атрофи
арзишҳои умумимиллӣ, аз ҷумла ҳифзи Ватан, соҳибихтиёрӣ ва суботи давлатӣ гирд
меоранд. Ин хусусият Артиши Миллиро ба яке аз унсурҳои муҳими ваҳдати миллӣ
табдил медиҳад, зеро маҳз ваҳдат ва ҳамдигарфаҳмӣ шарти асосии пойдории
истиқлолият ба ҳисоб меравад.
Дар раванди давлатсозӣ Артиши миллӣ ҳамчун такягоҳи
боэътимоди ҳокимияти давлатӣ амал мекунад. Қудрати давлат то он замон воқеӣ
ҳисобида мешавад, ки он тавонад амният ва тартиботро дар қаламрави худ таъмин
намояд. Артиши миллӣ дар иҷрои ин вазифа нақши калидӣ дошта, барои татбиқи
қонун, ҳифзи сохти давлатӣ ва пешгирии бесуботӣ заминаи устувор фароҳам меорад.
Ҳамин тариқ, Артиши миллӣ дар тамоми марҳилаҳои
ташаккул ва рушди давлати соҳибистиқлол ҳамчун омили асосии ҳифзи истиқлолияти
давлатӣ баромад намуда, дар таъмини амният, субот, рушди маънавӣ ва устувории
сиёсӣ саҳми назаррас мегузорад. Нақши он дар ҷомеа на танҳо ҳамчун ниҳоди
ҳарбӣ, балки ҳамчун пояи муҳимми давлатдорӣ ва кафили пойдории истиқлолият
зоҳир мегардад.
Дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ масъалаи амнияти
миллӣ мақоми марказӣ дорад, зеро амният шарти асосии мавҷудияти давлат ва рушди
устувори он мебошад. Артиши миллӣ ҳамчун ҷузъи таркибии низоми амнияти миллӣ
вазифадор аст, ки на танҳо таҳдидҳои ошкоро, балки хатарҳои эҳтимолиро низ
пешгирӣ намояд. Ин хусусият нишон медиҳад, ки нақши Артиши миллӣ дар сиёсати
давлатӣ хусусияти пешгирикунанда дошта, барои ҳифзи манфиатҳои стратегӣ ва
истиқлолияти дарозмуддати кишвар равона гардидааст.
Артиши миллӣ ҳамчун ниҳоди давлатӣ дар
ташаккули тафаккури амниятии ҷомеа нақши муҳим мебозад. Вақте шаҳрвандон дарк
мекунанд, ки давлат дорои қудрати воқеии дифоъӣ мебошад, эҳсоси эътимод ба
ҳокимият ва боварӣ ба фардои амну осуда тақвият меёбад. Ин ҳолат дар ҷомеа
суботи равонӣ ба вуҷуд оварда, шароити мусоидро барои рушди иҷтимоӣ ва иқтисодӣ
фароҳам месозад. Дар чунин муҳит истиқлолияти давлатӣ на танҳо ҳамчун арзиши
сиёсӣ, балки ҳамчун воқеияти рӯзмарраи зиндагии мардум эҳсос мегардад.
Яке аз самтҳои муҳими фаъолияти Артиши миллӣ дар
таҳкими истиқлолияти давлатӣ ҳамгироии он бо сиёсати давлатии рушди устувор
мебошад. Давлате, ки амнияти боэътимод дорад, метавонад захираҳои худро ба
рушди иқтисоди миллӣ, инфрасохтор, маориф ва тандурустӣ равона созад. Артиши
миллӣ бо таъмини амният заминаеро фароҳам меорад, ки дар он ислоҳоти иқтисодӣ
ва иҷтимоӣ бе хатарҳои ҷиддӣ амалӣ мегарданд. Аз ин лиҳоз, қудрати ҳарбӣ яке аз
омилҳои ғайримустақими рушди иқтисодии давлат низ ба ҳисоб меравад.
Дар раванди таҳкими истиқлолияти давлатӣ масъалаи
касбигардонии Артиши миллӣ аҳамияти махсус дорад. Артиши касбӣ бо сатҳи баланди
омодагии ҷангӣ ва зеҳнӣ метавонад ба таҳдидҳои муосир самаранок посух диҳад.
Омӯзиши пайваста, такмили малакаҳои касбӣ ва ҷорӣ намудани таҷрибаи пешқадами
ҳарбӣ ба болоравии иқтидори дифоъии давлат мусоидат менамояд. Ин раванд нишон
медиҳад, ки истиқлолияти давлатӣ ба сифати захираҳои инсонӣ зич алоқаманд
мебошад.
Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ
инчунин дар самти ҳифзи арзишҳои конститутсионӣ ва сохти ҳуқуқии давлат нақши
назаррас мебозад. Қувваҳои Мусаллаҳ ҳамчун кафили амнияти сохти конститутсионӣ
барои татбиқи қонун ва ҳифзи тартиботи давлатӣ заминаи воқеӣ фароҳам меоранд.
Дар ҷомеае, ки қонуншиканӣ ва бесуботӣ роҳ надорад, истиқлолияти давлатӣ
устувор гардида, эътимоди шаҳрвандон ба давлат афзоиш меёбад.
Дар шароити ҷаҳони муосир, ки равандҳои ҷаҳонишавӣ
таъсири амиқ доранд, истиқлолияти давлатӣ ба сатҳи мутобиқшавии давлат ба
тағйироти байналмилалӣ вобаста мегардад. Артиши миллӣ дар ин раванд ҳамчун
омили боздоранда ва ҳамзамон мутобиқшаванда амал мекунад. Қобилияти мутобиқ
шудан ба таҳдидҳои нав, истифодаи технологияҳои муосир ва рушди неруи зеҳнӣ
Артиши Миллиро ба як ниҳоди муассири ҳифзи соҳибихтиёрӣ табдил медиҳад.
Нақши Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ
инчунин дар рушди фарҳанги ватандӯстӣ ва худшиносии миллӣ зоҳир мегардад. Артиш
ҳамчун мактаби бузурги иҷтимоӣ ҷавононро дар рӯҳияи эҳтиром ба таърих, рамзҳои
давлатӣ ва арзишҳои миллӣ тарбия менамояд. Ин раванд ба ташаккули насли огоҳ ва
масъул мусоидат карда, пойдории истиқлолияти давлатиро дар дарозмуддат таъмин
менамояд. Зеро давлате, ки шаҳрвандони ватандӯст ва огоҳ дорад, ҳамеша қодир ба
ҳифзи истиқлолияти худ мебошад.
Артиши миллӣ дар таҳкими истиқлолияти
давлатӣ инчунин нақши муҳими ҳамгироиро иҷро мекунад. Дар сафи Қувваҳои
Мусаллаҳ намояндагони минтақаҳо, қишрҳо ва гурӯҳҳои гуногуни иҷтимоӣ муттаҳид
мешаванд. Ин раванд ҳисси ҳамдигарфаҳмӣ ва ягонагии миллиро тақвият бахшида,
ваҳдати миллиро ҳамчун пояи асосии истиқлолият мустаҳкам менамояд. Ваҳдати
миллӣ дар навбати худ омили асосии муқовимат ба ҳар гуна таҳдидҳои дохилӣ ва
хориҷӣ ба ҳисоб меравад.
Дар маҷмуъ, Артиши миллӣ ҳамчун ниҳоди стратегӣ дар
низоми давлатдорӣ на танҳо вазифаи дифоъӣ, балки вазифаи давлатсозӣ иҷро
менамояд. Он бо таъмини амният, таҳкими субот, тарбияи ватандӯстӣ ва ҳифзи
манфиатҳои миллӣ ба истиқлолияти давлатӣ мазмуни воқеӣ мебахшад ва онро аз
арзиши рамзӣ ба воқеияти устувори сиёсӣ табдил медиҳад.
Шабистон РАҲМОНОВА,
корманди Литсейи касбии техникии ноҳияи
Данғара