ИСТИҚЛОЛ ВА ЭҲЁИ ФАРҲАНГИ МИЛЛӢ

Истиқлолияти давлатӣ барои ҳар миллат на танҳо падидаи сиёсӣ, балки оғози эҳёи ҳамаҷонибаи арзишҳои таърихӣ, фарҳангӣ ва маънавӣ мебошад. Барои Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ба даст овардани истиқлол дар соли 1991 як марҳилаи сарнавиштсоз гардид, ки дар пайи он раванди эҳёи фарҳанги миллӣ, худшиносӣ ва бозгашт ба решаҳои таърихӣ оғоз ёфт. Имрӯз, дар остонаи 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ, метавон гуфт, ки эҳёи фарҳанги миллӣ яке аз дастовардҳои муҳимтарини даврони соҳибистиқлолӣ ба ҳисоб меравад.

Дар солҳои аввали истиқлолият кишвар бо мушкилоти зиёди сиёсӣ ва иҷтимоӣ рӯ ба рӯ гардид. Ҷанги шаҳрвандӣ ва ноустувории вазъ ба соҳаҳои гуногуни ҳаёт, аз ҷумла фарҳанг, таъсири манфӣ расонид. Бо вуҷуди ин, фарҳанги миллӣ ҳамчун пояи худшиносии мардум нигоҳ дошта шуд ва дар марҳилаи баъдӣ тадриҷан эҳё гардид. Маҳз баъди барқарор шудани сулҳ имконият фароҳам омад, ки давлат ба рушди фарҳанг ва эҳёи арзишҳои миллӣ таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир намояд.

Дар ин раванд нақши Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон басо муҳим аст. Бо ташаббус ва сиёсати фарҳангпарваронаи роҳбарияти давлат як қатор иқдомҳои муҳими миллӣ амалӣ гардиданд, ки ба эҳёи ҳувияти таърихӣ ва фарҳангии тоҷикон мусоидат намуданд. Аз ҷумла, таҷлили ҷашнҳои бузурги таърихӣ, эҳёи суннатҳо, гиромидошти шахсиятҳои бузурги илму адаб ва таърих, инчунин таҳкими мақоми забони давлатӣ аз ҷумлаи дастовардҳои муҳим ба ҳисоб мераванд.

Яке аз самтҳои асосии эҳёи фарҳанги миллӣ ҳифз ва рушди забони тоҷикӣ мебошад. Забон ҳамчун унсури асосии ҳувияти миллӣ дар даврони истиқлол мақоми давлатӣ ва расмӣ пайдо кард. Имрӯз забони тоҷикӣ дар тамоми соҳаҳои ҳаёти давлатӣ, илмӣ ва фарҳангӣ истифода мешавад, ки ин худ як дастоварди бузург дар роҳи таҳкими давлатдории миллӣ мебошад.

Дар баробари забон, эҳёи анъана ва суннатҳои миллӣ низ аҳаммияти калон пайдо намуд. Ҷашнҳои Наврӯз, Меҳргон ва дигар ойинҳои миллии тоҷикон дубора бо шукӯҳ таҷлил мегарданд. Ин ҷашнҳо арзиши фарҳангӣ дошта, воситаи муҳими таҳкими ваҳдати миллӣ ва худшиносии ҷомеа низ мебошанд.

Соҳаи адабиёт ва санъат низ дар даврони истиқлол рушд ёфт. Эҷоди асарҳои нав, таҳқиқи мероси адабии гузашта ва дастгирии аҳли фарҳанг ба болоравии сатҳи маънавии ҷомеа мусоидат намуд. Театр, мусиқӣ, рассомӣ ва дигар намудҳои санъат тадриҷан рушд ёфта, симои нави фарҳанги муосири тоҷикро ташаккул медиҳанд.

Яке аз дастовардҳои муҳим дар ин самт бунёд ва барқарорсозии ёдгориҳои таърихӣ мебошад. Ҳифзи мероси фарҳангӣ ва меъмории аҷдодӣ имкон медиҳад, ки насли нав бо таърихи бойи халқи худ шинос гардад ва эҳсоси ифтихори миллӣ дар онҳо тақвият ёбад.

Ҳамзамон, ҷаҳонишавӣ ва таъсири фарҳангҳои бегона низ ба фарҳанги миллӣ таъсир мерасонад. Дар чунин шароит ҳифзи арзишҳои миллӣ ва мутобиқсозии онҳо ба шароити муосир аҳаммияти хос пайдо мекунад. Давлат бо роҳандозии сиёсати фарҳангӣ кӯшиш мекунад, ки тавозуни байни анъана ва муосириятро нигоҳ дорад.

Хулоса, истиқлолият барои Тоҷикистон на танҳо истиқлоли сиёсӣ, балки эҳёи пурраи фарҳанги миллӣ гардид. Имрӯз фарҳанги тоҷикӣ дар асоси таърихи пурғановат ва арзишҳои аҷдодӣ рушд ёфта, ҳамзамон ба талаботи замони муосир мутобиқ мегардад. Дар остонаи 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ метавон бо итминон гуфт, ки эҳёи фарҳанги миллӣ яке аз пояҳои асосии давлатдории муосири тоҷикон мебошад ва он минбаъд низ ба таҳкими ҳувияти миллӣ ва рушди ҷомеа мусоидат хоҳад кард.

Шаҳзода РАҲМАТУЛЛОЕВА,

сардори шӯъбаи хореографияи

Коллеҷи ҷумҳуриявии хореографии ба номи М. Собирова